• Ana Sayfa
  • Gizlilik politikası
  • Görüş & Analiz Gönder
  • Newsletter
Serbest Görüş
  • Haberler
    • All
    • Bilim ve Teknolji
    • Dünya
    • Ekonomi
    • Kültür - Sanat
    • Politika
    • Spor
    • Yaşam
    Arkeolojide ezber bozan keşif: 125 bin yıl önce Arabistan’da zehirli oklarla dev hayvanlar avlanmış

    Arkeolojide ezber bozan keşif: 125 bin yıl önce Arabistan’da zehirli oklarla dev hayvanlar avlanmış

    Kim Milyoner Olmak İster’de 1 milyon TL’lik soru geceye damga vurdu: Doğru yanıt şaşırttı

    Kim Milyoner Olmak İster’de 1 milyon TL’lik soru geceye damga vurdu: Doğru yanıt şaşırttı

    Hilal Anay kimdir? Hilal Anay kaç yaşında, nereli, hangi dizilerde oynadı?

    Hilal Anay kimdir? Hilal Anay kaç yaşında, nereli, hangi dizilerde oynadı?

    Elde edilecek tüm gelir TEGV’e bağışlanacak: ‘Şehrin Nabzı’ sergisi çocuklara destek olacak

    Elde edilecek tüm gelir TEGV’e bağışlanacak: ‘Şehrin Nabzı’ sergisi çocuklara destek olacak

    200 ton ürün hasat edilmeden dalında terk edildi: Komşu ilden gelen sevkiyat dengeleri bozdu…

    200 ton ürün hasat edilmeden dalında terk edildi: Komşu ilden gelen sevkiyat dengeleri bozdu…

    Sivas’ta hasat gecikti: 4 bin dönümlük arazide zamanla yarış!

    Sivas’ta hasat gecikti: 4 bin dönümlük arazide zamanla yarış!

    Trending Tags

  • İnsan Hakları
    Jandarma karakolunda işkence: İki kişi öldürüldü; biri karakol bahçesine gömüldü

    Jandarma karakolunda işkence: İki kişi öldürüldü; biri karakol bahçesine gömüldü

    DEM Partili Kamaç: Diyanet’in 19 dilli yayınında Kürtçe yok!

    DEM Partili Kamaç: Diyanet’in 19 dilli yayınında Kürtçe yok!

    ‘Mansur Yavaş her şart altında aday’

    Adliye binalarımız güzel ama adalet var mı?

    Batman’da sert müdahalede bulunan polisler hakkında soruşturma başlatıldı

    Batman’da sert müdahalede bulunan polisler hakkında soruşturma başlatıldı

    Esenyurtlular kayyıma tepkili: Hukuksuzluk ve adaletsizliktir

    Esenyurtlular kayyıma tepkili: Hukuksuzluk ve adaletsizliktir

    En Yakınındaki İsim Konuştu: Mansur Yavaş Esenyurt'taki Mitinge Neden Katılmadı?

    En Yakınındaki İsim Konuştu: Mansur Yavaş Esenyurt’taki Mitinge Neden Katılmadı?

    Trending Tags

  • 15 Temmuz
    Akın Öztürk: Başta Hulusi Akar olmak üzere 15-20 kişi konuşmazsa bu iş açığa çıkmaz

    Akın Öztürk: Başta Hulusi Akar olmak üzere 15-20 kişi konuşmazsa bu iş açığa çıkmaz

    Akın Öztürk: 15 Temmuz önlenirdi ama 2 buçuk saat refleks göstermediler

    Akın Öztürk: 15 Temmuz önlenirdi ama 2 buçuk saat refleks göstermediler

    ”15 Temmuz gazisi” nasıl yakalandı? Kabinden çıkmaya ikna edilmesi yaklaşık 20 dakika sürdü

    ”15 Temmuz gazisi” nasıl yakalandı? Kabinden çıkmaya ikna edilmesi yaklaşık 20 dakika sürdü

    Tel Aviv’de taciz şüphesiyle gözaltına alınan Türk görevli ”15 Temmuz gazisi” çıktı

    Tel Aviv’de taciz şüphesiyle gözaltına alınan Türk görevli ”15 Temmuz gazisi” çıktı

    Ertesi gün ne yapacaklardı? Ben Serhat Telli, 15 Temmuz günü yaşadığım olayları anlatmak istiyorum

    Ertesi gün ne yapacaklardı? Ben Serhat Telli, 15 Temmuz günü yaşadığım olayları anlatmak istiyorum

