DAVOS | Kanada Başbakanı Carney yeni dönemi ilan etti: ‘Kurallara dayalı düzen bitti, orta güçler hegemonlara karşı ittifak yapmalı’

Kanada Başbakanı Mark Carney, Davos Dünya Ekonomik Forumu’nda yaptığı tarihi konuşmada, kurallara dayalı uluslararası düzenin sona erdiğini ve dünyanın artık büyük güç rekabeti ile “kaba kuvvet” tarafından şekillendiğini ilan etti. Carney, orta güçlerin bu yeni gerçekliğe uyum sağlaması gerektiğini vurgulayarak, Kanada’nın stratejik özerklik inşa ederken insan hakları, egemenlik ve toprak bütünlüğü gibi değerlerden vazgeçmeyeceğini belirtti.

Kanada Başabakanı’nın konuşması dünyada büyük etki uyandırdı. Özellikle dünya düzeninde yaşanan kırılmalar sonucu başta Avrupa olmak üzere Atlantik çizgisinde yer alan orta güçlü devletlerin stratejik anlamda savrulma yaşadığı ve yeni düzende nasıl pozisyon alacaklarını belirlemeye çalıştıkları dönemde Carney’in konuşması açık ve net bir yol haritası olarak görülüyor.

Konuşmasına Fransızca başlayan Carney, “Bugün hoş bir kurgunun sonu ve sert bir gerçekliğin başlangıcı hakkında konuşuyorum. Büyük güçler artık hiçbir sınır ve kısıt tanımıyor” dedi. İngilizce devam eden konuşmasında Carney, eski düzenin “yalan içinde yaşamak” üzerine kurulu olduğunu söyledi. Carney, nostaljik olamdan yeni düzende orta güçlerin birlikte strateji üretmesi gerektiğini vurguladı.

Carney, orta güçlere net bir uyarıda bulundu, “Masada olmazsak menüde oluruz.” dedi. Büyük güçlerin yalnız hareket edebileceğini ancak orta güçlerin bunu yapamayacağını söyledi. Carney gerçek egemenliğin ancak orta güçlerin ittifake derek büyük güçlerle müzakere etmesiyle var olabileceğini vurguladı: “Bir hegemonla sadece ikili müzakere yaptığımızda zayıflıktan müzakere ederiz. Bize sunulanları kabul ederiz. Birbirimizle en uyumlu olan olmak için yarışırız. Bu egemenlik değildir. Egemenlik performansı yaparken boyun eğmektir. Büyük güç rekabeti dünyasında arada kalan ülkelerin bir seçeneği var: Birbirleriyle hegemonların lütfunu kazanmak için rekabet etmek ya da birleşerek etkili bir üçüncü yol oluşturmak.”

Konuşma, Carney’nin “değer temelli gerçekçilik” yaklaşımını ortaya koydu. Kanada’nın içte vergi indirimleri, eyaletler arası ticaret engellerinin kaldırılması ve trilyon dolarlık yatırımlarla güçlendiğini, dışta ise Avrupa ile savunma ortaklığı, Çin ve Katar’la stratejik anlaşmalar, Hindistan, ASEAN ve Mercosur’la ticaret müzakereleri yürüttüğünü belirtti. Ukrayna’da “İstekli Koalisyon”un çekirdek üyesi olduklarını, Arktik’te Grönland ve Danimarka’yı desteklediklerini vurguladı.

Grönland konusunda ABD’nin tarife tehdidine karşı çıkan Carney, “Grönland’ın geleceğini belirleme hakkı Grönland ve Danimarka’ya aittir. Tarifeler yerine güvenlik ve refah için odaklı görüşmeler yapılmalı” dedi.

Konuşma, uluslararası medyada büyük yankı uyandırdı. The Guardian, Carney’nin “eski düzenin geri gelmeyeceğini” ilan ettiğini yazdı. New York Times, konuşmanın ayakta alkışlandığını belirterek “orta güçlerin yeni müttefik arayışı” olarak yorumladı. CBC ve ABC gibi kaynaklar, konuşmayı “Kanada’nın en önemli dış politika konuşmalarından biri” diye niteledi. Özellikle “masada olmazsak menüde oluruz” ve “egemenlik performansı yaparken boyun eğmek” ifadeleri, Davos koridorlarında en çok alıntılanan cümleler oldu.

Kaynak: Tr724
***Mutluluk, adalet, özgürlük, hukuk, insanlık ve sevgi paylaştıkça artar***