Adalet çağrısı: Otoriterlik sessizlikten beslenir

HABER – ABDÜLHAMİT BİLİCİ | Washington DC, TR724

Dünya İnsan Hakları Günü vesilesiyle Ulusal Basın Kulübü’nde düzenlenen Freedom Convention Turkey 2025, devlet şiddeti mağdurları, ihraç edilen akademisyenler, sürgündeki gazeteciler, hak savunucuları ve toplum liderlerinin güçlü tanıklıklarına sahne oldu. Advocates of Silenced Turkey (AST) tarafından “Türkiye Kırılma Noktasında: Demokrasi ve Adalet” temasıyla düzenlenen etkinlik, baskı, ayrımcılık ve adaletsizliğin gölgesinde verilen mücadelenin boyutlarını gözler önüne serdi.

Toplantının açılışında AST sözcüsü Dr. Hafza Girdap, ifade özgürlüğü, hukukun üstünlüğü ve adalet önünde eşitliğin Türkiye’de ciddi tehdit altında olduğuna dikkat çekti.

Yasaklı KHK belgeseli

Program, yönetmen Nejla Demirci’nin onbinlerce KHK’lının dramını anlatan Kanun Hükmü belgeselinin gösterimiyle başladı. Kamudan yapılan kitlesel tasfiyelerin, hukuksuzca mağdur edilen bireyler ve toplum üzerindeki yıkıcı etkilerini iki örnek üzerinden anlatan belgeselin, Altın Portakal Film Festivali’nden çıkarılması ve çok sayıda yasak kararı nedeniyle Türkiye’deki izleyicilerle buluşmasının engellendiği hatırlatıldı.

Katılımcılar ayrıca Sessiz Çığlıklar( Silent Screams) adıyla düzenlenen ve son dönemde yaşanan trajik insan hakları sorunlarına dikkat çeken sergiyi ziyaret ederek tutuklu, kayıp ve sürgün isimlere ait kişisel eşyaları gördü. Sergi, “her istatistiğin ardında bir insan hayatı var” mesajını öne çıkardı.

Terör yasalarının suistimali

AST Başkanı Osman Dülgeroğlu, Türkiye’de terör yasalarının muhalifleri bastırmak için araçsallaştırıldığını söyledi. 2014–2024 yılları arasında anti-terör yasaları kapsamında yaklaşık 3 milyon soruşturma açıldığını belirterek adaletsizliğin boyutlarını ortaya koydu.

Tanıklıklar: Sivil ölüm, toplumsal korku, direniş

Hukuksuz ve temelsiz suçlamalarla 5 yılını hapiste geçirmek zorunda kalan ve şu an sürgünde tutunmaya çalışan Dr. Murat Can, 2016 sonrası yaşanan baskıları “sivil ölüm” olarak tanımladı: “Absürt suçlamalarla sorgulandım. Kendimi savunma hakkım bile olmadan dokuz yıl hapse mahkûm edildim.” Dr. Can, hukuksuzluğun büyüklüğüne dikkat çekmek için bazı istatistikler paylaşırken, “Her sayı bir hayat, bir çocuğun çığlığı, bir annenin gözyaşıdır.” diye hatırlattı:
• 2 milyonun üzerinde soruşturma
• 400.000’e yakın gözaltı
• 120.000 tutuklama
• 140.000’e yakın kamu görevlisi ihraç

Maruz kalınan hukuksuzlukların yer yer saçmalık boyutuna tırmandığını söyleyen Dr. Can, kendisiyle 600’den fazla telefon görüşmesi yapmış olmasından hareketle eşinin fetö suçlamasına maruz kalmasını buna örnek gösterdi.

Normal hayatı suç saymak

Dünya genelinde işkence mağdurlarına destek olmak amacıyla kurulan TASSC International temsilcisi Andrea Barron ise İstanbul’da izlediği “Kız Çocukları” davasını anlattı: “Savcı kadın ve çocuklardan oluşan 41 kişiyi ‘terörle’ suçladı. Hakim ise silah ya da şiddet sormadı; neden birlikte matematik çalıştıklarını, bowling oynadıklarını veya namaz kıldıklarını sorguladı.”

