Kirmançkîyle gölge oyununa hayat veriyor

DÊRSIM – Tiyatro oyuncusu Alişan Önlü, sahnelediği Kirmançların hikâyeleri ve gölge oyunuyla anadili Kirmançkîyi yaşatıyor.  

Tiyatro oyuncusu Alişan Önlü, Dêrsim’de Kirmançların hikâyeleri ve gölge oyununu sahneleyerek, anadili Kürtçenin Kirmançkî lehçesine hayat veriyor. Kürtçenin Kurmancî ve Kirmançkî lehçelerinde oyunlar sahneleyen Seyr-i Mesel Tiyatrosu’nun Kanun Hükmünde Kararnameyle (KHK) kapatılmasıyla oyunlarını tek başına sahnelemeye başlayan Önlü, “Tüzüğümüzde Kürtçe tiyatro vardı, o yüzden yasaklandık. Hepimiz dağıldık, tek kaldım. Ama dilimden, tiyatromdan vazgeçmedim. O dönemde kendi anadilimle ne yapabilirim diye düşünürken gölge sanatıyla tanıştım” dedi. 

Çocuklara ulaşmak, anadillerini konuşmaları amacıyla için gölge oyununa yöneldiğini ifade eden Önlü, “Çocuklarımız artık anadillerini konuşmuyor. Oysa dil konuşulmazsa kaybolur. Türkiye’de Kürtçe eğitim dili olarak kabul edilmiyor. Ben de bu oyunlarla hem çocuklara ulaşmak hem dilimizi sahnede yaşatmak istedim” ifadelerini kullandı. 

‘BİR HALK KENDİ DİLİYE VAR OLUR’

Sadece skeç tarzında değil, geçmişi anlatan, mitolojik oyunlar da yazdığını belirten Önlü, bir halkın kendi diliyle var olabileceğini ifade ederek, UNESCO’nun Kirmançkîyi kaybolma tehlikesi altındaki diller listesinde yer aldığını hatırlattı. Anadillerinin kaybolmaması için herkesin duyarlı olması ve kendi dilinde konuşması gerektiğini söyleyen Önlü, “Belki de benim kuşağım bu dili konuşan son kuşak. Ben oğlumla Kirmanckî konuşuyorum, o bana Türkçe yanıt veriyor. Dil eskiden olduğu gibi konuşulmuyor. İşimiz çok zor; ama zor diye de geri adım atmıyoruz. Anadilimizin yok olmaması için mücadele ediyoruz. Elimizden ne gelirse yapacağız. Ben bunu sanatla yapıyorum. Tiyatro birebir dili öğretiyor. Kirmanckî tiyatro oyunların bu nedenle daha fazla sergilenmesi gerekiyor” diye konuştu. 

MA / Şilan Şirvan Çil