‘Umut İlkesi’ için harekete geçme zamanı: Bakanlık düzenleme yapmalı

MHP’den  gelen ‘Umut İlkesi’ açıklamalarına işaret eden DEM Parti Hukuk Komisyonu Eşsözcüsü Öztürk Türkdoğan, ‘Artık harekete geçme zamanı’ derken, DEM Parti milletvekili Newroz Uysal Aslan ise, düzenleme yapması gereken makamın Adalet Bakanlığı olduğunu vurguladı

Barış ve Demokratik Toplum Süreci’nin başında MHP’nin dile getirdiği “Umut İlkesi”ne dair düzenleme yapılması açıklamaları, periyodik olarak devam etti. Ancak bu konuda, somut adım atılmadığı gibi MHP’nin ortağı olduğu iktidar cephesinde ise sık sık bu yönlü bir düzenlemenin gündemlerinde olmadığına dair açıklamalar yaptı. “Umut İlkesi”nin uygulanmasına ilişkin düzenleme yapılıp yapılmayacağı belirsizliğini korurken MHP kanadından bir kez daha “Umut İlkesi”ne dair açıklama geldi. Meclis Komisyonu yazım ekibi toplantısından bir gün önce partisinin grup toplantısında konuşan MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli, bir kez daha Kürt Halk Önderi Abdullah Öcalan “Umut İlkesi”nin uygulanması çağrısı yaptı. Komisyonu yazım ekibi toplantısı sonrasında konuşan MHP Genel Başkan Yardımcısı ve Meclis Komisyonu Ortak Yazım Kurulu Üyesi Feti Yıldız ise Komisyon’un “Umut İlkesi” konusunda uzlaşıldığını ve raporda yer verileceğini söyledi.

“Umut İlkesi” ve MHP’nin bu yönde yaptığı ama hayata geçirilmeyen açıklamalarını değerlendiren Halkların Eşitlik ve Demokrasi Partisi (DEM Parti) Hukuk Komisyonu Eşsözcüsü Öztürk Türkdoğan, MHP’nin iktidar ortağı olduğunu, MHP’nin desteği olmadan Cumhur İttifakı’nın iktidarda kalamayacağını belirtti. Öztürk Türkdoğan, “Konuyu gündemde tutmak, arkasında durmak önemli; ama artık harekete geçme zamanı. Harekete geçilmesi gereken nokta, Meclis Komisyonu Ortak Yazım Kurulu’nun ortak raporunda ‘Umut İlkesi’ ilkesinin Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) kararları doğrultusunda yerine getirileceğinin belirtilmesi ve buna uygun adımların atılmasıdır” dedi.

‘AİHM kararı yokmuş gibi davranıyorlar’

“Umut İlkesi”nin AİHM kararı olduğunu, dolayısıyla AİHM kararının yerine getirilip getirilmeyeceğinin tartışıldığını söyleyen Öztürk Türkdoğan, “Başka konular söz konusu olduğunda ‘AİHM kararları yerine getirilsin diyorlar.’ Şimdi iş ‘Umut İlkesi’ne geldiği zaman AİHM kararı yokmuş gibi davranıyorlar. Böyle bir şey olamaz. Zaten bunun meşruiyetini AİHM’in Öcalan/2 Türkiye kararı oluşturuyor. AİHM kararı, 2014’ten beri uygulanmadığı için Avrupa Konseyi (AK) Bakanlar Kurulu (BK) en son 17 Eylül’de Türkiye’ye çağrıda bulundu. AİHM kararının gereğinin yerine getirilmesini, ‘Umut İlkesi’ ile ilgili Meclis’e verilmiş olan kanun tekliflerinin yasalaşması gerektiğini, Meclis’teki Milli Dayanışma, Kardeşlik ve Demokrasi Komisyonu’na doğrudan doğruya çağrıda bulundu” ifadelerini kullandı.

