• Ana Sayfa
  • Gizlilik politikası
  • Görüş & Analiz Gönder
  • Newsletter
Serbest Görüş
  • Haberler
    • All
    • Bilim ve Teknolji
    • Dünya
    • Ekonomi
    • Kültür - Sanat
    • Politika
    • Spor
    • Yaşam
    GTA 6 çıktı: Grand Theft Auto VI hakkında bilinmesi gerekenler..

    GTA 6 çıktı: Grand Theft Auto VI hakkında bilinmesi gerekenler..

    DETİS, Mehmet Ege Onur ve Emek Ödülü’nün kazanlanlarını açıkladı

    Mersin Devlet Opera ve Balesi ‘Tosca’ operasını sahneleyecek

    Beyin göçü korkutucu seviyede değil: Sorun gidenlerden çok, gelmeyenler!

    Beyin göçü korkutucu seviyede değil: Sorun gidenlerden çok, gelmeyenler!

    Tilbe Saran Onur Ödülü’nü Sanatçısı Belirsiz oyununda aldı

    Tilbe Saran Onur Ödülü’nü Sanatçısı Belirsiz oyununda aldı

    MS hastalığında beyin hasarının rotası çözüldü: İletişim trafiği yoğun olan bölgeler daha hızlı eriyor

    MS hastalığında beyin hasarının rotası çözüldü: İletişim trafiği yoğun olan bölgeler daha hızlı eriyor

    Demet Taner söyleşisi

    Demet Taner söyleşisi

    Trending Tags

  • İnsan Hakları
    Jandarma karakolunda işkence: İki kişi öldürüldü; biri karakol bahçesine gömüldü

    Jandarma karakolunda işkence: İki kişi öldürüldü; biri karakol bahçesine gömüldü

    DEM Partili Kamaç: Diyanet’in 19 dilli yayınında Kürtçe yok!

    DEM Partili Kamaç: Diyanet’in 19 dilli yayınında Kürtçe yok!

    ‘Mansur Yavaş her şart altında aday’

    Adliye binalarımız güzel ama adalet var mı?

    Batman’da sert müdahalede bulunan polisler hakkında soruşturma başlatıldı

    Batman’da sert müdahalede bulunan polisler hakkında soruşturma başlatıldı

    Esenyurtlular kayyıma tepkili: Hukuksuzluk ve adaletsizliktir

    Esenyurtlular kayyıma tepkili: Hukuksuzluk ve adaletsizliktir

    En Yakınındaki İsim Konuştu: Mansur Yavaş Esenyurt'taki Mitinge Neden Katılmadı?

    En Yakınındaki İsim Konuştu: Mansur Yavaş Esenyurt’taki Mitinge Neden Katılmadı?

    Trending Tags

  • 15 Temmuz
    Akın Öztürk: Başta Hulusi Akar olmak üzere 15-20 kişi konuşmazsa bu iş açığa çıkmaz

    Akın Öztürk: Başta Hulusi Akar olmak üzere 15-20 kişi konuşmazsa bu iş açığa çıkmaz

    Akın Öztürk: 15 Temmuz önlenirdi ama 2 buçuk saat refleks göstermediler

    Akın Öztürk: 15 Temmuz önlenirdi ama 2 buçuk saat refleks göstermediler

    ”15 Temmuz gazisi” nasıl yakalandı? Kabinden çıkmaya ikna edilmesi yaklaşık 20 dakika sürdü

    ”15 Temmuz gazisi” nasıl yakalandı? Kabinden çıkmaya ikna edilmesi yaklaşık 20 dakika sürdü

    Tel Aviv’de taciz şüphesiyle gözaltına alınan Türk görevli ”15 Temmuz gazisi” çıktı

    Tel Aviv’de taciz şüphesiyle gözaltına alınan Türk görevli ”15 Temmuz gazisi” çıktı

    Ertesi gün ne yapacaklardı? Ben Serhat Telli, 15 Temmuz günü yaşadığım olayları anlatmak istiyorum

    Ertesi gün ne yapacaklardı? Ben Serhat Telli, 15 Temmuz günü yaşadığım olayları anlatmak istiyorum

    15 Temmuz’u kimin yaptığı sonuçlarında gizli

    15 Temmuz’u kimin yaptığı sonuçlarında gizli

  • Kürt Meselesi
    Bütçe görüşmeleri: Türkiye’nin temel stratejik politikası barış olmalı

