Küresel petrol fiyatları, Orta Doğu’da artan jeopolitik riskler ve arz endişeleriyle son yılların en sert yükselişlerinden birini yaşadı. Brent petrolün varil fiyatı 112 doların üzerine çıkarak 2022 ortalarından bu yana en yüksek seviyesine erişti.
FİYATLARDA SERT YÜKSELİŞ
Hafta genelinde yaklaşık %9’luk artış kaydeden Brent petrol, cuma gününü 112,19 dolar seviyesinde tamamladı. ABD tipi ham petrol (WTI) ise 94,74 dolar seviyesinde kapandı. Piyasalarda yükselişin temelini, arzın kesintiye uğrayabileceği yönündeki güçlü beklentiler oluşturdu.
HÜRMÜZ BOĞAZI KRİZİ
Dünya petrol ticaretinin yaklaşık %20’sinin geçtiği Hürmüz Boğazı’nda yaşanan aksamalar, fiyatların yükselmesinde kritik bir işlev gördü. Bölgedeki askeri gerilim ve tanker geçişlerinin ciddi şekilde sınırlandırılması, küresel arz güvenliğine yönelik endişeleri artırdı.
ABD-İRAN RESTLEŞİYOR
ABD basınında yer alan haberlerde, Pentagon’un İran’a yönelik olası askeri senaryolar üzerinde çalıştığı iddia edildi. ABD’nin bölgeye askeri sevkiyat yaptığı haberleri de piyasalardaki mevcut tedirginliği artırdı.
ABD Başkanı Donald Trump, İran’a 48 saatlik süre vererek Hürmüz Boğazı’nın tamamen açılmaması halinde kritik altyapılara saldırı düzenlenebileceğini duyururken, İran ise enerji altyapılarına yönelik saldırılara aynı şekilde karşılık vereceğini açıkladı.
ABD’DEN PİYASAYA MÜDAHALE HAMLESİ
ABD Hazine Bakanlığı, yükselen fiyatları dengelemek amacıyla İran petrolüne yönelik bazı yaptırımları geçici olarak gevşetti. Bu kapsamda denizde bulunan yaklaşık 140 milyon varil petrolün piyasaya sunulması planlanıyor.
120 DOLAR UYARISI
Uluslararası kredi derecelendirme kuruluşu Fitch, Hürmüz Boğazı’nın uzun süre kapalı kalması halinde petrol fiyatlarının ortalama 120 dolara kadar yükselebileceği uyarısını yaptı. Günlük arzda 15 milyon varillik kayıp ihtimali, en büyük risk unsuru olarak öne çıkıyor.
‘ACİL TASARRUF’ ÇAĞRISI
Uluslararası Enerji Ajansı, olası bir enerji krizine karşı tüketimin hızla düşürülmesi gerektiğini belirtti. Kurumun önerileri arasında:
*Uzaktan çalışma modeline geçiş
*Hız limitlerinin düşürülmesi
*Toplu taşımanın teşviki
*Araç paylaşımının yaygınlaştırılması
gibi çeşitli öneriler yer aldı.
Uzmanlara göre petrol fiyatlarındaki yükseliş, sadece arz kesintisi riskiyle değil, aynı zamanda jeopolitik belirsizliklerin yarattığı “risk primi” ile de besleniyor.
Orta Doğu’daki gelişmelerin seyrine bağlı olarak piyasalarda dalgalanmanın devam etmesi bekleniyor.
Kaynak: Sabah
***Mutluluk, adalet, özgürlük, hukuk, insanlık ve sevgi paylaştıkça artar***
