AP Türkiye Raportörü: Bir anayasanız var ama yarı yarıya uygulanıyor

Avrupa Parlamentosu’nun Türkiye raporunu hazırlamak üzere Ankara’da temaslarda bulunan AP Türkiye Raportörü Nacho Sanchez Amor, T24’e konuşarak Türkiye’deki hukuk, demokrasi ve ifade özgürlüğü alanlarında “ciddi ve derin bir gerileme” yaşandığını söyledi.

Anayasa’nın yalnızca “iktidarın işine gelen kısmıyla uygulandığını” belirten Amor, “Anayasa bir menü değildir. Birini seçip diğerini bırakamazsınız” dedi. Amor, yarın (6 Aralık) Selahattin Demirtaş, Ekrem İmamoğlu, Osman Kavala ve Can Atalay’ı cezaevlerinde ziyaret edeceğini duyurdu.

”Türkiye’de anayasa yarım uygulanıyor”

Amor, Türkiye’de anayasanın yalnızca siyasi iktidarın işine gelen bölümünün işletildiğini belirterek şunları söyledi: “Bir anayasanız var ama anayasanız sadece yarı yarıya uygulanıyor. Çünkü siyasi iktidar hükümetin ve Cumhurbaşkanı’nın yetkilerini güçlü şekilde savunabiliyor ama aynı Anayasa’daki diğer güvenceleri ve hakları tamamen göz ardı ediyor. Anayasa bir menü değildir. Birini seçip diğerini bırakamazsınız. Bütün anayasaya saygı duymalısınız.”

Raportör, pek çok alanda çifte standart bulunduğunu, bunun siyasal alanda kökleştiğini vurguladı.

”Demokratik standartlarda derin bir geriye gidiş var”

Avrupa Komisyonu’nun raporunu hatırlatan Amor, özellikle demokrasi ve hukuk alanında ağır bir tablo gördüğünü belirterek şunları kaydetti: “İlerleme bir yana, benim kişisel görüşüm demokratik standartlarda derin bir geriye gidişin olduğu yönünde.”

Ekonomi yönetiminin “Ortodoks politikalara dönüş” sayesinde daha olumlu değerlendirildiğini ancak hukukun üstünlüğünün “felaket durumda” olduğunu ifade etti.

”İmamoğlu çocuk kaçıran silahlı biri değildi”

Türkiye’de yargının alt mahkeme seviyesinde dahi Anayasa Mahkemesi kararlarına uymadığını belirten Amor, “Anayasanız açıkça AYM kararlarının tüm devlet organları için bağlayıcı olduğunu söylüyor. Alt derece mahkemeleri AYM kararlarına karşı ayaklanıyor. Gezi’den Tayfun Kahraman örneğinde olduğu gibi AİHM kararlarına rağmen haklar geri alınıyor.” ifadelerini kullandı.

Türkiye’de ifade özgürlüğünün çifte standartla uygulandığını söyleyen Amor, farklı siyasi kesimlere yönelik yargı pratiğinin değiştiğini ifade ederek şu örneği verdi: “Fatih Altaylı da bir başka çifte standart örneği. Yargınız çok yaratıcı; internet yayındaki bir ifade nedeniyle yalan söylemekle değil, Cumhurbaşkanı’na fiziksel saldırıyla suçlanmış. Bir ifadeyle fiziksel saldırı nasıl olur?”

Siyasi davalardaki farklı uygulamalara dikkat çeken Amor, “Eğer dezenformasyon AKP’yi hedef alıyorsa asla kovuşturulmaz, CHP’yi hedef alıyorsa durum değişir.” dedi.

Amor, Ekrem İmamoğlu’nun sirenlerle, onlarca polis aracıyla gece vakti gözaltına alınmasının hukuk dışı bir yöntem olduğunu belirterek şunları ifade etti:

“Bu çocuk kaçıran silahlı biri değildi, İstanbul’un Büyükşehir Belediye Başkanı idi. Bir tebligatla ulaşılabilecek biri değilmiş gibi davranıldı. Yapılış şeklinin kendisi siyasi bir mesajdır.”

”Baskıcı politikalarının tercih edilen oyuncusu”

DEM Parti’ye yönelik davaların durduğunu, baskının odağının CHP’ye kaydığını söyleyen Amor, “CHP, hükümetin baskıcı politikalarının tercih edilen oyuncusu haline geldi. Geçmişte DEM Parti ile ilgili olan tüm davalar durdu çünkü siyasi olarak gelecekte buna ihtiyaç var.” diye konuştu.

PKK’nın silah bırakmasına ilişkin değerlendirmesinde Amor, “Şiddetin sona ermesi çok büyük iyi haber. Bu süreçte Kürt kökenli Türk vatandaşlarının hakları güvence altına alınmalı.” dedi.

Türkiye-AB ilişkilerinde bir “fırsat penceresi” olduğunu vurgulayan Amor, AB sürecinin kurallara bağlı olduğunu belirterek “Katılım süreci normatiftir, pazarlık değildir. Türkiye’nin Avrupa’ya yaklaşma isteğinin azaldığı iddiası yanlış. Size teşvikler sunabiliriz ama bir ülkeyi demokrasi olmaya teşvik edemeyiz.” İfadelerini kullandı.

”Bir ülkenin ciddiyeti sadece insansız hava araçlarıyla ölçülmez”

AİHM ve AYM kararlarına uyulmamasını eleştiren Amor, Türkiye’ye şu mesajı verdi:

“Bir ülkenin ciddiyeti sadece insansız hava araçlarıyla ölçülmez. Taahhütlerinize uymakla ölçülür. AB’ye ‘Reformlara hazırız’ demek istiyorsanız, ilk adım kaybettiğiniz davalardaki mahkeme kararlarına uymaktır.”

AP Türkiye Raportörü Amor