    Bütçe görüşmeleri: Türkiye’nin temel stratejik politikası barış olmalı

    Özel’den İzleme Kurulu açıklaması: Biz barış yolundan dönmedik, iktidar demokrasi yolundan döndü

    Özel’den İzleme Kurulu açıklaması: Biz barış yolundan dönmedik, iktidar demokrasi yolundan döndü

    Dışişleri Bakanlığı bütçesi görüşmeleri: Türkiye barışın dilini dış politikasına hâkim kılmalı

    Dışişleri Bakanlığı bütçesi görüşmeleri: Türkiye barışın dilini dış politikasına hâkim kılmalı

    Bakanlık önünden seslendiler: Hasta tutsaklar serbest bırakılsın

    Bakanlık önünden seslendiler: Hasta tutsaklar serbest bırakılsın

    9 belediye başkanı AKP’ye katıldı  

    9 belediye başkanı AKP’ye katıldı  

    Süleymancılar cemaatine yönelik yeni operasyon: 4 gözaltı

    Süleymancılar cemaatine yönelik yeni operasyon: 4 gözaltı

    Trending Tags

  • Görüş & Analiz
    Sonuna kadar gidecekler ama soygunu örtmek için!

    Sonuna kadar gidecekler ama soygunu örtmek için!

    Ballon d’Or’un favorisiydi, şimdi ıslıklanıyor: Vinicius’a ne oldu?

    Ballon d’Or’un favorisiydi, şimdi ıslıklanıyor: Vinicius’a ne oldu?

    Prof. Dr. Mehmet Ateş’in Kilitsiz Zindan’ı…

    Prof. Dr. Mehmet Ateş’in Kilitsiz Zindan’ı…

    Gazelle: Sürgünün görünmeyen hapishanesi

    Gazelle: Sürgünün görünmeyen hapishanesi

    Messi’nin son dansı: Arjantin’e gözyaşlarıyla veda etti

    Messi’nin son dansı: Arjantin’e gözyaşlarıyla veda etti

    Türkiye’nin sorunu Montella’dan çok daha büyük

    Türkiye’nin sorunu Montella’dan çok daha büyük

No Result
View All Result
  • Haberler
    • All
    • Bilim ve Teknolji
    • Dünya
    • Ekonomi
    • Kültür - Sanat
    • Politika
    • Spor
    • Yaşam
    GTA 6 çıktı: Grand Theft Auto VI hakkında bilinmesi gerekenler..

    GTA 6 çıktı: Grand Theft Auto VI hakkında bilinmesi gerekenler..

    DETİS, Mehmet Ege Onur ve Emek Ödülü’nün kazanlanlarını açıkladı

    Mersin Devlet Opera ve Balesi ‘Tosca’ operasını sahneleyecek

    Beyin göçü korkutucu seviyede değil: Sorun gidenlerden çok, gelmeyenler!

    Beyin göçü korkutucu seviyede değil: Sorun gidenlerden çok, gelmeyenler!

    Tilbe Saran Onur Ödülü’nü Sanatçısı Belirsiz oyununda aldı

    Tilbe Saran Onur Ödülü’nü Sanatçısı Belirsiz oyununda aldı

    MS hastalığında beyin hasarının rotası çözüldü: İletişim trafiği yoğun olan bölgeler daha hızlı eriyor

    MS hastalığında beyin hasarının rotası çözüldü: İletişim trafiği yoğun olan bölgeler daha hızlı eriyor

    Demet Taner söyleşisi

    Demet Taner söyleşisi

    Trending Tags

  • İnsan Hakları
    Jandarma karakolunda işkence: İki kişi öldürüldü; biri karakol bahçesine gömüldü

    Jandarma karakolunda işkence: İki kişi öldürüldü; biri karakol bahçesine gömüldü

    DEM Partili Kamaç: Diyanet’in 19 dilli yayınında Kürtçe yok!

    DEM Partili Kamaç: Diyanet’in 19 dilli yayınında Kürtçe yok!

    ‘Mansur Yavaş her şart altında aday’

    Adliye binalarımız güzel ama adalet var mı?

