Durdu cinayeti: Delilleri karartmak yetmedi, ‘askeri yasak bölge’ haritası değiştirildi

WAN – Delillerin karartılmasıyla gündeme gelen Seyithan Durdu davasında “askeri yasak bölge” haritası da değiştirildi. Mahkemeye sunulan son yazıda, önceki krokinin aksine Durdu’nun “yasaklı” alanda vurulduğu ileri sürüldü. 

Wan’ın Serav (Saray) ilçesine bağlı Avzêrk kırsal mahallesinde askerlerin açtığı ateş sonucu hayatını kaybeden Seyithan Durdu’nun (40) ölümüne dair açılan davanın ikinci duruşması 25 Eylül’de görülecek. Tutuklandıktan bir hafta sonra tahliye edilen üsteğmen Y.A.’nın yargılandığı davanın duruşması Van 1. Ağır Ceza Mahkemesi’nde görülecek. 

Duruşmaya sayılı günler kalırken, dosyaya sunulan yeni bir yazıyla olayın yaşandığı bölgenin haritası değiştirildi. Görev alanları dışında hareket ettikleri, ölüme neden olan mermi çekirdeğini değiştirdikleri, “suçtan kurtulmaya” yönelik çelişkili beyanlarda bulundukları ve birbirleriyle olan yazışmaları sildikleri ortaya çıkan askerler, bu kez de olayın yaşandığı haritanın vasfını değiştirdi. 

Saray 2. Hudut Tabur Komutanlığı tarafından mahkemeye gönderilen yazıda, daha önce dosyaya sunulan yazının aksine Durdu’nun “askeri yasak bölgede” öldürüldüğü ileri sürüldü. 

İLK RAPOR: BÖLGE YASAKLI DEĞİL

Olayın hemen ardından mahkemeye gönderilen haritada, Durdu’nun vurulduğu yerin “2. Derece Askeri Yasak Bölge” dışında kaldığı kesinleşmişti. 26 Mart 2025 tarihinde 2. Hudut Tabur Komutanlığı tarafından savcılığa gönderilen yazıda, “Kara Kuvvetleri Komutanlığı Coğrafi Analiz Sistemi’ne göre Seyithan Durdu isimli şahsın vurulduğu yer ve Dönerdere Mahallesi kırsal alanı Mayıs 2020 tarihli 31137 sayılı resmi gazetede yer alan İkinci derece Askeri Yasak Bölge Koordinatları birleştirilerek fiziksel olarak haritaya işlendiğinde olayın gerçekleştiği yer ikinci derece askeri yasak bölge dışında kalmaktadır. Asıl olanın resmi gazetede yer alan koordinatlar olacağı değerlendirilmekle beraber Cumhuriyet Başsavcılığınızca uygun görüldüğü takdirde bilirkişi marifetiyle ayrıca tespit edilmesi uygun olacağı değerlendirilmektedir” denildi. 

İDDİANAME: YASAKLI BÖLGE DIŞINDA

Üsteğmen hakkında hazırlanan iddianamede de Durdu’nun vurulduğu yerin askeri yasak bölge olmadığı belirtilerek, “Şüphelinin maktulü vurduğu yerin 2. Derece askeri yasak bölge dışında kaldığı 118-1(A) hudut hizmetleri yönergesine göre 2. Derece askeri yasak bölge dışına çıkan şahıslar suretle jandarma veya polise bildirilir maddesi gereğince şüpheli ve yanında bulunan M.Ç ile S.G’nin görev alanı dışında olduğu…” ifadelerine yer verilmişti. 

DURUŞMA ÖNCE HARİTA DEĞİŞTİ!

Ancak ikinci duruşma öncesi mahkemeye sunulan yazıda Durdu’nun yasaklı bölge içerisinde katledildiği ileri sürüldü. Saray 2. Hudut Tabur Komutanlığı’nın gönderdiği yazıda yer alan haritada, Durdu’nun vurulduğu yerin “yasak bölge” içerisine alındığı, böylece yasaklı bölge haritasının değiştirildiği ortaya çıktı. 

Haritada, Durdu’nun vurulduğu yerin zoraki bir biçimde yasak bölge içerisine alındığı, bu nedenle yasaklı alanın yerleşim yerlerinin içerisine kadar geldiği görüldü. 

