Ücret artışı hesaplamasında formül değişti

Özel okul zamlarında yeni dönem başlıyor. Resmi Gazete’de yayımlanan yönetmelikle, ücret artışlarının hesaplama formülü değişti. Artık sadece bir önceki yılın aralık ayı TÜFE ve ÜFE ortalaması baz alınacak ve “artı 5 puan” uygulaması kaldırılacak.

Özel okulların zam hesabında yeni formül Resmi Gazete’te yayımlandı. Özel okulların ücretlerinin belirlenmesinde uygulanacak yeni formül yeni eğitim öğretim yılını kapsamayacak. Ancak 2026 yılından itibaren uygulamaya girecek.

Zam hesabında eski formül neydi?

Yıllardır özel okulların öğrenim ücreti artışı [(Bir önceki yılın ortalama Yurt içi ÜFE + Bir önceki yılın ortalama TÜFE) / 2] + 5 olarak hesaplanıyordu. Bu formül, yıllık ortalama enflasyon değerlerinin üzerine ek yüzde 5’lik bir artış sınırı koyuyordu. Veliler açısından bu yöntem görece öngörülebilir bir artış modeli sunuyordu; ancak yüksek enflasyon dönemlerinde “ortalama” baz alınması bazı tartışmalara neden oluyordu.

Yeni formülde aralık ayına göre hesaplanacak

Yönetmelikte yapılan değişiklikle, eski formül yürürlükten kaldırıldı ve yerine şu formül getirildi: 

[(Bir önceki yılın Aralık ayı yıllık Yurt içi ÜFE + Aralık ayı yıllık TÜFE) / 2] × 1,05

Yeni formülle artık ortalama yerine Aralık verisi kullanılacak. Buna göre, artık yıl boyunca oluşan ortalamalar değil, Aralık ayı sonunda açıklanan yıllık değişim oranları baz alınacak.

+5 yerine çarpan sistemi ile sınırlandırılıyor

Önceki formülde sonuç +5 puanla artırılıyordu; artık çıkan sonuç yüzde 5 çarpanıyla sınırlandırılıyor. Bu değişiklikle birlikte, artış oranlarının daha sınırlı, öngörülebilir ve enflasyonun son dönem eğilimine paralel şekilde belirlenmesi hedefleniyor. Bu formül ocak ayından itibaren geçerli olacak.

Ne değişti?

Eski formülle yüzde 54. 8 olarak hesaplanan zam oranı yeni formülle yüzde 38.2’ye düşüyor. Yani yeni formül bu yıl uygulansaydı yüzde 16’lık bir düşüşe neden olacaktı. Örneğin 1 milyonluk bir özel okul ücretinde (eğer yeni formül uygulansaydı) 160 bin civarında indirim elde edilmiş olacaktı.

Kademe başları ücretleri de değişti

Kademe başları için bir formül bulunmuyordu. Yeni yönetmelikle ilk defa kademe başları için de bir formül yer alıyor. Bu formül de yine bir önceki yılın aralık ayı baz alınacak. Yeni formül [(Bir önceki yılın Aralık ayı yıllık Yurt içi ÜFE + Aralık ayı yıllık TÜFE) / 2] × 1,05 olarak uygulanacak. Kademe başları da özel okul ücretlerinin zammının belirleneceği formül ile temeli aynı tutuldu. Yeni okul öncesi, ilkokul 1, ortaokul 1 ve lise 1 kademe başlarında bu ücretler için bir limit yoktu. Okullar istedikleri şekilde ücret belirleyebiliyordu. Yeni formüller bu da bir formüle bağlanmış oldu.

Servis, yemek, pansiyon gibi ücretlerde de yeni kural getirildi

Özel okullar yalnızca öğrenim ücreti değil; yemek, kahvaltı, pansiyon, kıyafet, kitap-kırtasiye, uluslararası diploma, etüt ve benzeri hizmetler için de ücret belirliyor.

Yeni düzenleme ile bu hizmetlere ilişkin şu kurallar getirildi:

Yeni yönetmelikle özel okullar hizmet ücretlerini en geç Mayıs ayı sonuna kadar açıklanmak zorunda kalacak.  

Servis ücretleri, ilgili mevzuatla belirlenen tarifelerin ilanından itibaren en geç 1 ay içinde açıklanacak. 

Hizmetlerde uygulanacak zam oranı, [(Bir önceki yılın Aralık ayı yıllık Yurt içi ÜFE + Aralık ayı yıllık TÜFE) / 2] formülünden daha yüksek olamayacak.

Yönetmelik açıkça “Bu hizmetlerden talep eden veliler faydalanır” ifadesiyle velilere seçim hakkı tanıyor. Yani okul, velilere yemek veya kıyafet hizmetini zorunlu tutamayacak.