    Batman’da sert müdahalede bulunan polisler hakkında soruşturma başlatıldı

    Batman’da sert müdahalede bulunan polisler hakkında soruşturma başlatıldı

    Esenyurtlular kayyıma tepkili: Hukuksuzluk ve adaletsizliktir

    Esenyurtlular kayyıma tepkili: Hukuksuzluk ve adaletsizliktir

    En Yakınındaki İsim Konuştu: Mansur Yavaş Esenyurt'taki Mitinge Neden Katılmadı?

    En Yakınındaki İsim Konuştu: Mansur Yavaş Esenyurt’taki Mitinge Neden Katılmadı?

    Trending Tags

  • 15 Temmuz
    Akın Öztürk: Başta Hulusi Akar olmak üzere 15-20 kişi konuşmazsa bu iş açığa çıkmaz

    Akın Öztürk: Başta Hulusi Akar olmak üzere 15-20 kişi konuşmazsa bu iş açığa çıkmaz

    Akın Öztürk: 15 Temmuz önlenirdi ama 2 buçuk saat refleks göstermediler

    Akın Öztürk: 15 Temmuz önlenirdi ama 2 buçuk saat refleks göstermediler

    ”15 Temmuz gazisi” nasıl yakalandı? Kabinden çıkmaya ikna edilmesi yaklaşık 20 dakika sürdü

    ”15 Temmuz gazisi” nasıl yakalandı? Kabinden çıkmaya ikna edilmesi yaklaşık 20 dakika sürdü

    Tel Aviv’de taciz şüphesiyle gözaltına alınan Türk görevli ”15 Temmuz gazisi” çıktı

    Tel Aviv’de taciz şüphesiyle gözaltına alınan Türk görevli ”15 Temmuz gazisi” çıktı

    Ertesi gün ne yapacaklardı? Ben Serhat Telli, 15 Temmuz günü yaşadığım olayları anlatmak istiyorum

    Ertesi gün ne yapacaklardı? Ben Serhat Telli, 15 Temmuz günü yaşadığım olayları anlatmak istiyorum

    15 Temmuz’u kimin yaptığı sonuçlarında gizli

    15 Temmuz’u kimin yaptığı sonuçlarında gizli

  • Kürt Meselesi
    Bütçe görüşmeleri: Türkiye’nin temel stratejik politikası barış olmalı

    Bütçe görüşmeleri: Türkiye’nin temel stratejik politikası barış olmalı

    Özel’den İzleme Kurulu açıklaması: Biz barış yolundan dönmedik, iktidar demokrasi yolundan döndü

    Özel’den İzleme Kurulu açıklaması: Biz barış yolundan dönmedik, iktidar demokrasi yolundan döndü

    Dışişleri Bakanlığı bütçesi görüşmeleri: Türkiye barışın dilini dış politikasına hâkim kılmalı

    Dışişleri Bakanlığı bütçesi görüşmeleri: Türkiye barışın dilini dış politikasına hâkim kılmalı

    Bakanlık önünden seslendiler: Hasta tutsaklar serbest bırakılsın

    Bakanlık önünden seslendiler: Hasta tutsaklar serbest bırakılsın

    9 belediye başkanı AKP’ye katıldı  

    9 belediye başkanı AKP’ye katıldı  

    Süleymancılar cemaatine yönelik yeni operasyon: 4 gözaltı

    Süleymancılar cemaatine yönelik yeni operasyon: 4 gözaltı

    Trending Tags

  • Görüş & Analiz
    Sonuna kadar gidecekler ama soygunu örtmek için!

    Sonuna kadar gidecekler ama soygunu örtmek için!

    Ballon d’Or’un favorisiydi, şimdi ıslıklanıyor: Vinicius’a ne oldu?

    Ballon d’Or’un favorisiydi, şimdi ıslıklanıyor: Vinicius’a ne oldu?

    Prof. Dr. Mehmet Ateş’in Kilitsiz Zindan’ı…

    Prof. Dr. Mehmet Ateş’in Kilitsiz Zindan’ı…

    Gazelle: Sürgünün görünmeyen hapishanesi

    Gazelle: Sürgünün görünmeyen hapishanesi

    Messi’nin son dansı: Arjantin’e gözyaşlarıyla veda etti

    Messi’nin son dansı: Arjantin’e gözyaşlarıyla veda etti

    Türkiye’nin sorunu Montella’dan çok daha büyük

    Türkiye’nin sorunu Montella’dan çok daha büyük

No Result
View All Result
Serbest Görüş
No Result
View All Result
Home Haberler Kültür - Sanat

Anadolu uygarlıklarının benzersiz Kaya Anıtları tahrip ediliyor: Yine kültür katliamı!

