AYM yavaş, AİHM daha yavaş: Yatacak yerleri yok!

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM), dün açıkladığı Demirhan v. Türkiye davasında, AKP hükümetinin Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin (AİHS) 5/4. maddesini ihlal ettiğine hükmetti.

Başvurucu, 17-25 Aralık yolsuzluk operasyonlarında görev alan emniyet amiri Mustafa Demirhan. Demirhan, operasyonlar kapsamında verilen tahliye kararlarının uygulanmaması nedeniyle tutukluluğunun yasallığını denetletmek için Anayasa Mahkemesi’ne (AYM) başvurmuştu.

AYM’nin 3 Yıl 7 ay bekletmesi

Dosya, AYM’de 3 yıl 7 ay boyunca sonuçlandırılmadan bekletildi. 12 Aralık 2018’de karar veren AYM, başvuruyu reddetti.

AİHM ise bu uzun süreyi, “kişi özgürlüğüne ilişkin bir konuda hızlı yargılama ilkesine aykırı” bularak Türkiye’yi mahkûm etti. Ayrıca, OHAL dönemini gerekçe göstererek gecikmeyi haklı kılmanın mümkün olmadığını, zira başvurunun OHAL’den önce yapıldığını ve kararın OHAL bittikten sonra verildiğini hatırlattı.

Mahkeme, başvurucuya 500 Euro manevi tazminat ve yargılama giderlerinin ödenmesine hükmetti.

AİHM de bekletti!

Kararı ilginç kılan bir diğer nokta ise, AİHM’in de bu dosyayı yıllarca bekletmiş olması. Başvuru 2015’te yapılmış, AYM kararı ise 2018’de verilmişti. Ancak AİHM, bu kararın ardından 6 yıl 9 ay 13 gün sonra hükme varabildi.

Böylece, AYM’nin “hızlılık ilkesine aykırı” bulduğu gecikmenin benzerini AİHM de sergilemiş oldu.

Hukukçulardan tepki

Hukukçu Ufuk Yeşil, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda hem AYM’yi hem de AİHM’i eleştirdi:

“AYM gibi AİHM’in de yatacak yeri yoktur! Böylesi basit bir dosyayı bile 10 yıl bekletip karar verilmesini engelleyen AİHM’deki Türkiye masasını ve AİHM 2. Bölümünü bu üstün gayret ve başarısı için tebrik ediyoruz!”

AİHM’in 17/25 Aralık Polislerinden Biri Hakkında Verdiği Karar!

📍AİHM dün, Demirhan v. Türkiye davasında, Türkiye’nin AİHS’in 5/4. maddesini ihlal ettiğine hükmetti. Başvurucu, 17-25 Aralık yolsuzluk operasyonlarında görev alan emniyet amiri Mustafa Demirhan’dır. Demirhan,…

— Ufuk YEŞİL (@ufukyesil33) September 26, 2025

***

Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin (AİHS) 5/4. maddesi, yakalanmış veya tutuklu bulunan kişilerin, özgürlüklerinin kısıtlanmasının yasaya uygunluğunu denetlemek ve yasaya aykırı olması durumunda derhal serbest bırakılmalarını sağlamak amacıyla bir mahkemeye başvurma hakkını düzenler. Bu madde, bireyin hukuki güvencesini ve özgürlük ve güvenlik hakkının korunmasını amaçlar.