Araştırma: Airfryer’lar kızartma sırasında daha az zehirli parçacık üretiyor

SciTechDaily’nin aktardığı, Amerikan Kimya Derneği’nin, ES&T Air dergisinde yayımlanan güncel bir çalışma, airfryer’ları sağlık açısından tanımlayan ilk araştırmalardan biri olarak gösteriliyor. Araştırmacılar, farklı gıdaları test ettiklerinde, airfryer’ın yağda kızartmaya kıyasla daha az ultra ince parçacık ürettiğini tespit etti.

Ekip, bu kez özellikle, ‘gıdanın yağ içeriği arttıkça hava bileşiminin nasıl değiştiğini’ inceledi. Uçucu organik bileşikler ve ultra ince parçacıklar sağlık açısından kaygılarla ilişkilendirilse de, pişirme gibi iç mekân kaynaklı hava kirliliği, dış ortam kirliliğine kıyasla daha az gündeme geliyor.

Birmingham Üniversitesi’nden ekip, küçük değişimleri yakalayabilmek için hava kalitesi ölçümüne özel tasarlanmış odalarda deneyler yürüttü. 

4,7 litrelik ticari bir airfryer kullanılarak, dondurulmuş kızartmalık ürünler, taze, düşük yağlı ürünler ve taze yüksek yağlı ürünler pişirildi.

Amaç, aynı koşullarda emisyonları karşılaştırmaktı.

EN YÜKSEK EMİSYON

Airfryer içinde bile bazı gıdalar yüksek emisyon açısından öne çıktı. 

Araştırmacılara göre; dondurulmuş soğan halkaları ile tütsülenmiş ve tütsülenmemiş şarküteri ürünleri, testlerde pişirmeyle ilişkili emisyonların en yüksek olduğu ürünler oldu.

YAĞDA KIZARTMAK RİSKLİ

Araştırmaya göre, en çarpıcı fark, aynı ‘yüksek yağlı’ gıdalar başka yöntemlerle pişirildiğinde görüldü. 

Derin yağda kızartma, uçucu organik bileşik seviyelerini 10 ila 100 kat artırdı. Araştırmacılar, bunun önceki bulgularla da uyumlu olduğunu; yağsız tavuk göğsünün bile yağda farklı yöntemlerle pişirilmesi halinde, airfryer’a kıyasla kirletici seviyelerinin benzer şekilde yükseldiğini belirtti.

UZMANLAR NE DİYOR?

Çalışmanın baş araştırmacısı Prof. Christian Franck, bu araştırmanın airfryer kullanımının iç ortam hava kalitesi açısından olası faydalarını daha geniş bir gıda yelpazesinde gösterdiğini söyledi.

Deneyleri yürüten doktora öğrencisi Ruijie Tang ise şu noktaya dikkat çekti:

Yağlı gıdalar airfryer’da da daha fazla emisyon üretiyor. Ancak bu emisyon, tava ya da derin yağda kızartmaya kıyasla çok küçük bir düzeyde kalıyor.

“TEMİZLEMEZSEN AVANTAJ AZALABİLİR”

Araştırmacılar, önemli bir uyarı da yaptı: Uzun süre derinlemesine temizlenmeden kullanılan airfryer’lar ‘arka plan emisyonu’ üretebiliyor. Zira boş tepsi testinde bile uçucu organik bileşik ve ultra ince parçacık salımı görüldü.

70’ten fazla kez kullanılan bir cihazda, uçucu organik bileşiklerde yüzde 23 artış, ultra ince parçacıklarda ise iki kattan fazla artış ölçüldü ve bunun, temizliği zor bölgelerde kalıntı birikiminden kaynaklandığı değerlendirildi.

Araştırmacılara göre airfryer, doğru kullanıldığında ve düzenli temizlendiğinde, ev içi hava kalitesini olumsuz etkileyen pişirme emisyonlarını azaltmada avantaj sağlayabiliyor.