AV. BEDİR: KEŞİFTEN SONRA DURUM NETLEŞECEK 

Dosya avukatı Özal Bedir, savcılık aşamasında gelen belge ve krokiler ile mahkemeye sunulanların birbiriyle uyuşmadığını söyledi. Bedir, “Mahkeme dün keşif yaptı ve 2 bilirkişi atayarak koordinatların belirlenmesini istedi. Keşiften sonra bu durum netleşecek. Mahkemenin bu dosya ile ilgili istediği yazılara verilen cevapların net olmadığını görüyoruz. Sanki sürekli sanıkları koruma güdüsüyle cevaplar veriliyor. Gönderilen haritada sayısal veriler bile yok, yani sadece kroki var. Bu sanık askerlerin soruşturmalarını yürüten kişilerin yine aynı bölgede görev yapan askerler olması zaten bu durumun ne kadar sıkıntılı olduğunu gösteriyor” dedi. 

NE OLMUŞTU?

Wan’ın Serav (Saray) ilçesine bağlı Avzêrk kırsal mahallesinde Seyithan Durdu (40), 28 Aralık 2024 tarihinde askerlerin açtığı ateş sonucu hayatını kaybetti. Özalp 2. Hudut Taburu 3. Hudut Bölüğü Tulgalı Hudut Karakolu’una komutan olan Y.A., 31 Aralık’ta gözaltına alındı ve tutuklandı. Y.A., 7 Ocak’ta ise yapılan itiraz üzerine “yetersiz delil” gerekçesiyle tahliye edildi. 

Van Cumhuriyet Başsavcılığı, olay günü Y.A.’nın yanında bulunan üsteğmen M.Ç. ve onbaşı S.G. hakkında “takipsizlik” kararı verilirken, Y.A. hakkında “olası kastla adam öldürme” suçlamasıyla hazırlanan iddianame mahkemeye sunuldu. İddianame Van 1. Ağır Ceza Mahkemesi tarafından kabul edilirken, ilk duruşmanın 21 Mayıs’ta görülmesine karar verildi. 

İddianamede, Seyithan Durdu’nun “dur” ihtarına uymadığı için vurulduğu ileri sürüldü. Van Jandarma Kriminal Laboratuvar Müdürlüğü ve Erzurum Bölge Kriminal Polis Laboratuvarı’nın kriminal uzmanlık raporuna işaret edilerek, olay yerinde bulunan kovanların Y.A.’nın silahından atıldığının tespit edildiği kaydedildi. 

TEKERLEK İZLERİ ASKERLERİN ARACINA AİT 

Jandarma Kriminal Laboratuvar Müdürlüğü uzmanlık raporunda, Y.A. ile diğer 2 askerin bölgeye gittiği araç ile Durdu’nun vurulduğu yerdeki araç lastik izlerinin uyuştuğu belirtildi. İddianamede, “Şüpheli Y.A.’ın aracın sağ arka koltuğundan pencereyi açıp ‘dur’ ihtarı yaptığı, durmayınca havaya 2-3 el ateş ettiği, yapılan atış sonucunda mermi çekirdeğinin maktulün 2. ve 3. bel omurunu kırarak karın boşluğuna girip büyük damarda (aort) ve bağırsaklarda yırtıklar oluşturarak arkadan öne seyirle karın bölgesinde tanımlanan yerden vücudu terk etmesi suretiyle ölümüne neden olduğu, olay yerinde yapılan incelemede 2 adet kovan ve 1 adet mermi çekirdeği tespit edildiği” bilgilerine yer verildi. 

KOVAN VE ÇEKİRDEK AYRI SİLAHLARA AİT! 

Van Bölge Kriminal Polis Laboratuvarı Müdürlüğü kriminal uzmanlık raporuna iddianamede yer verildi. Raporda, olay yerinde bulunan kovanların Y.A.’nın kullandığı silaha ait olduğu kaydedildi. Ancak Durdu’nun ölümüne neden olan mermi çekirdeğinin “Y.A.’nın silahından atılmadığının tespit edildiği” iddia edildi. 

İddianamede, şu iddiaya yer verildi: “Van Jandarma Kriminal Laboratuvar Müdürlüğü biyoloji raporuna göre olay yerinde bulunan şüpheli Y.A.’nın veya diğer şahısların silahından atılmadığı, tespit edilen çekirdekte maktulün kanı olduğunun tespit edildiği ancak ölene ait olduğu düşünülen kar maskesi ve mont dışında olay yerinde gerek atlardan alınan gerek çevreden alınan hiçbir numunede maktulün kanına rastlanılmaması hususu ile çelişki oluştuğu (…)”

MERMİ ÇEKİRDEKLERİ AYNI DEĞİL

Erzurum Bölge Kriminal Polis Laboratuvarı Müdürlüğü kriminal uzmanlık raporunda, “söz konusu çekirdeğin deformasyona uğramadığı ve herhangi bir cisme çarpmadığı” yönünde uzman görüşünün olduğu aktarıldı. Devamında, olayın yaşandığı gün Van Adli Tıp Kurumu’nun hazırladığı otopsi tutanağı hatırlatıldı. ATK raporunda yer alan ve Durdu’nun ölümüne neden olan mermi çekirdeğinin “aort ve omurgayı parçalayarak” deforme olduğu hatırlatıldı. Ayrıca olay yerinde bulunan deformasyona uğramayan çekirdeğin Durdu’nun ölümüne sebep vermeyeceği ifade edildi. Söz konusu raporda belirtilen çelişki, Durdu’nun ölümüne neden olan mermi çekirdeğinin değiştirildiği şüphesini kuvvetlendirdi. 

