Bundan sonra da geleceği daha iyi nasıl kurgularız sorusunun cevabını arayacağız

İstanbul Kültür Sanat Vakfı (İKSV) tarafından, Avrupa Birliği desteğiyle ve Marmara Belediyeler Birliği (MBB) iştirakiyle yürütülen Ortaklaşa: Kültür, Diyalog ve Destek Programı üç yıllık yolculuğunu “Adına Ortaklaşa Dedik” başlıklı kapanış etkinliğiyle tamamladı. 6 Kasım 2025’te Feriye’de düzenlenen etkinlik gün boyu süren oturumlar, film gösterimi ve müzik performansıyla zenginleşti; ayrıca İKSV’nin YouTube kanalından canlı olarak yayımlandı.

Etkinliğe Avrupa Birliği Türkiye Delegasyonu temsilcileri, Türkiye’nin farklı şehirlerinden belediye başkanları, sivil toplum temsilcileri, kültür profesyonelleri ve sanatçılar katıldı. Üç yıl boyunca kültür-sanat alanında kurulan adil, katılımcı ve kapsayıcı iş birliklerinin kutlandığı buluşmada, Ortaklaşa topluluğunun yerelde başlayan yolculuğunun, önümüzdeki dönemde Culture Action Europe ağı işbirliğiyle Avrupa ölçeğine taşınacağı da açıklandı.

Açış konuşmalarını Görgün Taner, M. Cemil Arslan ve Jurgis Vilcinskas yaptı

Gazeteci Aysun Öz’ün sunuculuğunu üstlendiği etkinlik, İKSV Genel Müdürü Görgün Taner, Marmara Belediyeler Birliği Genel Sekreteri M. Cemil Arslan ve Avrupa Birliği Türkiye Delegasyonu Başkan Yardımcısı Geçici Maslahatgüzar Jurgis Vilcinskas’ınkonuşmalarıyla başladı.

Görgün Taner konuşmasında “Ortaklaşa için bugüne kadar çalışan herkesi bir arada görmek çok sevindirici. Verimli, şaşırtıcı, duygu yüklü bir üç yıl geçti. Bu üç yıl boyunca kültür-sanat dünyasından, sivil toplumdan, yerel yönetimlerden bir araya gelen insanlar buluştular; birbirlerini anlamaya çalıştılar ve diyalog ortamı oluşması için birbirlerini dinlediler,” diyerek proje ile sivil toplum ve yerel yönetimlerin “bundan sonra da geleceği daha iyi nasıl kurgularız sorusunun cevabını birlikte arayacaklarını” vurguladı. 

1. Cemil Arslan konuşmasında “Ortaklaşa, ismini hakkıyla taşıyan bir program oldu. Kültür-sanat alanında çalışan sivil toplum kuruluşlarıyla belediyeleri aynı masa etrafında buluşturdu. Güvenin, diyaloğun ve iş birliğinin yerelde nasıl mümkün olabileceğini hep birlikte deneyimledik” dedi.

Jurgis Vilcinskas ise konuşmasında “Burada, Türkiye’de Ortaklaşa aracılığıyla kalıcı bir şey inşa ettik: insanları, şehirleri ve kıtaları birbirine bağlayan bir köprü olarak kültüre inanan bir topluluk. Önümüzdeki aylarda ve yıllarda Avrupa vrupa Birliği desteğiyle bu topluluk daha da güçlenecek. Ortaklaşa, kültürün insanları, şehirleri ve fikirleri birbirine bağlayan güçlü bir demokrasi aracı olabileceğini gösterdi.” cümlelerini kullandı.

İlk oturumda Aysun Öz’un sorularını yanıtlayan İKSV Kültür Politikaları Çalışmaları Direktörü Özlem Ece; “Kültür politikaları yalnızca sanatı değil; ifade özgürlüğünü, demokratik katılımı ve birlikte yaşam kültürünü de kapsıyor. İKSV olarak 2010’dan bu yana, kültür-sanatın sürdürülebilirliği için diyaloğu güçlendiren, yerelde yeni işbirlikleri kuran çalışmalar yürütüyoruz. Bu birikimin üzerine inşa ettiğimiz Ortaklaşa, kültür alanında adil, katılımcı ve kapsayıcı bir işbirliği modeli geliştirerek, belediyelerle sivil toplum arasında güvene dayalı ilişkilerin mümkün olduğunu gösterdi,” dedi.