‘Sayın Öcalan’ın liderliği belirleyici bir etken’ 

“Umut İlkesi”nin hukuki ve siyasi meşruiyetinin bulunduğunu belirten Öztürk Türkdoğan “Şimdi Meclis Komisyonu’nun ortak raporda ‘Umut İlkesi’ne yer vermesi ve Meclis’e verilecek kanun teklifleri ile bunun hayata geçirilmesi gerekiyor. Rojava’da yaşananlar; Sayın Öcalan’ın siyasi liderliğinin, birçok sorunun aşılmasında belirleyici bir etken olduğunu gösterdi. Dolayısıyla bu konu üzerinden tartışma yürütmenin anlamlı olmadığı kanaatindeyim. Umut ilkesi hayata geçirilmelidir” diye konuştu.

Kürt Halk Önderi Abdullah Öcalan’ın süreçteki rolüne işaret eden Öztürk Türkdoğan, “Sayın Öcalan’ın özgür çalışma koşullarının mutlaka yaratılması, dışarıyla daha fazla iletişim kurmasının sağlanması gerekir. Son bir ayda birçok spekülasyon yaratıldı. İmralı’nın kapılarını açın, gazeteciler oraya gitsin ve Sayın Öcalan ile görüşsünler. İstedikleri soruları sorsunlar. Adalet Bakanı’nın vereceği izinle bu gerçekleştirilebilir” diye belirtti.

Abdullah Öcalan’ın sunduğu önerilerin savaşı engelleyen, halkların barış içerisinde bir arada yaşamını öngören öneriler olduğunu kaydeden Öztürk Türkdoğan, “Heyetimizin bize aktardığı bilgilere göre; Sayın Öcalan’ın 30 Ocak’ta SDG ve Geçici Suriye Hükümeti arasında sağlanan mutabakatta çok aktif bir dahli söz konusudur” şeklinde konuştu.

‘Uluslararası insan haklarına uygun bir süreç öngörüyoruz’

Türkiye’nin Anayasa’nın 90’ıncı maddesi ve AİHM kararlarına uygun davranması gerektiğini belirten Öztürk Türkdoğan, şöyle devam etti:

“Cumhur İttifakı, yılardır AYM kararlarını uygulamayarak Anayasa’ya aykırı davranıyor. Hazırlanacak olan rapor uluslararası insan hakları hukukuna uygun hazırlanırsa birçok sorun çözülebilecektir. Bizde zaten bunu öneriyoruz. Komisyon şu an Anayasa tartışması yürütmüyor. Anayasa değişikliği gerektirmeyen konularla ilgili tartışmalara yürütüyor. Anayasa’nın 90’ıncı maddesi uyarınca uluslararası hukukun gereği olarak hazırlanacak bir rapor ve onun kanunlaşacağı bir süreç öngörüyoruz.

Sayın Bahçeli bakımından, MHP bakımından bu bir beka sorunuysa ve çözüm önerilerini sunduğu halde Cumhur İttifakı’nın büyük ortağı bu öneriler uymuyorsa o zaman o ittifakta görüş ayrılığı oluşur. Türkiye’yi siyasi olarak birlikte yönetiyorsunuz. Meclis’te çoğunluk MHP’nin milletvekilleri sayesinde oluşturuluyor. Çıkan bütün kanunlar MHP’nin desteğiyle çıkıyor. Dolayısıyla Türkiye için çok yaşamsal bir konuda eğer bu öneriler hayata geçmeyecekse o zaman MHP’nin de siyasi sorumluluk alacağı günlerin yakın olduğunu düşünmek isteriz. AK Parti’nin de meselenin ne kadar ciddi olduğunu anlaması gerekir. Yoksa kamuoyunda sürece olan güven daha fazla erozyona uğrayacaktır. Son bir ayda Kürt halkı nezdinde büyük bir duygu kırıklığına sebep oldu. Sayın Bahçeli’nin bu son irade beyanından sonra önümüzdeki bir ay içerisinde gereği yapılmazsa; bu sefer daha büyük hayal kırıklıkları yaşanabilir. Bunların yaşanmaması için MHP ve Sayın Bahçeli’nin daha fazla siyasi sorumluluk alacağı günleri görmek isteriz.”