    15 Temmuz’u kimin yaptığı sonuçlarında gizli

    15 Temmuz’u kimin yaptığı sonuçlarında gizli

  • Kürt Meselesi
    Gülistan soruşturmasında tutuklanan polis anlattı: Süreci valilik koordine ediyordu

    Gülistan soruşturmasında tutuklanan polis anlattı: Süreci valilik koordine ediyordu

    Mücadelede iki çocuğunu yitirdi, 2’si de cezaevinde: Biz barışı göremedik, çocuklarımız görsün istiyorum

    Mücadelede iki çocuğunu yitirdi, 2’si de cezaevinde: Biz barışı göremedik, çocuklarımız görsün istiyorum

    Özgür Özel’den ‘fon listesi’ açıklaması: Dosyalar açıklanacak

    Özgür Özel’den ‘fon listesi’ açıklaması: Dosyalar açıklanacak

    Leyla Güven: Demokratik entegrasyon tüm Ortadoğu için kaçınılmaz

    Leyla Güven: Demokratik entegrasyon tüm Ortadoğu için kaçınılmaz

    YCK-KURD konferansı yapıldı: Komünal yaşamı inşa edelim

    YCK-KURD konferansı yapıldı: Komünal yaşamı inşa edelim

    Dengbêj Hozan Necmedînê Dêrikî yaşamını yitirdi

    Dengbêj Hozan Necmedînê Dêrikî yaşamını yitirdi

    Trending Tags

  • Görüş & Analiz
    Sonuna kadar gidecekler ama soygunu örtmek için!

    Sonuna kadar gidecekler ama soygunu örtmek için!

    Ballon d’Or’un favorisiydi, şimdi ıslıklanıyor: Vinicius’a ne oldu?

    Ballon d’Or’un favorisiydi, şimdi ıslıklanıyor: Vinicius’a ne oldu?

    Prof. Dr. Mehmet Ateş’in Kilitsiz Zindan’ı…

    Prof. Dr. Mehmet Ateş’in Kilitsiz Zindan’ı…

    Gazelle: Sürgünün görünmeyen hapishanesi

    Gazelle: Sürgünün görünmeyen hapishanesi

    Messi’nin son dansı: Arjantin’e gözyaşlarıyla veda etti

    Messi’nin son dansı: Arjantin’e gözyaşlarıyla veda etti

    Türkiye’nin sorunu Montella’dan çok daha büyük

    Türkiye’nin sorunu Montella’dan çok daha büyük

No Result
View All Result
  • Haberler
    • All
    • Bilim ve Teknolji
    • Dünya
    • Ekonomi
    • Kültür - Sanat
    • Politika
    • Spor
    • Yaşam
    Arkeolojide ezber bozan keşif: 125 bin yıl önce Arabistan’da zehirli oklarla dev hayvanlar avlanmış

    Arkeolojide ezber bozan keşif: 125 bin yıl önce Arabistan’da zehirli oklarla dev hayvanlar avlanmış

    Kim Milyoner Olmak İster’de 1 milyon TL’lik soru geceye damga vurdu: Doğru yanıt şaşırttı

    Kim Milyoner Olmak İster’de 1 milyon TL’lik soru geceye damga vurdu: Doğru yanıt şaşırttı

    Hilal Anay kimdir? Hilal Anay kaç yaşında, nereli, hangi dizilerde oynadı?

    Hilal Anay kimdir? Hilal Anay kaç yaşında, nereli, hangi dizilerde oynadı?

    Elde edilecek tüm gelir TEGV’e bağışlanacak: ‘Şehrin Nabzı’ sergisi çocuklara destek olacak

    Elde edilecek tüm gelir TEGV’e bağışlanacak: ‘Şehrin Nabzı’ sergisi çocuklara destek olacak

    200 ton ürün hasat edilmeden dalında terk edildi: Komşu ilden gelen sevkiyat dengeleri bozdu…

    200 ton ürün hasat edilmeden dalında terk edildi: Komşu ilden gelen sevkiyat dengeleri bozdu…

    Sivas’ta hasat gecikti: 4 bin dönümlük arazide zamanla yarış!

    Sivas’ta hasat gecikti: 4 bin dönümlük arazide zamanla yarış!

    Trending Tags

  • İnsan Hakları
    Jandarma karakolunda işkence: İki kişi öldürüldü; biri karakol bahçesine gömüldü

    Jandarma karakolunda işkence: İki kişi öldürüldü; biri karakol bahçesine gömüldü

    DEM Partili Kamaç: Diyanet’in 19 dilli yayınında Kürtçe yok!

