Her anı fotoğraflamak hafızanızı siliyor olabilir: Bilim insanları ‘fotoğraf çekme etkisi’ni kanıtladı…

Akıllı telefonların hayatın her anına girmesiyle birlikte, deneyimlenen olayları hafızada tutmak yerine dijital arşivlerde saklama eğilimi “Bilişsel Tembelliğe” yol açar. Psikolojik araştırmalarda, bir müzeyi sadece gözleriyle gezerek inceleyen grup ile her eserin fotoğrafını çeken grup karşılaştırıldı. Sonuçlar şaşırtıcı: Fotoğraf çeken grubun, eserlerin detaylarını, renklerini ve hatta nerede durduklarını hatırlama oranı, sadece izleyen gruba göre %40 daha düşük.

Bu durumun temel nedeni, insan beyninin dikkat kapasitesinin sınırlı olması. Bir olay yaşanırken zihin “kadrajı ayarlamaya, ışığı kontrol etmeye veya filtre seçmeye” odaklandığında, o anın duygusal ve duyusal verilerini (ses, koku, atmosfer) işlemeyi durdurur. Beyin, görüntüyü harici bir belleğe aktardığına ikna olduğu an, kendi “biyolojik hard diskine” kayıt yapmayı bırakır. Yani fotoğrafı çekilen an, aslında yaşanmamış gibi silinip gider.

DUYGUSAL BOŞLUK OLUŞABİLİR

Uzmanlar, bu fenomenden korunmak için “Bilinçli Farkındalık” (Mindfulness) yöntemini önerir. Özel bir an yaşanırken önce kamerayı indirmek, o anı tüm duyularla 5-10 saniye hissetmek ve beyne “bunu kaydet” komutunu vermek gerektiği belirtilir. Fotoğrafın ancak bu zihinsel kayıt tamamlandıktan sonra çekilmesi, hem dijital hem de zihinsel arşivin korunmasını sağlar. Aksi takdirde, galeride binlerce fotoğraf birikirken, zihinde o anlara dair “duygusal bir boşluk” oluşur.