Basının Eylül’ü: Gözaltı, tutuklama, soruşturma, dava, erişim engelleri

AMED – DFG, Eylül ayında 10 gazetecinin gözaltına alındığını, birinin tutuklandığını, 19’una soruşturma, 22’sine dava açıldığını, 49 sanal medya hesabına, 30 habere erişim engeli getirildiği, 6 internet sitesinin kapatıldığını açıkladı. 

Dicle Fırat Gazeteciler Derneği (DFG), “Gazetecilere Yönelik Eylül Ayı Hak İhlalleri Raporu’nu” açıkladı. Basın kuruluşları ve gazetecilerin sansür kıskacına alındığı vurgulanan raporda, Eylül ayında Bilgi Teknolojileri Kurumu’nun (BTK) Sulh Ceza Hakimliklerine başvurarak aldırdığı ‘erişim engelleri’ kararlarında büyük bir artış gözlemlendiği kaydedildi. Raporda, CHP İstanbul İl Başkanlığı’na kayyım atanması ve binanın polisler tarafından işgal edildiği gün sanal medyaya bant daralması gildiği hatırlatılan raporda, X, Instagram, YouTube, TikTok, Facebook, WhatsApp, Telegram ve Signal’e ancak 21 saat sonra normal bir erişim sağlandığı anımsatıldı. “Milli güvenliğe tehdit” gerekçesiyle CHP il binasının işgal edilmesi paylaşımlarına engel getirildiği belirtilen raporda, bu kapsamda 36 hesap hakkında soruşturma açıldığı, 10 kişinin de gözaltına alındığı kaydedildi. Raporda, “Aynı gün İzmir’de polis merkezine yapılan saldırısı sonrası da tıpkı diğer olaylarda olduğu gibi yayın yasağı getirildi. 11 Eylül’de Grok’un X hesabı erişime engellendi. Engelleme sebebi ise ‘milli güvenlik ve kamu düzeninin korunması gerekçesi’ oldu. 9 Eylül’de İklim Kanunu ve Cengiz Holding hakkındaki haberler de ‘milli güvenlik’ sorunu olarak engellendi” denildi. 

ERİŞİM ENGELLERİ

Raporda, 7 Eylül’de Gazeteci Azad Altay’ın 2015’te ilan edilen sokağa çıkma yasağını anlattığı “Sur’un Hafızası” belgeselinin hesapları, Gazeteci Yazar Can Dündar’ın YouTube kanalı, Medya Haber’in X hesabı ve Fahrettin Altun’un oğluyla ilgili haberlere getirilen engellere yer verildi. Yine Yeni Yaşam gazetesi ve Ekin Haber Ajansı’nın (ETHA) X hesabına aynı gerekçeyle 2 defa erişim engeli getirilmesi ve Fırat Haber Ajansı’nın (ANF) web sitesine de erişim engeli getirilmesi de raporda yer aldı.

İHLALLER

Raporda, diğer ihlaller şu şekilde sıralandı: “Rojin Kabaiş’in ölümünün şüpheli olduğunu belirten ve etkin bir soruşturma talep eden X paylaşımları, Van 8’inci Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 8 Eylül 2025 tarihli ve 2025/32 sayılı kararıyla erişime engellendi. 200’den fazla gönderi ve çok sayıda hesaba erişim engeli getirilmesi kararının Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi’nin başvurusu üzerine alındığı belirtildi. Eylül ayında 49 sanal medya hesaba ve 30 habere erişim engeli getirilirken 6 internet sitesi de BTK tarafından kapatıldı” ifadelerine yer verildi. 

Haklarında soruşturma ve kovuşturma açılan gazetecilerle ilgili verilerin paylaşıldığı raporda, Eylül ayında 10 gazetecinin gözaltına alındığı, bir gazetecinin tutuklandığı, 19 gazeteciye soruşturma açıldığı, 22 gazetecinin devam eden soruşturmalarının davaya dönüştüğü ifade edildi. 

‘HUKUKSUZ ENGELLEMELERE SON VERİLMELİ’

Yaşanan ihlallerin kabul edilemez olduğu değerlendirilmesi yapılan raporda, “Sansür, soruşturma ve baskıların arttığı bir dönemde iktidarın medya kuruluşlarına kayyım atanması da kabul edilemez. AKP’nin kendi eliyle tekelleştirdiği medya kuruluşları, medya ile ilişkisi olmayan kişilerin insafına bırakılmıştır. Bu kişilerin yarattığı tahribattan en çok etkilenen emekçiler olmuştur. Her ne olursa olsun bu emekçilerin haklarını savunmaya devam edeceğiz. Türkiye’de demokratikleşmenin sıkça bahsedildiği dönemde basın özgürlüğüne dönük saldırılar azalmamış; bilakis artmıştır. Bir kez daha hatırlatıyoruz; basın özgürlüğüne yaklaşım demokrasiye yaklaşımdır. Türkiye’nin demokratikleşmesi için basın özgürlüğü önündeki engeller kaldırılmalı, hukuksuz erişim engellerine son verilmelidir” ifadelerine yer verildi.