    DEM Partili Kamaç: Diyanet’in 19 dilli yayınında Kürtçe yok!

    ‘Mansur Yavaş her şart altında aday’

    Adliye binalarımız güzel ama adalet var mı?

    Batman’da sert müdahalede bulunan polisler hakkında soruşturma başlatıldı

    Batman’da sert müdahalede bulunan polisler hakkında soruşturma başlatıldı

    Esenyurtlular kayyıma tepkili: Hukuksuzluk ve adaletsizliktir

    Esenyurtlular kayyıma tepkili: Hukuksuzluk ve adaletsizliktir

    En Yakınındaki İsim Konuştu: Mansur Yavaş Esenyurt'taki Mitinge Neden Katılmadı?

    En Yakınındaki İsim Konuştu: Mansur Yavaş Esenyurt’taki Mitinge Neden Katılmadı?

    Trending Tags

  • 15 Temmuz
    Akın Öztürk: Başta Hulusi Akar olmak üzere 15-20 kişi konuşmazsa bu iş açığa çıkmaz

    Akın Öztürk: Başta Hulusi Akar olmak üzere 15-20 kişi konuşmazsa bu iş açığa çıkmaz

    Akın Öztürk: 15 Temmuz önlenirdi ama 2 buçuk saat refleks göstermediler

    Akın Öztürk: 15 Temmuz önlenirdi ama 2 buçuk saat refleks göstermediler

    ”15 Temmuz gazisi” nasıl yakalandı? Kabinden çıkmaya ikna edilmesi yaklaşık 20 dakika sürdü

    ”15 Temmuz gazisi” nasıl yakalandı? Kabinden çıkmaya ikna edilmesi yaklaşık 20 dakika sürdü

    Tel Aviv’de taciz şüphesiyle gözaltına alınan Türk görevli ”15 Temmuz gazisi” çıktı

    Tel Aviv’de taciz şüphesiyle gözaltına alınan Türk görevli ”15 Temmuz gazisi” çıktı

    Ertesi gün ne yapacaklardı? Ben Serhat Telli, 15 Temmuz günü yaşadığım olayları anlatmak istiyorum

    Ertesi gün ne yapacaklardı? Ben Serhat Telli, 15 Temmuz günü yaşadığım olayları anlatmak istiyorum

    15 Temmuz’u kimin yaptığı sonuçlarında gizli

    15 Temmuz’u kimin yaptığı sonuçlarında gizli

  • Kürt Meselesi
    Gülistan soruşturmasında tutuklanan polis anlattı: Süreci valilik koordine ediyordu

    Gülistan soruşturmasında tutuklanan polis anlattı: Süreci valilik koordine ediyordu

    Mücadelede iki çocuğunu yitirdi, 2’si de cezaevinde: Biz barışı göremedik, çocuklarımız görsün istiyorum

    Mücadelede iki çocuğunu yitirdi, 2’si de cezaevinde: Biz barışı göremedik, çocuklarımız görsün istiyorum

    Özgür Özel’den ‘fon listesi’ açıklaması: Dosyalar açıklanacak

    Özgür Özel’den ‘fon listesi’ açıklaması: Dosyalar açıklanacak

    Leyla Güven: Demokratik entegrasyon tüm Ortadoğu için kaçınılmaz

    Leyla Güven: Demokratik entegrasyon tüm Ortadoğu için kaçınılmaz

    YCK-KURD konferansı yapıldı: Komünal yaşamı inşa edelim

    YCK-KURD konferansı yapıldı: Komünal yaşamı inşa edelim

    Dengbêj Hozan Necmedînê Dêrikî yaşamını yitirdi

    Dengbêj Hozan Necmedînê Dêrikî yaşamını yitirdi

    Trending Tags

  • Görüş & Analiz
    Sonuna kadar gidecekler ama soygunu örtmek için!

    Sonuna kadar gidecekler ama soygunu örtmek için!

    Ballon d’Or’un favorisiydi, şimdi ıslıklanıyor: Vinicius’a ne oldu?

    Ballon d’Or’un favorisiydi, şimdi ıslıklanıyor: Vinicius’a ne oldu?