‘Umut İlkesi insani bir ilke’ 

Abdullah Öcalan’ın müdafiliğini yapan Asrın Hukuk Bürosu avukatlarından Halkların Eşitlik ve Demokrasi Partisi (DEM Parti) Şirnex Milletvekili Newroz Uysal Aslan, “Umut İlkesi”ne dair tartışmaları değerlendirdi.

Newroz Uysal Aslan, “Umut İlkesi”nin siyasi tartışmalardan öte “hukuki, ahlaki ve insanı bir ilke” olduğunu vurguladı. Konunun Abdullah Öcalan şahsında siyasi bir durum haline getirildiğine dikkati çeken Newroz Uysal Aslan, “Bu hafta içinde Bahçeli yine Meclis’te benzer bir söylemde bulundu. Ancak ‘Umut İlkesi’nin uygulanması söylemi hiçbir zamanda gerçek bir adıma dönüşmedi. Bu konuda onlarca kanun teklifi verdik” dedi.

‘Belirsizliğini koruyor’

Barış ve Demokratik Toplum Süreci’nde yaşanan gelişmelere değinen Newroz Uysal Aslan, “Süreç kapsamında kurulan Meclis Komisyonu’nun raporu hala çıkmadı. ‘Umut İlkesi’ni nasıl ele alınacağı belirsizliğini koruyor. Tüm bu süreci gözetlediğimizde ‘Umut İlkesi’ sürece yaklaşım boyutu ile belirleyici bir rol oynuyor. Sayın Öcalan sürecin başmüzakerecisi. Aradan 1 yılı aşkın bir süreç geçti. Asrın çağrısını yapan Sayın Öcalan’a hala bu hakkın tanınmamış olması birilerinin bu sürece aynı ciddiyet ve sorumluluk ile yaklaşmadığını bize gösteriyor. Türkiye’nin halen eski hukuksuzluk pozisyonunda durduğunu, çözüm konusunda kararını vermediğini gösteriyor” diye konuştu.

‘Sorumlu makam Adalet Bakanlığı’

AİHM’in kararlarının uygulanıp uygulanmamasında temel sorumluluğun Adalet Bakanlığı’nda olduğunu vurgulayan Newroz Uysal Aslan, “Bunun kararını verecek, kanun teklifi hazırlayacak, takibini yapacak makam bakanlıktır. Ancak bu konuda hiçbir adım atmayıp bekleyen de yine bakanlığın kendisidir. ‘Umut İlkesi’nin olmazsa olmaz bir şey olduğunu hem Kürt halkı hem DEM Parti uzun yıllardır söylüyor. Sayın Öcalan tutsak alındığı günden bu yana hiçbir zaman tutsaklığı gündemden çıkmadı. Sürecin başlamasından sonra özgür çalışır ve yaşar koşullarının sağlanması noktasında kampanyalar, mitingler ve yürüyüşler gerçekleştirildi. Hukuken bakıldığı zaman AİHM kararlarını uygulayacak olan bakanlıktır, siyaseten bu süreci yürüten iktidardır, iktidarın ortağı ise MHP’dir” şeklinde konuştu.

‘Umut ilkesi’ pazarlık konusu yapılamaz’

“Umut İlkesi”nin siyaseten pazarlık konusu yapılamayacağını kaydeden Newroz Uysal Aslan, şunları kaydetti:

“Sayın Öcalan’ın özgürlüğünün Kürt halkının temel talebi olduğunu süreçten azade bir şekilde dile getiriyoruz. Bu konuda kanun değişikliği yapmayan, 12 yıl geçmesine rağmen kararı uygulamayan bakanlığın kendisidir. Aynı bakanlık Sayın Öcalan dışında kaç kişinin ağırlaştırılmış müebbet hükümlüsü olduğunu dahi saklıyor. Umut İlkesi siyasi süreçlere kurban edilecek, bekletilecek bir şey değil. Hukuksal olarak bu adımın atılması Sayın Öcalan şahsında binlerce tutsağı etkileyen bir tablo ortaya çıkaracak.”

Kaynak: MA