Oturumda ayrıca program kapsamında yürütülen çalışmaların bir özetini veren Özlem Ece, “Üç yılda 13 projeye toplam 1,3 milyon avro hibe desteği sağlandı, 44 kültür-sanat profesyoneli istihdam edildi. 6 kültür-sanat mekânı dönüştürüldü, 22 mekân yeniden kültür-sanat etkinliklerine ev sahipliği yaptı. Projeler kapsamında 16 çalıştay düzenlendi; 6 kültür politikası belgesi, 6 protokol, 4 kitap, bir rehber ve bir araştırma raporu yayımlandı. Festivaller, sergiler, çocuk ve kent bienali, konserler ve kültür-sanat günleri aracılığıyla 5.000’i çocuk yaklaşık 50.000 kişi kültür-sanat aracılığıyla bir araya geldi. Ortaklaşa, kültür-sanatın birlikte yaşamanın, güvenin ve dayanışmanın da ortak dili olduğunu herkese yeniden hatırlattı,” dedi.

Etkinlik, üç yılın hikâyelerini derleyen, yönetmenliğini Vuslat Karan ve Burcu Melekoğlu’nun yaptığı, “Adına Ortaklaşa Dedik” isimli filmin gösterimiyle devam etti.

Adil kültürel işbirliği için yol haritası konuşuldu 

Etkinliğin sabahki bir diğer oturumunda, Prof. Dr. Füsun Üstel tarafından kaleme alınan “Adil Kültürel İşbirliği İçin Yol Haritası: Ortaklaşa Değerler ve Eylemler” başlıklı politika metni üzerine bir söyleşi düzenlendi. Doç. Dr. Erdem Çolak’ın moderasyonundaki konuşmada, kültür-sanat alanında erişim, katılım ve kapsayıcılık ilkelerinin kavramsal zemini ve bu ilkelerin kültürel işbirliklerine nasıl yansıtılabileceği ele alındı.

Politika metni, Ortaklaşa Diyalog Programı kapsamında Türkiye’nin farklı kentlerinde düzenlenen arama konferansları ile Ortaklaşa Hibe Programı’nın bulgularına dayanıyor. Belediyeler, kültür kurumları ve sivil toplum arasında güvene dayalı, katılımcı ve kapsayıcı işbirliklerinin önemine dikkat çeken metin, belediyeler bünyesinde bir belediye-STK işbirliği dairesi kurulması ve belediyelerin STK’lara mekân sağlamasına yönelik düzenlemeler yapılması gibi önerileri bir araya getiriyor ve kültürel adaletin sağlanmasında diyalog ve ortak üretime dayalı ortaklıkların belirleyici olduğunu vurguluyor.

Belediye başkanları yerelden deneyimlerini paylaştı

Öğleden sonra yapılan “Türkiye’de Yerel Kültürel İşbirlikleri” başlıklı oturumda, Adıyaman Belediye Başkanı Abdurrahman Tutdere, Borçka Belediye Başkanı Ercan Orhan ve Merzifon Belediye Başkanı Alp Kargı Ortaklaşa projesi kapsamında edindikleri deneyimleri ve yerelde kurulan kültürel işbirliklerinin kent yaşamına etkilerini paylaştı.

Oturumun moderatörlüğünü Marmara Belediyeler Birliği Genel Sekreteri M. Cemil Arslan ve İKSV Kültür Politikaları Çalışmaları Direktörü Özlem Ece üstlendi. Adıyaman Belediye Başkanı Abdurrahman Tutdere konuşmasında “Şehrimizde vatandaşların yeniden hayata tutunması için, yıkılan hayatları onarmak adına, hepimizin mutabık olduğu; kültürün ve sanatın iyileştirici gücü odağa alındı. Bu konuda katkıları olan tüm paydaşlara bir kere daha teşekkür ediyorum.” derken; Borçka Belediye Başkanı Ercan Orhan, “Toplumda kültür-sanat aracılığıyla fark yaratan, kültürün hafızalara yerleşmesine aracılık eden bu ortaklaşmaya aracı olan İKSV’ye teşekkür ediyorum” ifadelerini kullandı. Merzifon Belediye Başkanı Alp Kargı ise konuşmasında “Ortaklaşa aracılığıyla, belediye ve sivil toplumun ortak projelerde rahatlıkla paydaş olabildiğine” değindi ve “kalkınmanın yerelden başladığı gerçeği üzerine inşa edilen projelerin” başarıya ulaşacağını belirtti.

