‘Çözüm için Kürtçenin önündeki engeller kaldırılmalı’

WAN – Numan Kurtulmuş’un Amed’de konuşmasının ardından Meclis’in X hesabından Kürtçe paylaşım yapılmasına dair “Kürtler ikili yaklaşımı kabul etmez” diyen KURDİGEH Yöneticisi Birhat Duman, “Çözüm Kürtçe önündeki engelleri kaldırmaktır” dedi. 

Dicle Üniversitesi 2025-2026 Akademik Yılı açılış törenine (17 Ekim) katılan Milli Dayanışma, Kardeşlik ve Demokrasi Komisyonu ve Meclis Başkanı Numan Kurtulmuş, Kürt sorununun çözümü bağlamında Amed’de bir dizi görüşme de gerçekleştirdi. Kurtulmuş’un açılış töreninde sarf ettiği ve aynı gün Meclis’in resmi X hesabında da paylaşılan “Bi hev re bibin dil bi dil, dest bi dest; aşîtî li nav me ra be” (Birbirinizle dil ile bağlı olun, el ile el; aramızda barış olsun) sözleri ise tepkileri beraberinde getirdi. Söz konusu durum, aynı Meclis’in hala Kürtçe konuşmaları “bilinmeyen dil” olarak tutanaklara geçirmesi ile Barış Anneleri’nin komisyonda Kürtçe konuşmasının engellenmesi nedeniyle “gecikmiş bir sembolik adım” ve “dil üzerindeki çifte standart” olarak gündem oldu. 

Kürt Kültürünü ve Dilini Geliştirme Derneği (KURDÎGEH) Yöneticisi Birhat Duman, konuya dair değerlendirmelerde bulundu. 

‘KÜRTÇENİN ÖNÜNDEKİ ENGELLERİ KALDIRIN’

Kurulan cümlelerle yürütülen politikanın birbirini tutmadığını belirten Duman, “Bu politikaları seçim dönemlerinde de görüyorduk. Seçim araçlarından Kürtçe şarkılar çalıp, mitinglerde Kürtçe konuşuyorlardı ancak bir Kürt, kendi dilini resmi olarak kullanmak istediğini, statü verilmesi gerektiğini talep edince kıyametler kopuyor. Bu tek başına büyük bir çelişki” diye belirtti. Numan Kurtulmuş’un 5’inci Komisyon Toplantısı’nda Barış Annesi Nezahat Teke’nin Kürtçe konuşmasını engellemesini hatırlatan Duman, devletin bu konuya daha ciddi yaklaşması gerekliliğine vurgu yaptı. Kürt Halk Önderi Abdullah Öcalan’ın başlatmış olduğu sürecin en önemli gereklerinden birinin Kürt halkının taleplerinin karşılanması olduğunu dile getiren Duman, “Bugün sokağa çıkın ve herhangi bir Kürde sorun, ilk taleplerinden biri Kürtçenin özgürce her alanda kullanılabilir olmasıdır. Devletin bu anlamda en kısa sürede adım atması gerekiyor. Sürecin sağlıklı ilerleyebilmesi için Kürt halkının talepleri göz ardı edilmemeli. Kürt sorununun çözüm ayaklarından biri de Kürtçe önündeki engelleri kaldırmaktır” diye belirtti.  

‘KÜRTLER KABUL ETMEZ’

“Kürtler bu ikili yaklaşımı asla kabul etmez” diyen Duman, şöyle devam etti: “Bu yaklaşımlara karşı ne yapmamız gerektiğini konuşmalıyız. Benim çağrım gençlere. Gençlerin aralarındaki diyaloglar genelde Türkçe oluyor. ‘Kürdüm’ diyen ve Kürtlüğü için mücadele ettiğini söyleyen her bireyin Kürtçeye dönük yaklaşımı da bilinçli olmalıdır. Örneğin bir esnafa gittiğimizde onunla ilk olarak hangi dili konuşuyoruz. Hastanede ilk olarak hangi dille iletişim kuruyoruz. Bunları göz önünde bulundurmak gerekiyor. Bu kültürel olarak kendi öz savunmamız olmalı. Dilimizi anca böyle koruruz.” 

MA / Ceylan Şahinli