SG by SG
25 Mart 2026
in Kültür - Sanat
0
Anadolu uygarlıklarının benzersiz Kaya Anıtları tahrip ediliyor: Yine kültür katliamı!


Definecilerin tahrip ettiği Hitit Kaya Anıtı ve Aslankaya Frig Anıtı’nda ciddi hasarlar oluştu. Aslında Anadolu’nun dört bir yanında arazideki tarihi kaya anıtlarının definecilerce tahribi günümüz Türkiye’sinin en önemli koruma sorunlarının başında geliyor. Arkeologlar ve mimarlar binlerce yıldır zarar görmeden bugünlere ulaşmış anadolu uygarlıklarına ait kaya anıtlarının geldiği son durumu kültür katliamı olarak nitelendiriyor. Son olarak da İzmir ili sınırları içinde Kemalpaşa-Torbalı yolundaki Karabel geçidindeki Hitit kaya anıtı ile Afyon ili İhsaniye ilçesi, Döğer kasabası, Emre Gölü yakınında bulunan Aslankaya Frig Anıtı vandalizmin kurbanı oldu.

Image

Bu konuyu, yıllardır bu kaya anıtların korunabilmesi için büyük bir mücadele veren Kültürel ve Doğal Mirası İzleme Platformu Başkanı arkeolog Nezih Başgelen’e ve uzman mimar korhan Gümüş’e sorduk. Başgelen Karabel ve Aslankaya kaya anıtları ve tahribatı konusunda şu bilgileri aktardı:

“Bu önemli Hitit dönemi anıtı ve çevresi buradaki yol genişletme çalışmaları ve kaçak kazıcılar nedeniyle büyük ölçüde zarar gördü. En son üzerine asit benzeri bir sıvı dökülmüş ve definecilerce de kaya kabartmasının alt bölümü parçalanmış. Yaşadığımız cennet coğrafyayı cehenneme çevirmeye azmetmiş, gözü dönmüş bu zebanilerin buradaki benzersiz kültür varlığını hilti ile parçalayarak büyük ölçüde tahrip etmesi her yönüyle irdelenmesi gereken bir koru(ya)mama örneği. Karabel geçidinde 1926- 1935 dönemi İzmir Valisi Kazım Dirik tarafından buradaki Hitit dönemi kabartmasının yerini belirtmek için yaptırılan çini süslemeli zafer takının yaptırılması o dönem için nasıl bir farkındalık yaklaşımı ise bu önemli takın da son dönemdeki yol genişletme çalışmaları sırasında korunamayıp yıktırılması ayrı bir duyarsızlık konusu.”

KARABEL KABARTMASI

Yaklaşık 2.5 metreye 1.5 metre boyutlarındaki bir niş içindeki Hitit dönemi Karabel kabartmasında sol elinde bir mızrak sağ elinde bir yay tutan belinde kılıcının kabzası görülen bir erkek tasvir edilmiş. Kaya anıtındaki figürün başı ile mızrağı arasında üç satırlık oldukça aşınmış Luvice bir yazıt 1998 yılında David Hawkins tarafından, “Mira (ülkesi) kralı Tarkasnava, Mira ülkesi kralı Alantalli’nin (oğlu), Mira ülkesi kralı …’nın torunu” şeklinde çözümlenmişti. Mira ülkesi Hititlere bağlı bir vassal krallık ve burada bahsedilen kral Alantalli’nin de Hitit kralı IV. Tuthaliya ile çağdaş olduğu biliniyor. Bu bilgiler çerçevesinde MÖ 2. binyılda Seha, Mira ve Harpalla ülkeleri sınırlarının kesiştiği bir kesimde yer alan bu ilginç kaya anıtı MÖ 13. yüzyıl sonlarına tarihleniyor.