Panelde, kültür ve sanatla dönüşen kent yaşamına dair Adıyaman’da gerçekleştirilen Perre Çocuk ve Kent Bienali, Borçka’da düzenlenen Demir Elma Festivali ve Merzifon’daki Motorhane Kültür Ağı projelerinden örnekler aktarıldı. Başkanlar, adil bir kültürel işbirliğinin oluşma koşullarına dair görüşlerini paylaştı.

Programa Hopa Belediye Belediye Başkanı Utku Cihan, Ardeşen Belediye Başkanı Enver Atagün ve Kömür Belediye Başkanı Hasari Talaş da izleyici olarak katıldı.

Ortaklaşa sunuyor: 13 proje, 13 hikâye

Etkinliğin ikinci bölümünde, Ortaklaşa Hibe Programı kapsamında desteklenen 13 projenin temsilcileri “Ortaklaşa Sunuyor” başlıklı oturumlarda projelerini katılımcılarla paylaştı. Farklı coğrafyalardan gelen temsilciler, kültür-sanat aracılığıyla yerelde adil kültürel işbirliklerini güçlendiren örnek uygulamaları sundular. Etkinliğin bu bölümü sona ererken Gola Derneği ekibi, katılımcılarla birlikte şarkılar seslendirdi. Sunumlar, Mimar Dr. H. Cenk Dereli kolaylaştırıcılığında hazırlandı.

Ortaklaşa 2026-2028’de ikinci dönemiyle devam edecek

Üç yılda Türkiye’nin dört bir yanından onlarca kurum ve yüzlerce kültür profesyonelini buluşturan Ortaklaşa, kültür-sanat alanında adil işbirliği modelleri geliştirilmesine öncülük etti. Projenin, 2026-2028 yıllarını kapsayacak ikinci döneminin Ocak 2026’da başlayacağı duyuruldu. Ortaklaşa’nın yeni döneminde, Avrupa’nın kültür politikaları alanındaki en güçlü savunuculuk ağlarından Culture Action Europe da ortak olarak yer alacak. Kurulacak yeni ortaklık ağlarıyla, Ortaklaşa’nın Avrupa ölçeğinde kültürel işbirliklerine vesile olması hedefleniyor.

Culture Action Europe Genel Direktörü Natalie Giorgadze, Ortaklaşa: Kültür, Diyalog ve Destek Programı Proje Yöneticisi H. Selen Akçalı’nın moderatörlüğünde yaptığı konuşmasında Ortaklaşa topluluğunun Avrupa kültür ağlarıyla kurulacak işbirlikleriyle büyümesi hedefinin önemine değindi.

Etkinlik, Salon İKSV’deki kapanış buluşmasıyla sona erdi

Etkinlik akşam saatlerinde Salon İKSV’de düzenlenen buluşmayla devam etti. Gecenin açılışını yapan oyuncu Yiğit Özşener, konuşmasında tüm proje yürütücülerinin “imkânsız görüneni mümkün kılan ‘ortaklaşma’ hikâyeleri yazdıklarını” vurgulayarak “Ortaklaşa, çok sayıda aktörün fikir ve eylemleriyle dahil olduğu bir deneyim alanına dönüştü. Karşılaşılan zorluklar ve geliştirilen çözümlere dayalı birikimiyle benzer işbirliği projeleri için de bir çerçeve sunan Ortaklaşa’nın sadece kültür sanat paydaşlarına değil, bu güzel ülkeyi canı gönülden seven ve birlikte çok daha zengin, çok daha güçlü olduğumuza inanan herkese, ilham ve ümit kaynağı olmasını diliyorum,” dedi. Hatay Akademi Orkestrası’nın özel bir konser verdiği gecede kutlamalar, Asu Maro ve Görgün Taner’in DJ setleriyle devam etti.