Ölü Faylar Uyandı: Yer Altında Hareket Var! Haritalarda Yoktu, Şimdi Deprem Üretiyor

Dokuz Eylül Üniversitesi (DEÜ) Deprem Araştırma ve Uygulama Merkezi Müdürü Prof. Dr. Hasan Sözbilir, Sındırgı merkezli depremlere ilişkin, “Dağlık alanda birden fazla, 5-6 tane birbirini takip eden ovadan dağa doğru devam eden fay saptadık. Buradaki fay, dünya literatüründe ‘ölü fay’ olarak geçiyor. Fakat jeolojik anlamda ölü faylar çok aşırı stres yüklendiğinde veya stres yönlerindeki değişim nedeniyle yeniden dirilebiliyor. Bu depremlerde bunu görüyoruz.” dedi.

Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı (AFAD) Deprem Bilim Kurulu Üyesi de olan Prof. Dr. Hasan Sözbilir, AA muhabirine, Balıkesir’in Sındırgı ilçesinde 10 Ağustos ve 27 Ekim’de meydana gelen 6,1’lik depremlerin ardından bölgede bilimsel çalışma yürüttüklerini söyledi.

Sözbilir, çalışmalar kapsamında kırsal Yaylacık, Emendere, Aktaş ve Sinandede mahalleleri arasındaki dağlık alanda, diri fay haritası üzerinde görülmeyen yeni fay hatları tespit ettiklerini anlattı.

HARİTALARDA OLMAYAN FAY DEPREM ÜRETİYOR

Bu fayların haritalanması için süreci başlattıklarını belirten Sözbilir, “O fayların hiçbiri şu an var olan 2013 tarihinde çizilen diri fay haritasında yer almıyordu. Dolayısıyla onlar çoğunlukla ölü fay sınıfındaki faylardı. İkinci deprem olunca tekrar bölgeye geldik.” ifadesini kullandı.

“ÖLÜ FAYLAR YENİDEN DİRİLEBİLİR”

Sözbilir, çalışmaları yeniden dağlık alanda yoğunlaştırdıklarını vurgulayarak, sözlerini şöyle sürdürdü:

“Dağlık alanda birden fazla 5-6 tane birbirini takip eden ovadan dağa doğru devam eden fay saptadık. Buradaki fay, dünya literatüründe ‘ölü fay’ olarak geçiyor. Fakat jeolojik anlamda ölü faylar çok aşırı stres yüklendiğinde veya stres yönlerindeki değişim nedeniyle yeniden dirilebiliyor. Bu depremlerde bunu görüyoruz. Bu dağlık alandaki diri olarak haritalarda gösterilmeyen faylar deprem üretmeye başlamış diyebiliriz. Bu fay ilk kez haritalanıyor. Daha önce hiçbir haritada var olmayan birkaç fay saptamış durumdayız. Bunların bir kısmını haritaladık. Uluslararası dergilere gönderdik, şu anda basılıyor.”

“BENZER BÜYÜKLÜKTE BİR DEPREM DAHA GELİŞEBİLİR”

Belirlenen fay düzleminin depremin odak noktasındaki mekanizmayla uyuştuğunu belirten Sözbilir, “Şu anda fayları yüzeyde görüyoruz ama derine doğru 10 kilometreye kadar gidebiliyor ve oradaki strese bağlı olarak deprem üretebiliyor. Bölgedeki 5-6 fay birbirini tetikleyecek şekilde deprem üretiyor. O yüzden depremler bir türlü bitmiyor.” diye konuştu.

Prof. Dr. Sözbilir, fayın özellikleri hakkında bilgi vererek, şunları kaydetti:

“Uzunlukları 35-40 kilometreye kadar uzanıyor. Birinci depremde 6,1 kırıldı, ikinci depremde 6,1’lik kısmı daha kırıldı. Üçüncü depremde 6,1 daha gerçekleşebilir çünkü şu anda fayın tümü kırılmamış durumda. Üretilen depremlerle fayın uzunluğu arasındaki orana bakıldığında fayın tümünün kırılmadığını anlıyoruz. Benzer büyüklükte bir deprem daha gelişebilir. 3-4 ayda 6,1 büyüklüğünde depremlere ulaştığımız için belki benzer bir mekanizma tekrar edebilir. Şu anda artçı aşaması yaşanıyor.”

Sözbilir, tespit edilen fayın 3’te 2’lik kısmının kırıldığını, kalan 3’te 1’lik kısmının ise büyük bir deprem üretme olasılığının düşük olduğunu aktardı.

Öte yandan Sındırgı’nın kırsal Yaylacık, Emendere, Aktaş ve Sinandede mahalleleri arasındaki dağlık alanda tespit edilen fayın yüzeydeki kısmı görüntülendi.

Kaynak: AA