ANALİZ | İki günde 93 gözaltı; geçmişte yasal bir kurumda çalışmış olmak suç!

AKP rejiminin Hizmet Hareketi’ne yönelik soykırım operasyonları ‘tam gaz’ sürüyor. Bugünkü operasyonun adresi Ankara’ydı… Ankara Cumhuriyet Başsavcılığınca, Hizmet Haraketi ile ‘iltisaklı ve irtibatlı’ olduğu öne sürülen aralarında asker ve kamu görevlilerinin bulunduğu 22 şüpheli hakkında gözaltı kararı verildiği duyuruldu. Gözaltı kararı verilenler arasında muvazzaf askerler, aktif kamu görevlileri de var…

İçişleri Bakanı Ali Yerlikaya’nın dün yaptığı paylaşımda da İstanbul merkezli 27 ilde Gülen Hareketi’ne yönelik eş zamanlı olarak düzenlenen operasyonlarda aktif kamu görevlisi ve özel sektör çalışanı 71 kişinin gözaltına alındığı belirtiliyordu.

Gözaltına alınan insanlara yöneltilen suçlamalar ise şöyle: Örgüte üye olmak, örgüte ait şirketlerde daha önce çalışmak, örgütün gizli haberleşme yöntemini kullanmak ve örgütün emniyet mahrem yapılanması içerisinde faaliyet göstermek.

Örgüte üye olmak suçlaması rejimin en kolay yaptığı suçlama… Geçmişte Hizmet Hareketi’ne ait herhangi bir kurumda çalışmış olmanız (ki bu da zaten ayrıca bir suçlama olarak yöneltilmiş) ya da bir ‘iftiracının’ sizi bir sohbette/programda gördüğünü söylemesi ‘örgüt üyeliği’ suçlaması için yeterli kabul ediliyor.

Yasal bir kurumda çalışmış olmak suç!

İkinci suçlama ise daha vahim; Cemaat’e ait herhangi bir kurumda çalışmış olmak! Yani geçmişte Bank Asya’da, dershanelerde, medya kuruluşlarında, yurtlarda vs. çalışmak ‘suç’ olarak gösteriliyor. Bir insanın geçmişte yasal olarak faaliyette olan ve devletin denetlediği bir şirkette çalışmış olması, bugünkü metinde “suçlama unsuru” gibi sunuluyor. Hem de bizzat ülkenin İçişleri Bakanı tarafından… Bu da “örgüt üyeliği” kavramını genişletip belirsizleştiriyor.

‘Terör örgütü üyeliği’ gibi çok ağır bir suç, muğlak, ne olduğu belli olmayan ve esnek tanımlanırsa, neredeyse istenen herkese uygulanabilir hâle geliyor. Yasal bir gazetede, okulda vs. çalışmak, bir şirkette bordrolu olmak, geçmişte tamamen yasal olan bir iş ilişkisi, geriye dönük olarak kriminalize ediliyor. Bu da hem hukuk güvenliğini yok ediyor, hem de ifade/örgütlenme özgürlüğünü fiilen imkânsız hâle getiriyor.

Esasında bu tür suçlamalar ve soruşturmalar Türkiye’nin Hukukun Üstünlüğü Endeksi’nde neden 10 yılda 38 sıra geriye düştüğünün de ispatı… 2025 Hukukun Üstünlüğü Endeksi’nde Türkiye, 143 ülke arasında 118. sıraya geriledi. İşte bu ve benzeri operasyonlar yüzünden Türkiye son 10 yılda 38 sıra daha geriye düştü…

Üçüncü suçlama ise örgütün gizli haberleşme yöntemini kullanmak… ByLock kast ediliyor… AİHM’in Yüksel Yalçınkaya / Türkiye Büyük Daire kararında (26 Eylül 2023), Türkiye’deki mahkemelerin “ByLock kullanan herkes örgüt üyesidir” şeklindeki otomatik yaklaşımının, hem adil yargılanma hakkını (AİHS m.6) hem de “kanunsuz suç ve ceza olmaz” ilkesini (AİHS m.7) ihlal ettiği açıkça söylendi. Mahkeme, ByLock kullanımının böyle “toplu ve otomatik” biçimde örgüt üyeliğine eşitlenemeyeceğini, bunun keyfi yargılama anlamına geldiğini vurguladı.

Ama kimin umurunda! Sadece Yalçınkaya kararında mı söylendi bu? Hayır…

Demirhan ve Diğerleri / Türkiye davasında (22 Temmuz 2025), 239 kişinin neredeyse sadece ByLock kullanımı nedeniyle mahkûm edilmesine ilişkin aynı ihlaller yeniden tespit edildi; AİHM bunun “sistemik bir sorun” olduğunu ve Türkiye’nin ByLock deliline yaklaşımını genel olarak değiştirmesi gerektiğini kaydetti.

‘Mahrem yapılanma’ suçlaması da yine ne olduğu belirsiz, kanunda açıkça tanımlanmamış, çoğu tek tek ele alındığında yasal sayılan faaliyetlere dayandırılıyor. Bu suçlamaların ana kaynağını ise, baskı, tehdit ve şantaj iddiaları altında ifade veren ‘gizli tanıklar’ oluşturuyor. Bu tanıklıklar üzerinden binlerce insan özgürlüğünden edilirken, haklarında ‘terör’ gibi son derece ağır bir yafta dolaşıma sokuluyor.

Ali Yerlikaya, hükmü vermiş!

Ülkenin İçişleri Bakanı Ali Yerlikaya’nın üslubu ise başlı başına sorunlu… Yerlikaya, gözaltına alınan bütün insanları peşinen ‘suçlu’ ilan ediyor. Masumiyet karinesini yok sayıyor. Anayasa m.38 ve AİHS m.6’ya göre, “Suçu sabit oluncaya kadar kimse suçlu sayılamaz.”

Ancak pratikte durum farklı! Türkiye’de insanların, özellikle bir kesimin, peşinen suçlu ilan edilmesi ‘hukuki bir pratik’ haline geldi…  Yerlikaya, bütün paylaşımlarında “FETÖ’ye üye oldukları tespit edildi” diyor… İnsanlar, henüz yargılanmamışken, haklarında yargı kararı bile yokken fiilen suçlu ilan ediliyor.

Esasında Yerlikaya, “Biz bunların suçlu olduğunu zaten tespit ettik!” diyor. Bu dosya, mahkemenin önüne gittiğinde hakim nasıl ‘tarafsız ve bağımsız’ kalabilir?

Kaynak: Tr724
***Mutluluk, adalet, özgürlük, hukuk, insanlık ve sevgi paylaştıkça artar***