Çocuklar da kurban

Hiçbir suçu olmadığı halde eğitimci babası 8 yıldan fazla cezaevinde kalan üniversite öğrencisi Azra Polat, kuşaklar arası travmaya dikkat çekti: “En fazla ihmal edilen kesim çocuklar ve gençlerdir.” Ve günün hafızalara kazınan sözlerinden birini söyledi: “Ben babamın kızıyım; inançlarımdan vazgeçmem, bedeli hayatım olsa bile. Siz ne pahasına olursa olsun dimdik durmaya hazır mısınız?”

Basın özgürlüğünde delilik seviyesi

Global Strat View kıdemli muhabiri Se Hoon Kim, Türkiye’de medya özgürlüğünün durumunu sert sözlerle değerlendirdi “Türkiye’de olup bitenler tam bir delilik. Gazeteciler, liderlere hesap soran soruları sormak zorundadır.”

Kürt kimliğinin bedeli

Türkiye’de kayyım uygulamasına ilk kez muhatap olan isimlerden Diyarbakır Sur eski Belediye Başkanı Abdullah Demirbaş, maruz kaldığı tehdit, suikast teşebbüsleri ve baskılara rağmen barış konusunda iyimser olduğunu ifade etti. 7 yaşında bir ilkokul öğrencisi olduğu günlerden itibaren Kürt kimliği nedeniyle yaşadığı sıkıntıları hatırlatan Demirbaş, şöyle dedi: “Bu toprakların kadim halkıyız. Sadece var olduğumuzu göstermek istediğimiz için cezalandırıldık.”

Korkuya dayalı rejim

Bir akademisyen olarak sadece barış istediği için kendisinin ve ailesinin yaşadıkları üzerinden Türkiye’deki rejimin hukuk ve demokrasiye vurduğu büyük darbeye dikkat çeken Siyaset Bilimci Prof. Dr. Mehmet Efe Caman da 15 Temmuz darbe teşebbüsü bahsne edilerek ilan edilen olağanüstü halin ve çıkarılan kanun hükmünde kararnamelerin, otoriter konsolidasyona yardımcı olduğunu ve Türkiye’nin artık Rusya gibi otoriter bir ülkeye dönüştüğünü belirtti. Çaman, konuşmasını kızının bir okul ödevi için yazdoğı şu satırlarla bitirdi:“Pasaportumu kaybetmem bir gün içinde hayatımı değiştirdi. Bunu atlattığımı düşünmek istiyorum ama yazarken bile aşamadığımı görüyorum.”

Görünmez acıyı görünür kılmak

Silent Screams sergidinin koordinatörü Aslıhan Kas ise haksız tutukluluk ve aileden ayrılıkla geçen yıllarını anlattı ve AST olarak, “görünmez acıyı görünür kılmaya çalıştıklarını” belirtti. Aslıhan Kas, Meriç’ten geçmeye çalışırken 3 çocuğuyla birlşkte hayatını kaybeden öğretmen arkadaşı merhum Hatice Akçabay’a verdiği zulmü herkese duyurma sözünü yerine getirmek için çaba gösterdiğini ifsde ederken gözyaşlarına engel olamadı.

Gazeteciliğin bedeli

Sürgün gazeteci Adem Yavuz Arslan da hakkında yüzlerce dava olduğunu ve üç ağırlaştırılmış müebbetle yargılandığını söyleyerek yaşadığı travmaları paylaştı: “Babamın cenazesini FaceTime’dan izledim. Hayatta kalmak için Uber şoförlüğü yaptım.”

Sessizlik çözüm değil

Her yıl İnsan Hakları Günü vesilesiyle 10 Aralık’ta düzenlenen toplantının kapanışını yapan Dr. Girdap: “Otoriterlik sessizlikten beslenir; biz bugün açıkça ve cesurca konuşmayı seçtik.” dedi ve özgürlük mücadelesinin gazeteciler, akademisyenler ve susturulmayı reddeden topluluklar tarafından sürdürüleceğini vurguladı.

Kaynak: Tr724
***Mutluluk, adalet, özgürlük, hukuk, insanlık ve sevgi paylaştıkça artar***