Tuzu azaltmak yetmiyor: Uzmanlardan potasyum uyarısı

Dünya genelinde milyonlarca kişi, farkında olmadan yüksek tansiyonla yaşıyor. Belirtileri çoğu zaman hafif ve göz ardı edilebilir düzeyde olduğu için “sessiz katil” olarak anılan bu durum, uzun vadede kalp, beyin ve böbrekler üzerinde ciddi hasarlara yol açabiliyor. Zoe Health Study’nin kurucu ortaklarından Prof. Tim Spector, beslenme ve yaşam tarzının yüksek tansiyonun “doğal yollarla tersine çevrilmesinde” önemli bir payı olabileceğini söyledi.

“TUZ KADAR POTASYUM DA ÖNEMLİ”

Prof. Spector’a göre yüksek tansiyon söz konusu olduğunda genellikle yalnızca tuza odaklanılıyor. Oysa potasyum alımının artırılması da en az tuzun azaltılması kadar kritik.

Spector, “Yüksek tansiyonu tersine çevirmek istiyorsam, potasyum alımınızı artırmak isterim. Beslenmede tek bir unsura, özellikle de tuza aşırı odaklandık. Oysa çalışmalar, potasyumun en az tuz kadar, hatta bazı durumlarda daha da önemli olduğunu gösteriyor” ifadelerini kullandı.

Uzman, potasyum alımının klasik olarak muzla ilişkilendirildiğini, ancak birçok yeşil yapraklı sebzenin de yüksek miktarda potasyum içerdiğini belirtti. Bitki ağırlıklı beslenen bireylerin doğal olarak daha fazla potasyum aldığına dikkat çeken Spector, bu yaklaşımın ilaç tedavisine başlamadan önce dahi kan basıncını iyileştirebileceğini söyledi.

POTASYUM AÇISINDAN EN ZENGİN YEŞİL YAPRAKLI SEBZELER

Yapılan değerlendirmelere göre potasyum bakımından en zengin yeşil yapraklı sebzeler arasında pancar yaprağı ve İsviçre pazısı öne çıkıyor. Bu sebzeler, pişmiş bir su bardağı porsiyonda yaklaşık 900–1.300 mg potasyum sağlayabiliyor.

Pişmiş ıspanak ise bir su bardağında yaklaşık 839 mg potasyum içeriyor. Çin lahanası (bok choy) da iyi bir seçenek olarak gösteriliyor. Uzmanlara göre yapraklı sebzelerin pişirilmesi, potasyum düzeyinin daha etkin alınmasını sağlayabiliyor.

YÜKSEK TANSİYON HANGİ SORUNLARA YOL AÇIYOR?

İngiltere Ulusal Sağlık Sistemi (NHS) verilerine göre yüksek tansiyon (hipertansiyon), kalp krizi ve inme gibi ciddi sağlık sorunlarına zemin hazırlayabiliyor. Kan basıncının yüksek olması, damarlar, kalp ve beyin başta olmak üzere böbrekler ve gözler üzerinde ek yük oluşturuyor. Belirtiler genellikle hafif baş ağrısı veya bulanık görme gibi kolay göz ardı edilebilecek şikâyetlerle sınırlı kalabiliyor. Ancak kontrol altına alınmayan hipertansiyon; kalp yetmezliği, böbrek hastalığı ve damar kaynaklı demans riskini artırabiliyor.

Uzmanlar, yüksek tansiyonun ancak düzenli ölçümle tespit edilebileceğini vurguluyor. 40 yaş üzerindeki bireyler için birçok eczanede ücretsiz tansiyon ölçümü hizmeti sunuluyor.

TANSİYON NASIL DÜŞÜRÜLÜR?

Uzmanlara göre reçete edilen ilaçların yanı sıra yaşam tarzı değişiklikleri de büyük önem taşıyor. Dengeli ve sağlıklı beslenme ile haftada en az 150 dakika fiziksel aktivite, kan basıncını düşürmeye yardımcı olabiliyor. Potasyum açısından zengin meyveler arasında kuru kayısı, kuru üzüm, kuru erik, avokado, muz, Hindistan cevizi suyu, guava, kivi ve kavun çeşitleri bulunuyor. Meyvelerin tamamı belirli oranda potasyum içerdiği için çeşitli bir tüketim öneriliyor. NHS ayrıca aşırı tuz tüketiminden kaçınılması gerektiğini belirtiyor. Tuzlu gıdalar ve yemeklere ekstra tuz ekleme alışkanlığı sınırlandırılmalı. Kahve, çay ve kola gibi yüksek kafein içeren içeceklerin de ölçülü tüketilmesi öneriliyor.