Roma’dan bugüne uzanan gizem: Şubat ayı neden 28 gün?

Takvimde diğer aylara baktığımızda 30 ya da 31 gün görürüz. Ancak Şubat ayı 28 gün sürer; dört yılda bir ise 29 güne çıkar. Bu durum yüzyıllardır merak konusu. Şubat ayının kısa olmasının nedeni sadece astronomi değil, aynı zamanda Roma İmparatorluğu’na kadar uzanan tarihi kararlar.

ŞUBAT NEDEN 28 GÜNDÜR?

Şubat ayının 28 gün olmasının kökeni Antik Roma’ya dayanır. İlk Roma takvimi 10 aydan oluşuyordu ve kış ayları takvime dahil değildi. Daha sonra Roma Kralı Numa Pompilius takvimi 12 aya çıkardı.

O dönemde Romalılar çift sayıları uğursuz kabul ediyordu. Bu nedenle aylar genellikle 29 ya da 31 gün olarak düzenlendi. Takvim toplam gün sayısını 355’e tamamlamak için Şubat ayı 28 gün olarak bırakıldı. Böylece yılın en kısa ayı Şubat oldu.

PEKİ NEDEN UĞURSUZ KABUL EDİLEN ÇİFT SAYI İÇİN ŞUBAT AYI SEÇİLMİŞTİ?

Uğursuz bir rakam olan 28’i neden Ocak değil de Şubat’a verdikleri yönünde kesin bir bilgi olmamakla birlikte bunun için tahminler var elbette.

Bazılarına göre ‘Ölüler Günü Festivali‘nin Şubat ayında olması bu seçimde etkili olmuştu. Ancak Numa’nın takvimindeki asıl sorun, 365 günlük güneş yılının on gün gerisinde kalmasıydı.

Bunu düzeltmek için Romalı rahipler, her iki yılda bir takvime 22 veya 23 günlük bir “ara” ay eklemekle görevlendirildiler. Bu aylara ‘Mercedonius‘ deniyordu. Bu artık yıllarda şubat ayının sonuna ‘Mercedonius’ eklenir ve o yıllar 377 veya 378 gün sürerdi. Böylelikle bu takvim ay-güneş takvimi (lunisolar) oldu.

Ancak bu sistem suistimale çok açıktı çünkü takvimlerden sorumlu rahipler aynı zamanda politikacılardı. Çıkarları doğrultusunda yılları kısaltıp uzatabilirlerdi.

MÖ 1. yüzyıl itibariyle yıllarca süren iç savaşlar yüzünden, bu takvim güneş yılıyla tamamen uyumsuz bir hale gelmişti.

Jül Sezar, Büyük Pompey’i yenip Roma’nın en güçlü adamı olduğunda, artık işe yaramayan bu takvimi değiştirmek için ilk adımı attı.

JÜL SEZAR TAKVİMİ DEĞİŞTİRDİ

MÖ 46 yılında Julius Caesar büyük bir takvim reformu yaptı ve Jülyen Takvimini yürürlüğe koydu. Bu takvim, Güneş yılına daha uygun hale getirildi ve yıl 365 gün olarak kabul edildi.

Ancak Dünya’nın Güneş etrafındaki dönüşü tam olarak 365 gün değildir. Gerçek süre yaklaşık 365 gün 6 saattir. İşte bu 6 saatlik fark, dört yılda bir fazladan bir gün eklenmesini gerektirdi. Bu ek gün Şubat ayına verildi.

ŞUBAT NEDEN 29 GÜN ÇEKİYOR?

Dünya, Güneş etrafındaki turunu yaklaşık 365 gün 6 saatte tamamlar. Her yıl artan 6 saatlik süre, dört yılın sonunda yaklaşık 24 saate (yani 1 güne) ulaşır. Bu nedenle her dört yılda bir takvime 1 gün eklenir. Bu yıla “artık yıl” denir.

Artık yıllarda Şubat ayı 29 gün sürer. Bunun nedeni, tarihsel olarak en kısa ayın Şubat olması ve ek günün bu aya yerleştirilmesidir.