    Prof. Dr. Mehmet Ateş’in Kilitsiz Zindan’ı…

    Prof. Dr. Mehmet Ateş’in Kilitsiz Zindan’ı…

    Gazelle: Sürgünün görünmeyen hapishanesi

    Gazelle: Sürgünün görünmeyen hapishanesi

    Messi’nin son dansı: Arjantin’e gözyaşlarıyla veda etti

    Messi’nin son dansı: Arjantin’e gözyaşlarıyla veda etti

    Türkiye’nin sorunu Montella’dan çok daha büyük

    Türkiye’nin sorunu Montella’dan çok daha büyük

No Result
View All Result
Serbest Görüş
No Result
View All Result
Home Görüş & Analiz

Dilin freni tutmazsa!

SG by SG
24 Ocak 2026
in Görüş & Analiz
0
Dilin freni tutmazsa!


AHMET KURUCAN | YORUM

Ağzımızdan çıkan söz, kulakların duyduğu bir sesten ya da yankıdan ibaret değildir. Söz niyetimizin, ahlâkımızın ve insani ilişkilerimizin aynasıdır. Söz, insanı ele verir. Ben buyum diye haykırır adeta. İranlı şair Sâdî-i Şîrâzî’nin asırlardır yankılanan uyarısı boşuna değildir: “Lafta ölçü bilmeyen, edepsizlikte sınır tanımaz.”

Bu cümle, dilin kontrolü ile ahlâk arasındaki kopmaz bağı tek nefeste anlatır.

‘Ölçü bilmeyen’ diyor şairimiz. Doğrudur ölçüsüzlük çoğu zaman çok masum bir şekilde başlar. “Ben açık sözlüyüm!” der insan. Gerçekten de öyledir.

“İçimden geldiği gibi konuşurum!” der bir başka zaman. O da doğrudur. Samimidir, içtendir uyarılarında.

“Dokuz köyden kovulsam da doğruyu söylüyorum ve söyleyeceğim. Alınan alınsın!” der. Aslında bu cümlelerin tamamı söylediklerini ve söyleme tarzını meşrulaştırma çabasıdır.

Neden?

Çünkü o da biliyordur tarzının yanlış, üslubunun kırıcı olduğunu. Farkındadır içten gelmenin, haklı olmanın ya da doğruyu savunmanın dili hoyratça kullanmaya mazeret teşkil etmeyeceğini.

Biliyordur ama gel gör ki bu tutumundan da vazgeçmiyor ya da vazgeçemiyordur. Halbuki söz, insanın iç dünyasının terbiyesinden geçerse daha kıymetlidir. Terbiye görmemiş söz, sahibine de yük olur, muhatabına da.

Sâdî’nin işaret ettiği hakikat şudur: Ölçüsüzlük tesadüf değildir; bir karakter zaafıdır. Bugün kelimelerini tartmayan, yarın üslubunu kaybeder. Bugün haddini aşan bir cümle kuran, yarın edepsizliği “doğallık” diye savunur. Çünkü dil, iç disiplinin tercümanıdır. İçinde sınır olmayanın dilinde de sınır olmaz.

Tam bu noktada Yunus Emre’ye intikal edelim. O da şunu der:

“Söz ola kese savaşı,
Söz ola kestire başı,
Söz ola ağulu aşı,
Yağ ile bal ede bir söz.”

Bu dizeler, sözün ne kadar keskin bir bıçak, ne kadar şifalı bir merhem olabileceğini gösterir. Aynı söz, savaşı bitirebilir ya da başı kestirebilir; zehirli bir aşı bala çevirebilir veya balı zehre dönüştürebilir. O zaman mesele sözün varlığı değildir, ölçüsüdür.

Bugün yaşadığımız iletişim krizinin temelinde bana göre bu var. Sosyal medyada, televizyon ekranlarında, tartışma programlarında söz var ama edep yok. Sertlik “cesaret”, kırıp dökmek “dürüstlük”, hakaret ise “özgürlük” olarak sunuluyor. Oysa ölçü kaybolduğunda cesaret zorbalığa, dürüstlük kabalığa, özgürlük de başkasının onurunu çiğnemeye dönüşür.

Yunus’un dediği gibi, söz “baş kestirmeye” başlar.

Burada hayati bir ayrımı hatırlamak gerekir: Doğruyu söylemekle, doğruyu doğru bir dil ve üslupla söylemek aynı şey değildir. Hakikat, kaba bir ambalajla sunulduğunda etkisini kaybeder. Hatta çoğu zaman karşıtına hizmet eder. Edepsizce söylenen doğru, muhatabın kalbine hançer saplar. Buna karşılık ölçülü bir söz, zehirli bir ortamda bile “yağ ile bal” etkisi yapabilir.

Konuşmayacak mıyız o zaman? Susacak mıyız? Susmak edep alameti mi?

