Kasım ayında LinkedIn hesabımda beyin sisiyle ilgili bir not paylaştım.
Notu yaklaşık 10 dakikada yazdım.
Yirmi yıllık kariyerimde ilk kez, menopoz öncesi dönemin neden olduğu beyin sisi yüzünden canlı yayında not kullanmak zorunda kaldığımı anlattım.
Çok fazla yanıt beklemiyordum.
Şaşırtıcı bir şekilde, bu durum ülke çapında bir tartışma başlattı.
Harika destek mesajları aldım.
LinkedIn’de yaklaşık 400 yorum ve onlarca özel mesaj aldım.
Konuyla ilgili BBC’nin internet sitesindeki bir yazının altına da yüzlerce mesaj bırakıldı.
Birçoğu benzer çizgideydi.
Gündeme getirdiğim için beni “cesur” ilan ediyor ya da beyin sisini “normalleştirdiğim” için bana teşekkür ediyorlardı.
O zamanlar kendimi özellikle cesur (ya da normal) hissetmedim ama bu olay bana, neredeyse nüfusun yarısını hayatlarının bir dönemini etkilemesine rağmen perimenopoz ve menopoz belirtilerinin ne kadar utanca ve damgalanmaya yol açtığını gösterdi.
Oprah Winfrey ve Halle Berry gibi Hollywood yıldızları, Davina McCall ve Lorraine Kelly gibi televizyon sunucuları da menopoz deneyimlerini ve etkilerini kamuoyu önünde anlattılar.
Gwyneth Paltrow ise 2018’de menopozun “yeniden tanımlanması” çağrısında bulunmuştu.
İngiltere’deki University College London tarafından ekim ayında yayımlanan ve yaklaşık 1600 kadının katıldığı bir ankete göre, kadınların %75’inden fazlası menopoz hakkında yeterince bilgi sahibi olmadıklarını düşünüyor.
Bu da bir sorun olduğunu gösteriyor.
Dahası, birçok kadın menopozla ilgili hâlâ damgalanmış hissettiklerini ve bu konuda açıkça konuşamadıklarını söylüyor.
Sosyal politika alanında uzmanlaşmış 60’lı yaşlarında bir akademisyen kadın bana, kadın meslektaşlarının yanında “menopoz anlarıyla” dalga geçmeye başladığını söyleyen bir mesaj gönderdi.
Ancak bunun, özellikle uzmanlık alanındaki bazı terimleri unuttuğunda hâlâ “utanç verici” olduğunu da ekledi.
Fakat belirtileri gizlemek oldukça yorucu olabiliyor.
İngiliz Menopoz Derneği’nde pratisyen hekim ve sertifikalı menopoz uzmanı Fionnuala Barton, “Kadınların karşılaştığı zorlukları gizlemek veya telafi etmek için harcadığı enerji, çoğu zaman onları daha da fazla tüketiyor ve bunaltıcı oluyor” diyor.
Barton, tükenmişlik sendromuna yol açabileceği uyarısında da bulunuyor.
Ayrıca menopozu gizleme çabasının kadınların yaşamlarını etkileyip etkilemediği sorusu da gündeme geliyor.
MENOPOZU GİZLEMEK VE TÜKENMİŞLİK
İngiltere Ulusal Sağlık Hizmeti (NHS), menopozun 34 olası belirtisini sıralıyor.
Bazı belirtiler daha yaygın.
Birçoğu yaşamı çok zorlaştırabiliyor.
LinkedIn paylaşımımı gördükten sonra benimle iletişime geçen bir kadın, östrojen seviyesindeki düşüşün vajinal kuruluğa neden olduğunu ve bunun da yürümeyi acı verici hale getirdiğini anlattı.
Bir arkadaşım bana idrar yapma güçlüğü çektiğini söyledi.
Bir anda ortaya çıktığını ve artık tuvalete zamanında yetişemediği anlar olduğunu belirtti.
“Çok sinir bozucu” derken bu yüzden ofise gitmek istemediğini ve evden çalışmayı tercih ettiğini söyledi.
