Türkiye’de gelir eşitsizliği kalıcı hale geldi; bölgesel fark 2,6 kata çıktı

TÜİK’in 2025 Gelir Dağılımı İstatistikleri, Türkiye’de bölgesel gelir uçurumunun kalıcılaştığını ortaya koydu. Ankara’da kişi başına yıllık eşdeğer kullanılabilir gelir 449 bin 618 TL’ye çıkarken, Van-Muş-Bitlis-Hakkari bölgesinde 172 bin 552 TL’de kaldı; aradaki fark 2,6 kata ulaştı. Gelir paylaşımında en zengin yüzde 20 toplam gelirin yüzde 48’ini alırken, en yoksul yüzde 20’nin payı yüzde 6,4’te kaldı. Veriler, yüksek gelir gruplarının belirleyici konumunu koruduğunu ve eşitsizliğin bölgelere göre derinleştiğini gösterdi.

TÜİK’in Gelir Dağılımı İstatistikleri 2025 sonuçlarına göre (2024 gelirleri), en zengin yüzde 20’nin toplam gelirden aldığı pay yüzde 48,0; en yoksul yüzde 20’nin payı yüzde 6,4 oldu. Gelir eşitsizliğini gösteren Gini katsayısı 0,410’a gerilerken, P80/P20 oranı 7,5 ve P90/P10 oranı 12,9 olarak hesaplandı.

Türkiye’de yıllık ortalama hanehalkı kullanılabilir geliri yüzde 76,7 artışla 662 bin 414 TL’ye yükseldi; toplam gelir içinde maaş ve ücretlerin payı yüzde 49,7 oldu. Eğitimde yükseköğretim mezunlarının esas iş geliri 566 bin 839 TL iken, okul bitirmeyenlerde 183 bin 900 TL’de kaldı.

Sektörel dağılımda en yüksek yıllık ortalama esas iş geliri 426 bin 45 TL ile hizmet sektöründe, en düşük gelir ise 237 bin 461 TL ile tarım sektöründe görüldü. Yıllık gelir artışında en yüksek oran yüzde 79,0 ile inşaat sektöründe kaydedildi.

Bölgesel fark devam etti: en yüksek eşdeğer fert geliri Ankara (TR51) 449 bin 618 TL, en düşük Van-Muş-Bitlis-Hakkari (TRB2) 172 bin 552 TL; eşitsizliğin en yüksek olduğu bölge TR71 (P80/P20: 8,5) oldu.

Toplam gelir içerisinde en yüksek payı, yüzde 49,7 ile bir önceki yıla göre 0,9 puan artan maaş ve ücret geliri aldı. İkinci sırayı yüzde 18,3 ile önceki yıla göre 2,5 puan azalan müteşebbis geliri alırken üçüncü sırayı yüzde 18,2 ile önceki yıla göre 0,4 puanlık artış gösteren sosyal transfer geliri oluşturdu.

Tarım gelirinin müteşebbis geliri içindeki payı yüzde 15,6 olurken, emekli ve dul-yetim aylıklarının sosyal transferler içindeki payı ise yüzde 89,3 olarak gerçekleşti.

Gelir ve Yaşam Koşulları Araştırması kapsamında yayımlanan veriler, 2024 takvim yılı gelirlerini esas alıyor. Hanehalkı gelirleri, hanehalkı büyüklüğü ve yapısı dikkate alınarak eşdeğer hanehalkı kullanılabilir fert gelirine dönüştürüldü.

Araştırma sonuçlarına göre, en yüksek eşdeğer hanehalkı kullanılabilir fert gelirine sahip yüzde 20’lik kesimin toplam gelirden aldığı pay, bir önceki yıla kıyasla 0,1 puan azalarak yüzde 48,0 oldu. En düşük gelir grubundaki yüzde 20’nin payı ise 0,1 puan artışla yüzde 6,4’e yükseldi.

Kaynak: Tr724
***Mutluluk, adalet, özgürlük, hukuk, insanlık ve sevgi paylaştıkça artar***