SANIĞIN ÇELİŞKİLİ BEYANLARI İDDİANEMDE 

İddianamede, Y.A.’nın savunmasında Durdu’nun vurulmadığını belirttiği ve sonrasında çelişkili ifadelerde bulunduğu da belirtildi. İddianamede, “(…) şüphelinin çelişkili beyanlarda bulunması, şüpheli ile arkadaşının ‘sakin’ şeklinde birbirlerine mesaj atmaları, olayın gerçekleştiği 03.00-05.00 saatleri arası iletişim bilgilerini silmeleri karşısında şüphelinin suçtan kurtulmaya yönelik beyanına itibar edilememesi gerektiğine” vurgusu yapıldı. 

DURDU’NUN VURULDUĞU YER ASKERİ ALAN DEĞİLMİŞ 

İddianamedeki bir başka dikkat çekici bilgi ise, Durdu’nun öldürüldüğü yerin “2. Derece Askeri Yasak Bölge dışında kaldığı” bilgisi oldu. İddianamede, jandarmanın “kolluk görevlilerine haber vermesi gerektiği ancak şüphelinin herhangi bir bildirimde bulunmadığı” kaydedildi. 

Tüm bunlara rağmen sanık asker hakkında “alt sınırdan haksız tahrik hükümlerinin uygulanması” talep edildi. İddianamede, devamla şunlar kaydedildi: “(…) şüphelinin açtığı ateş sonucunda önündeki maktulü vurabilme ihtimalini öngörerek kabullendiği, bu suretle şüphelinin eylemini olası kastla gerçekleştirdiği, şüphelinin olay tarihinde maktulü durdurma amaçlı kendisine ait tabanca ile ateş ederek maktulü vurmak suretiyle olası kastla adam öldürme suçunu işlediği hususunda kamu davasının açılması yönünde yeterli şüphe ve delile ulaşıldığı anlaşılmakla (…)” Ancak ceza talep edilen bölümde, raporlarda yer verilen çelişkilere değinilmemesi dikkati çekti. 

AV. BEDİR: TAHLİYENİN GEREKÇESİ ORTADAN KALKTI

Durdu ailesinin avukatı Özal Bedir, olaya dair daha önce MA’ya verdiği röportajda, 2 asker hakkında verilen “takipsizlik” kararına itirazda bulunduklarını aktardı. Mermi çekirdeklerinin uyuşmadığına dikkati çeken Av. Bedir, Erzurum Bölge Kriminal Polis Laboratuvarı Müdürlüğü’nün hazırladığı raporun sanık hakkında verilen tahliye gerekçesini ortadan kaldırdığını vurguladı. 

‘3 ASKERİN KİMLİĞİ BELİRSİZ’

Av. Bedir, Durdu’nun otopsisi sırasındaki usulsüzlüklere de değinerek, “Dava sürecinde gizlilikten kaynaklı müdahil olamadığımız ancak yazılı taleplerle talep ettiğimiz birkaç husus oldu. Jandarmanın olay yerinde, görev sahasının dışında hareket ettiği görüyoruz. Jandarma, aslında hiçbir görev yetkisi olmamasına rağmen maktulün otopsisinde hazır bulunmak istiyor.  Savcı olmadan, yazılı bir emir ya da talimat olmadan, halen kimlikleri tespit edilemeyen 3 askeri personel maktulün yanına girip çıktığını görüyoruz. Duruşma gününde bu hususlar daha netleşecektir” ifadelerini kullandı.

İLK DURUŞMA GÖRÜLDÜ

Y.A. hakkında açılan davanın ilk duruşması 21 Mayıs’ta Van 1. Ağır Ceza Mahkemesi’nde görüldü. Sanık Y.A.’nın “Kürtçe konuşsa bile bir vatandaşın ölümüne üzüldüm” sözleri tepkilere neden oldu. 

Durdu’nun eşi Nejla Durdu ise, “Bilerek, isteyerek ve takip ederek öldürdüler” dedi. 

Tutuklama talebi reddedilirken, Durdu’nun vurulduğu yerin keşif raporu istendi. Duruşma 25 Eylül’e ertelendi. 

MA / Adnan Bilen