Başka bir kadın da bana, beyin sisi nedeniyle konuşmaları takip edemediği için sosyalleşmekten çekindiğini anlattı.
Diğer birçok kişi de kendi başa çıkma stratejilerini paylaştı. Kimileri sıcak basmalarını kontrol altına almak için iş yerinde masalarında vantilatör bulundururken kimileri de benim gibi toplantılar ve sunumlar sırasında zihin bulanıklığını gidermek için kendilerine notlar yazıyordu.
Bir yandan tüm bunlar, bu kadınların yaratıcılıklarını ve azimlerini gösteriyor.
Bazı hallerde son derece yıpratıcı semptomlara rağmen çalışmaya ve yaşamlarına devam ediyorlar.
Gazeteci ve Menowars kitabının yazarı Fiona Clark, kadınların belirtileri fark etmeye başladıklarında genellikle bir yolculuğa çıktıklarını söylüyor.
“Başlangıçta kafa karışıklığı ve inkâr var, sonra keder geliyor ve sonra da kabullenme.
“Ama bunu saklıyorsanız, ihtiyacınız olan yardımı alamıyorsunuz demektir.”
Menopoz belirtilerini gizlemek, özellikle iş hayatında büyük bir zorluk olabiliyor.
2024’te yayımlanan resmi bir rapora göre, İngiltere’de 45 ila 55 yaş arası yaklaşık dört milyon kadın çalışıyor.
Bu yaş aralığı menopozun en sık görüldüğü dönem.
Açık Üniversite işletme fakültesi profesörü Jo Brewis, insanların iş yerinde semptomlarını gizlemelerinin, ekonomistlerin yoğun marj maliyetleri olarak adlandırdığı bir duruma yol açabileceğini söylüyor.
“Başka bir deyişle, bu gizleme çabası etkilenenler için ek bir yük oluşturuyor.”
Bazıları işlerini tamamen bırakabiliyor.
Fawcett Society’nin 2022’de yayımladığı ve Savanta ComRes araştırma danışmanlığı tarafından yaklaşık 4.000 İngiliz kadın üzerinde yapılan bir anketten elde edilen verileri analiz eden bir rapora göre, menopoz döneminde çalışan 40 ila 55 yaş arası kadınların tahminen 10’da biri semptomları nedeniyle işini bıraktı.
Jo Brewis, “Bu yük, kendilerini daha az görünür hale getirme şeklinde ortaya çıkabiliyor. Örneğin terfi için başvurmamak veya durumla başa çıkabilmek için genellikle daha düşük ücretli, daha düşük statülü bir pozisyona geçmek gibi” diyor.
“İnsanlar ayrıca, tembellik ettikleri veya performanslarının düştüğü algısını önlemek için ekstra çaba sarf edebiliyorlar.
“Örneğin, odaklanma kaybı veya yorgunluk gibi yaygın belirtiler yaşıyorlarsa, işlerini iki kez kontrol ettiklerinden emin olmak için daha uzun saatler çalışabiliyorlar.”
JAPON KADINLAR VE ‘İKİNCİ BAHAR’
Elbette, bazı kadınlar menopozda olumlu deneyimler de yaşıyor.
Bazı kültürlerde de menopoza karşı toplumsal olarak farklı yaklaşımlar var.
Örneğin, Japonca’da menopoz anlamına gelen “konenki” kelimesi yenilenme ve enerji anlamına geliyor.
Bazen “ikinci bahar” olarak tanımlanıyor ve bu da hayatın farklı bir evresine olumlu bir geçişe işaret ediyor.
University College London’da evrimsel antropoloji alanında fahri araştırma görevlisi Dr. Megan Arnot “Birçok ülkede, tıpkı İngiltere’de olduğu gibi, menopoz hâlâ damgalanıyor ama son yıllarda buradaki tutumların değişmeye başladığı görülüyor” diyor.
Ancak, menopozun daha olumlu bir şekilde ele alındığı kültürler ve ülkeler olduğunu da vurguluyor.