ASLANKAYA FRİG…

Afyon ili İhsaniye ilçesi, Döğer kasabası, Emre Gölü yakınında bulunan Aslankaya Frig anıtı ise yüksek bir kaya kütlesinin güney yüzü düzeltilerek oluşturulmuş, bezemeli, üçgen çatılı eşsiz bir tapınak cephesi. Ana cephe geometrik desenli kabartmalarla süslü. Üçgen çatının kiriş boşluklarında karşılıklı iki sfenks (insan başlı kanatlı aslan), ana cephede niş içinde açılan kapı kanatlarının arasında ayakta duran iki aslan arasında Ana Tanrıça Kybele heykeli işlenmiş. Ne yazık ki günümüzde anıtın hem cephesi hem de Kybele heykeli tahrip edildi. Anıtın ise MÖ 7. yüzyılda yapıldığı sanılıyor. 

‘KORUMA ÇOK BOYUTLU OLMALI’

KORHAN GÜMÜŞ

(Uzman Mimar)

Yıllardır dünyada eşi benzeri bulunmayan arkeolojik eserlerin giderek daha fazla tahrip edilmeye başlandığını görüyoruz. Yalnızca arkeolojik eserler değil, Osmanlı döneminden, hatta 19. yüzyıldan, yakın tarihlerden kalan kültür mirasının da yok edildiğine şahit oluyoruz. Giderek artan bir tahribat var. Ancak sahadaki eserleri bekçi koyarak da koruyamazsınız, yalnızca bürokratik önlemlerle de. Koruma çok boyutlu ve son derece yaratıcılık gerektiren bir iştir. Yerel halkın bilgilendirilmesini, araştırma alanın kapsayıcı olmasını ve bağlar kurmasını gerektirir. Nasıl araştırma, restorasyon projeleri, fikir üretimi yüklenicilere devredilemezse bakım meselesi de aynı. Koruma, izleme, ziyaretçi yönetimi çalışmaları da bağımsız ihtisas ve deneyim gerektirir. Bakanlık bir an önce bu hayati konuyu bağımsız enstitülere, kuruluşlarla işbirliği yaparak değerlendirmeye almalı. Bu konuda yönetim modelinde bir yöntem sorunu olduğu açık. Alan yönetimi deneyimleri mutlaka bu kuruluşlar aracılığıyla uluslararası işbirliğine açılmalı. Bunu çok iyi başarabilen yönetim deneyimleri var. Başka bir yol göremiyorum.

***Mutluluk, adalet, özgürlük, hukuk, insanlık ve sevgi paylaştıkça artar***

ShareTweet
Previous Post

iPhone Air, iPhone 16 Plus’a göre çok daha popüler oldu

Next Post

Bir rüyanın son perdesi: Neymar

Related Posts

DETİS, Mehmet Ege Onur ve Emek Ödülü’nün kazanlanlarını açıkladı
Kültür - Sanat

Mersin Devlet Opera ve Balesi ‘Tosca’ operasını sahneleyecek

19 Kasım 2026
Tilbe Saran Onur Ödülü’nü Sanatçısı Belirsiz oyununda aldı
Kültür - Sanat

Tilbe Saran Onur Ödülü’nü Sanatçısı Belirsiz oyununda aldı

19 Kasım 2026
Demet Taner söyleşisi
Kültür - Sanat

Demet Taner söyleşisi

19 Kasım 2026
Bugün Dünya Felsefe Günü
Kültür - Sanat

Bugün Dünya Felsefe Günü

19 Kasım 2026
Jafar Panahi kimdir? Yönetmen Jafar Panahi kaç yaşında, nereli? Jafar Panahi neden tutuklandı?
Kültür - Sanat

Jafar Panahi kimdir? Yönetmen Jafar Panahi kaç yaşında, nereli? Jafar Panahi neden tutuklandı?

19 Kasım 2026
Festival, İran’da hapse mahkum edilen sanatçı için bildiri yayımladı: Cannes’dan Jafar Panahi’ye destek
Kültür - Sanat

Festival, İran’da hapse mahkum edilen sanatçı için bildiri yayımladı: Cannes’dan Jafar Panahi’ye destek

19 Kasım 2026
Next Post
Bir rüyanın son perdesi: Neymar

Bir rüyanın son perdesi: Neymar

  • Ana Sayfa
  • Gizlilik politikası
  • Görüş & Analiz Gönder
  • Newsletter

No Result
View All Result
  • Ana Sayfa
  • Gizlilik politikası
  • Görüş & Analiz Gönder
  • Newsletter