Hayır, tabii ki konuşacağız. Sahih bilgileri, o bilgilere dayalı yorumlarımızı elbette konuşacak, yazacak ve tartışacağız. Susmak, evet yerinde edep olabilir ama her zaman değil. Zira edep, neyi, ne zaman, ne kadar ve nasıl konuşacağını bilmektir.

Bazen bir cümleyi yutmak, uzun nutuklar atmaktan daha büyük bir ahlâk göstergesidir. İnsan her bildiğini söyleyerek değil, her söyleyebileceğini söylemeyerek de olgunlaşır. Yunus’un işaret ettiği hikmet de budur.

Bilmiyorum katılır mısınız, yüzümüze maskeler takarak, sahte isimlerin arkasına sığınarak ağzına gelen her şeyi söyleyen, her şeyi yazan insanlar olduk. Söz terbiyesini kaybetti. Terbiyesiz oldu söz bizim dilimizde. Eleştiri ile tahkir, mizah ile alay, netlik ile kabalık arasındaki çizgiler silindi. Sonra da ilişkiler neden bu kadar kırılgan, tartışmalar neden bu kadar zehirli diye hayıflanıyoruz.

Cevap aslında çok net: Ölçüyü kaybettik ölçüyü! Bütün mesele bu…

Unutmayalım, sözünün ölçüsünü kaybeden insan pusulasını da kaybetmiştir. Pusulasını kaybeden yolcunun yolunun nerede son bulacağı bilinmez. O yol Himalaya dağlarında, ıssız Amazon ormanlarında ya da Atlas Okyanusu’nun derinliklerinde de son bulabilir.

Bu bilinmez ama kesinlikle bilinen şey şudur; bu yolcunun yolu Kabe’ye varmaz, Mescid-i Nebi’ye uğramaz. Evet, dil, kalbin dışa açılan kapısıdır. Kalpte edep yoksa, dilde de olmaz.

Sâdî’nin uyarısı ile Yunus Emre’nin hikmetle dolu beyanını yan yana getirdim bu yazıda. Birkaç hafta önce yazmıştım ancak bir türlü son halini verip gönderememiştim. Bir mesaj vermek istedim günümüz insanına aslında. Üslup, üslup, üslup… Umarım anlaşılmıştır.

Kaynak: Tr724
***Mutluluk, adalet, özgürlük, hukuk, insanlık ve sevgi paylaştıkça artar***

ShareTweet
Previous Post

Sındırgı’da Yine Deprem Paniği… 5 Ayda 30 Bin Sarsıntı

Next Post

İran’dan ABD’ye Sert Uyarı: ‘Herhangi Bir Saldırı Topyekün Savaş Sayılacak’

Related Posts

Sonuna kadar gidecekler ama soygunu örtmek için!
Görüş & Analiz

Sonuna kadar gidecekler ama soygunu örtmek için!

10 Ekim 2026
Ballon d’Or’un favorisiydi, şimdi ıslıklanıyor: Vinicius’a ne oldu?
Görüş & Analiz

Ballon d’Or’un favorisiydi, şimdi ıslıklanıyor: Vinicius’a ne oldu?

9 Ekim 2026
Prof. Dr. Mehmet Ateş’in Kilitsiz Zindan’ı…
Görüş & Analiz

Prof. Dr. Mehmet Ateş’in Kilitsiz Zindan’ı…

8 Ekim 2026
Gazelle: Sürgünün görünmeyen hapishanesi
Görüş & Analiz

Gazelle: Sürgünün görünmeyen hapishanesi

8 Ekim 2026
Messi’nin son dansı: Arjantin’e gözyaşlarıyla veda etti
Görüş & Analiz

Messi’nin son dansı: Arjantin’e gözyaşlarıyla veda etti

7 Ekim 2026
Türkiye’nin sorunu Montella’dan çok daha büyük
Görüş & Analiz

Türkiye’nin sorunu Montella’dan çok daha büyük

6 Ekim 2026
Next Post
İran'dan ABD'ye Sert Uyarı: 'Herhangi Bir Saldırı Topyekün Savaş Sayılacak'

İran'dan ABD'ye Sert Uyarı: 'Herhangi Bir Saldırı Topyekün Savaş Sayılacak'

  • Ana Sayfa
  • Gizlilik politikası
  • Görüş & Analiz Gönder
  • Newsletter

No Result
View All Result
  • Ana Sayfa
  • Gizlilik politikası
  • Görüş & Analiz Gönder
  • Newsletter