“Amerikan yerlileri ve Maya kültürleri de dahil olmak üzere birçok yerli toplulukta menopoz, bilgelik ve liderliğe geçiş olarak görülmekte ve kadınlara daha fazla saygı ve etki kazandırmakta.
“Benzer şekilde, Avustralya yerli topluluklarında menopoz sonrası kadınlar genellikle önemli kültürel eğitimciler ve manevi rehberler haline geliyor.”
Delaware Üniversitesi’nde antropoloji profesörü Melissa Melby, Batı’da “menopozun korkunç, atlatılması zor olacağı ve sonrasında her şeyin kötüye gideceği” yönünde bir algı olduğunu vurguluyor:
“Genellikle kadınlara olumsuz belirtileri kontrol etmeleri gereken listeler veriyoruz. Hiçbir zaman onlara, ‘Bu sürede sizin için olumlu bir değişiklik oldu mu?’ diye sormuyoruz.
“Sadece olumsuz şeylerle ilgili sorular sorarsanız, çok olumsuz algılara sahip olursunuz.”
Melby 10 yılını Japonya’da yaşayıp çalışarak geçirdi ve oradaki kadınlarla yaptığı görüşmeler ona “hayatının bir sonraki aşaması için bir umut duygusu” verdi.
Doğrusunu söylemek gerekirse, şu anda bu görüşü paylaşmıyorum ve eşim bana gelip bunu söylese, can güvenliğini garanti edemem.
Ama belki de semptomların iniş çıkışlarına odaklanmak yerine, daha büyük resmi düşünme fikrinde bir doğruluk payı vardır.
HERKESE UYAN TEK BİR ÇÖZÜM YOK
Menopoz uzun zamandır büyük bir sektör.
Besin takviyeleri, semptom takip cihazları, bantlar ve bu konuda uzmanlaşmış yaşam koçları var.
Sosyal medya akışlarım orta yaş için doğal çözümlerin reklamlarıyla dolu.
Menopoz pazarının 2024 yılında 17 milyar dolardan fazla değere sahip olduğu tahmin ediliyor ve 2030 yılına kadar 24 milyar dolardan fazla bir değere ulaşması öngörülüyor.
Ancak çoğu zaman bunların hiçbiri tek başına yeterli olmuyor.
İşyeri söz konusu olduğunda, Brewis, işverenlerin destek sunma biçimlerine dikkat etmeleri gerektiğini vurguluyor.
Ona göre yöneticilerin ekiplerini destekleyebilmeleri için, örneğin hassas konuşmalar yapabilme ve yeni düzen getirebilme konusunda özel eğitim almaları gerekiyor.
Ayrıca, menopozun işe devamsızlık için geçerli bir neden olarak açıkça belirtilmesinin de önemli olduğunu ekliyor.
“Bazı insanlar, çalıştıkları kurum ne kadar anlayışlı veya destekleyici olursa olsun, menopozlarını iş yerinde asla açıklamak istemeyebilir ve bu tamamen onların hakkı” diyor.
Sonuç olarak, tutumun çok önemli bir rol oynadığını gördüm.
“Menopoz sonrası canlılık” terimini 70 yıldan uzun bir süre önce ortaya atan kişi, Amerikalı öncü antropolog Margaret Mead olmuştu.
1950’lerde “Dünyada menopoz sonrası bir kadının canlılığından daha büyük bir güç yoktur” demişti.
Şimdilik, çoğumuzun tutunması gereken şey bu olumlu düşünce.
Bana gelince, bu durum sürdüğü sürece buna tutunacağım, “konenki” yöntemini uygulayacağım ve hormon tedavisi alacağım.
Ancak zihnimin bulanıklaştığı o anın ardından gelen destek bana daha da rahatlatıcı bir gerçeği gösterdi: Kesinlikle yalnız değilim.
***Mutluluk, adalet, özgürlük, hukuk, insanlık ve sevgi paylaştıkça artar***
