Birleşmiş Milletler çatısı altında plastik kirliliğine karşı küresel bir anlaşma hazırlığı için Cenevre’de yapılan görüşmeler, 11 gün süren yoğun müzakerelere rağmen anlaşma sağlanamadan sona erdi. Toplantılar, ilerleyen tarihlerde yeniden başlayacak.
184 ülkenin temsilcileri, plastik üretiminin hızla artması ve üretimde kullanılan toksik kimyasalların sınırlandırılması gibi kritik başlıklarda uzlaşamadı. Tartışmaların merkezinde, anlaşmanın plastik üretimine küresel bir tavan getirmesi gerekip gerekmediği sorusu vardı. Petrol ve gaz üreten ülkeler ile plastik endüstrisi üretim sınırına karşı çıkarken, daha iyi atık yönetimi, geri dönüşüm ve yeniden kullanım gibi yöntemleri öne çıkardı.
ABD, Suudi Arabistan ve Kuveyt sınırlandırmaya karşı
ABD, Suudi Arabistan ve Kuveyt, üretim kısıtlamasına veya bazı kimyasal katkı maddelerinin yasaklanmasına karşı tavır aldı. Avrupa Birliği ise daha iddialı bir metin talep etti. Norveç, Avustralya, Tuvalu ve Madagaskar gibi ülkeler sonuçtan “derin hayal kırıklığı” duyduklarını açıkladı.
BM Çevre Programı Direktörü Inger Andersen, beklentilerin karşılanmadığını kabul ederek “Bu süreç durmayacak, ilerleme sağlandı” dedi. Ancak yeni bir anlaşmanın ne kadar sürede tamamlanacağı belirsiz.
Geçen yılki başarısızlığın tekrarı
Cenevre görüşmeleri, ilk bağlayıcı plastik kirliliği anlaşmasını sonuçlandırmak için planlanan son turdu. Ancak geçen yıl Güney Kore’deki görüşmeler gibi bu kez de anlaşma çıkmadı. Müzakereleri yöneten Luis Vayas Valdivieso’nun sunduğu iki farklı taslak metin üzerinde dahi uzlaşma sağlanamadı.
Taslak metinde plastik üretiminin mevcut seviyelerinin “sürdürülemez” olduğu belirtilirken, tek kullanımlık plastiklerin ve insan sağlığına zararlı kimyasalların azaltılması hedefi yer aldı. Ancak birçok ülke kendi “kırmızı çizgilerinden” taviz vermedi.
“Uzlaşı öldü” tartışması
Mevcut süreçte anlaşmaya girecek her madde için tüm ülkelerin onayı gerekiyor. Hindistan, Suudi Arabistan, İran, Kuveyt ve Vietnam, uzlaşmanın vazgeçilmez olduğunu savunuyor. Greenpeace ise kararların oylama ile alınabileceği bir sisteme geçilmesi çağrısında bulundu. Çevre örgütü IPEN, “Cenevre’de olanlar uzlaşının öldüğünü gösterdi” açıklamasını yaptı.
Her yıl dünyada 400 milyon tondan fazla plastik üretiliyor. Mevcut politikalar değişmezse bu rakamın 2040’a kadar yüzde 70 artması bekleniyor. Yaklaşık 100 ülke üretim kısıtlamasından yana. Bilim insanları, plastik kirliliğinin önlenmesi için sürecin üretim aşamasından başlanarak tüm yaşam döngüsünün kontrol altına alınması gerektiğini vurguluyor.
Kaynak: Tr724
***Mutluluk, adalet, özgürlük, hukuk, insanlık ve sevgi paylaştıkça artar***
