TÜİK’ten enflasyonu düşük gösterme operasyonu

TÜİK, Ocak 2026’dan itibaren TÜFE hesaplama yöntemini değiştiriyor. Uzmanlar, yeni sistemin kira ağırlığını düşürerek manşet enflasyonun daha düşük görünmesine yol açacağını belirtiyor.

TÜİK, 2026’da temel yılını güncellerken, ‘izafi kira’nın çıkarılmasıyla konut harcamalarının sepetteki payı yüzde 6,8’den yüzde 4’ler seviyesine çekilebilir.

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), Avrupa Komisyonu ve Eurostat standartlarını gerekçe göstererek enflasyon hesaplama yönteminde değişikliğe gittiğini duyurdu.

Ocak 2026’dan itibaren Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) temel yılı “2025=100” olarak güncellenecek. TÜİK yetkilileri manşet enflasyon göstergelerinde değişiklik olmayacağını belirtse de, bu teknik değişikliğin sonuçları ekonomistler tarafından tartışılıyor.

Ekonomim yazarı Alaattin Aktaş, teknik değişikliğin perde arkasını analiz ederek, yeni sistemin en büyük etkisinin kira kaleminde hissedileceğini öne sürdü.

Aktaş’a göre, mevcut TÜFE sepetinde %6,8 olan kiranın ağırlığı, yeni ağırlıklandırma yöntemiyle 2026’da düşecek. Bu durum, kaçınılmaz olarak manşet enflasyonun daha düşük görünmesine yol açacak.

İZAFİ KİRA HESAPTAN ÇIKARILIYOR

Kiranın enflasyon sepetindeki ağırlığının düşmesinin temel nedeni, yeni sistemde Gayri Safi Yurt İçi Hasıla (GSYH) verilerinde yer alan “izafi kira” (ev sahiplerinin ödemediği, ancak ödüyormuş gibi hesaplanan kira) kavramının TÜFE hesabından çıkarılması.

Bu adım, konut harcamalarının genel ağırlığını önemli ölçüde aşağı çekecek. Normalde kira artışları genel enflasyonun üzerinde seyrettiği için kiranın ağırlığının artması beklenirken, yeni yöntemle bu oranın %4’ler seviyesine düşmesi öngörülüyor.

SEPETE YENİ KALEMLER EKLENİYOR

TÜİK, endeksin kapsamını genişleterek ana harcama grubu sayısını 13’e çıkarıyor. Enflasyon hesaplamasına yeni eklenecek harcama grupları şunlar: Sigorta ve finansal hizmetler, dijital içerikler, kişisel bakım (müstakil bir başlık olacak).

Bu yeni kalemlerin eklenmesi, hane halkı bütçesini zorlayan kira ve gıda fiyatları gibi kalemlerin genel sepet içindeki nispi etkisini azaltarak, enflasyonun hissedilirliğini değiştirecek bir sonuç doğurabilir.

Aktaş, halkın, özellikle de kiracıların, “Cebinden daha çok para çıktığı halde ‘Sen kiraya daha az para ayırıyorsun’ görüşünü tabii ki kabullenmeyecektir” tespitiyle, teknik değişikliğin kamuoyundaki algı sorununa dikkat çekti.