Ekonomide sert inişten ziyade geçici yavaşlama yaşanıyor

Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, enflasyona yönelik yaptığı değerlendirmede, petrol fiyatları, ek gümrük vergileri ve işlenmemiş gıda fiyatlarını ‘yukarı yönlü sınırlı risk’ oluşturan unsurlar arasında sıralarken, “Olası şoklara karşı gerekli adımları atarak dezenflasyonun kesintiye uğramasını önleyeceğiz” dedi.

Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, Reuters’ın sorularını yanıtladı. Şimşek açıklamalarında özetle, “Ekonomide sert inişten ziyade geçici yavaşlama yaşanıyor. 3 yılda 40 milyar doların üzerinde dış finansman hedefliyoruz. Dezenflasyon öngördüğümüz rotada, 2027’de tek haneye ulaşacağız. Bütçe gelirleri öngörülenin altında kalabilir. Harcama tarafında disiplinden taviz verilmeyecek” mesajlarını verdi.

Enflasyonun bu yılı TCMB tahmin aralığı olan yüzde 19-29 bandında tamamlayacağını, 2026 yılında yüzde 20’nin altına, 2027 yılında ise tek haneli seviyelere ineceğini söyleyen Şimşek, enflasyon hedeflerine “Para, maliye, gelirler ve arz yönlü politikaların eşgüdümü” ile ulaşacaklarına dikkat çekti.

Şimşek, “Para politikası, talep, kur ve beklenti kanalları üzerinden dezenflasyona güçlü destek sağlarken, maliye politikasının artan eşgüdümü de bu çabayı tamamlıyor” dedi.

Petrol fiyatları, ek gümrük vergileri ve işlenmemiş gıda fiyatlarını “yukarı yönlü sınırlı risk” oluşturan unsurlar arasında sıralayan Şimşek “olası şoklara karşı gerekli adımları atarak dezenflasyonun kesintiye uğramasını önleyeceğiz” dedi.

“Ekonomide sert inişten ziyade geçici yavaşlama”

Şimşek’in ekonomik büyümenin bu yıl Orta Vadeli Program (OVP) hedefi olan yüzde 4’ün “bir miktar altında” gerçekleşebileceğini, bu durumun ekonomide sert bir inişten ziyade, “geçici bir yavaşlamaya” işaret ettiğini söyledi.

Çıktı açığının ikinci çeyrek itibarıyla negatif bölgede kalmaya devam edeceğini belirten Şimşek yıl sonunda da bu görünümün korunacağını belirtti.

OVP hedeflerinin altında bir cari açıkla yılı tamamlayacaklarına da dikkat çeken Şimşek, bütçe açığının öngörülerin üzerinde yılı tamamlayacağını da belirtti. Şimşek’in verdiği bilgiye göre, bütçe gelirleri öngörülenin altında kalacak ancak harcama tarafında mali disiplinden taviz verilmeyecek.

“Üç yılda 40 milyar doları aşan dış finansman sağlanacak”

Kalkınma odaklı projeler için uluslararası finans kuruluşlarından uygun koşullarda sağlanan dış finansmanın 2023 ve 2024 yıllarında toplam 17.4 milyar dolara ulaştığını belirten Şimşek, yıl başından bugüne yaklaşık 7 milyar dolar kaynak temin ettiklerini belirtti. Şimşek şöyle devam etti:

“Dünya Bankası, İslam Kalkınma Bankası ve Asya Altyapı Yatırım Bankası ile orta vadeli iş birliği çerçevemizi oluşturduk. Diğer uluslararası finans kuruluşlarının katkısıyla birlikte önümüzdeki üç yılda toplamda 40 milyar doların üzerinde dış finansman sağlamayı hedefliyoruz.”

Uyguladıkları reformların etkilerinin artık daha görünür hale gelmeye başlayacağı dönemin de geldiğini belirten Şimşek, “Reform ajandamızın merkezinde verimlilik var. Sanayide dönüşüm, yeşil dönüşüm ve dijital dönüşüm alanlarında somut adımlar atıyoruz. Önümüzdeki dönemde, bu reformların etkilerinin daha görünür hale geleceği bir sürece giriyoruz. Amacımız; küresel değer zincirlerinde daha üst sıralarda konumlanan, orta vadede cari fazla veren ve sürdürülebilirliği esas alan güçlü bir ekonomik yapı inşa etmek” ifadelerini kullandı.

Yaklaşık iki yıl önce genel seçimlerin arından göreve gelen ve ekonomi politikalarını yeniden rasyonel zemine taşıyan Şimşek, bu süreçte uygulanan programın dış kırılganlıkları azalttığını ve makro-finansal istikrarı güçlendirdiğini belirtti.

Şimşek “bu program, çoklu ve ardışık şoklar karşısında gerçek bir stres testinden geçerek başarısını kanıtladı. Artık kalıcı ve sürdürülebilir yüksek büyüme için sağlam bir zemine sahibiz, Türkiye ekonomisi pozitif bir döngüye girmiş durumda” dedi.

“Harcama disiplininden taviz verilmeyecek”

Bütçenin gelir tarafında enflasyon muhasebesi ve büyümedeki yavaşlama nedeniyle, Orta Vadeli Program’a kıyasla “aşağı yönlü bir sapma” öngördüklerini belirten Şimşek, harcama tarafında ise bir sapma öngörmediklerini söyledi.

“Bütçenin harcama tarafında mali disiplinden en küçük bir sapmaya dahi izin vermedik, vermeyeceğiz” diyen Şimşek şöyle devam etti:

“2025 Bütçe Kanunu’nda belirlenen nominal harcama tavanı bizim için mutlak bir sınırdır ve bu sınırın aşılmasına kesinlikle müsamaha göstermeyeceğiz. Faiz dışı bütçe harcamalarında tıpkı geçen sene olduğu gibi, bütçe tavanının altında kalacağız.”

OVP’de 2025 için bütçe açığının milli gelire oranını yüzde 3.1 öngörüldüğünü hatırlatan Şimşek şöyle dedi:

“Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı tarafından yayımlanan rapora göre, yıl sonunda bu oranın %3.9 seviyesinde gerçekleşmesi bekleniyor. Bu sapmanın temel nedeni, vergi gelirlerindeki zayıf performanstan kaynaklanıyor. Ayrıca, nominal milli gelirin seyrine bağlı olarak, bütçe açığında bu oranın bir miktar üzerine çıkılması da mümkündür.”