15 yılda 750 bin çiftçi sosyal güvenlik kapsamından çıktı

CHP Niğde Milletvekili Ömer Fethi Gürer, 15 yılda 750 bin çiftçinin sosyal güvenlik kapsamından çıktığını belirterek, üreticilerden sosyal güvenlik kurumuna prim ödeyemeyen ve hâlâ kırsalda yaşamını sürdürenlerin sigorta primlerinin devlet tarafıdan yatırılması gerektiğini söyledi.

Üreticilerle bir araya gelen Ömer Fethi Gürer, sorunlarını dinledi. Gürer, şunları söyledi:

“Çiftçilerimiz ürettiği ürünlerden para kazanamıyor. Düşük alım fiyatları nedeniyle de girdi maliyetlerinin artışı nedeniyle de sıkıntı içinde. Bunun bir yansıması da çiftçilerin prim ödemede içine düştükleri durum. Son 15 yılda 750 bin çiftçi sosyal güvenlik kapsamından çıkmış. Tarımda üretici, çiftçi, besici gelir gider dengesi bozulduğu için sosyal güvenlik kurumuna primini yatıramaz duruma gelmiş.

Bu bağlamda Tarım Zorunlu 4B Bağkur Sigortalı 2009 yılında 1 milyon 14 bin 98 kişiyken, 2024 yılı Aralık ayında bu rakam 427 bin 298 kişiye düşmüş. Tarım 4A çalışanları da sigortalı sayısı 2009 yılında 178 bin 541 kişiyken 2024 yılında sadece 14 bin çiftçimiz kalmış. Bu düşme yüzde 91’e ulaşmış. Prim yükü ağır, destekler yetersiz, ürettiği üründen para kazanamıyor ve böylece tarımda güvenceli çalışma ortadan kalkıyor.

Bunun yansıması emekli olabilecek noktadaki çiftçiler de emekli olamıyor. Sayın Cumhurbaşkanı seçimden önce dedi ki ‘9 bin gün olan prim gün sayısını Bağkurlular da 7 bin 200 güne düşüreceğiz.’ 2 yıl geçti şu anda halihazırda bu uygulama gerçekleşmedi. Doğal olarak çiftçilerimiz de esnaflarımız da sigorta priminin hem düşürülmesini hem de gün sayısının azaltılmasını istiyorlar. Bununla en azından emekli olabilecekler.”

Bağ-Kur’lu üretici: Öbür dünyada emekli oluruz

Gürer’in, “Bağ-Kur’lu olup da sigorta primini yatıramayan var mı ” sorusuna, üreticiler, “Ben Bağ-Kur’luyum ama şu anda yatıramıyorum. Para kazanamıyoruz, ödeyemiyoruz ”  diye yanıt verdi.

Gürer’in, “Ne zamandır ödeyemiyorsunuz? ” sorusuna ise üreticiler, “2-3 yıldır ödeyemiyoruz ” dedi. “Peki, nasıl emekli olacaksınız? ” sorusu üzerine bir üretici, “Öbür dünyada emekli oluruz ” diyerek, yaşadıkları sıkıntıyı dile getirdi.

Bir başka üretici ise, “Yatıramıyorum vekilim, 3 yıldır ödeyemiyorum. Bu sene de umutlarımız suya düştü. Artık bu sene ne olur bilmiyorum. Bankalara borcum var, battım ben bu yıl için ” ifadelerini kullandı.

“Çiftçi refahını sağlamak zorundayız”

CHP’li Gürer, konuşmasını şöyle sürdürdü:

“Çiftçilerin sigorta primleri mutlaka kırsala genç dönerse, kadın dönerse devlet karşılamalı. Besicilerde çobanların sigortalarını mutlaka devlet karşılamalı. Üreticilerden sosyal güvenlik kurumuna prim yatıramayan ve hala kırsalda yaşamını sürdürenlerin devlet destekli olarak sigorta primleri yatırılmalı. Bu insanlar el öpülesi insanlar. Kırsal boşalmış, yüzde 6 nüfusumuz kalmış. Bunlar hala burada üretime uğraşıyorlar. Ve bu insanlara sahip çıkmazsak ileride Türkiye ithalatçı da olsa gün gelir ürün bulamaz ve bunun da yaratacağı sorunlar hepimizi sıkıntıya sokar. Sömürge ülke oluruz. Onun için çiftçimizin hem ürünü değer bulmalı hem de sosyal güvence kapsamında kalmalarını sağlayacak önlemler geliştirilmeli.

Eğer çiftçi refahını sağlarsak, çiftçi mutlu olursa hem ürünün fiyatı düşer, kalitesi artar, çocukları bu işi yapar. Ama şurada tarlaya gelip baktığınız zaman çoğunun çocuğu artık kırsalda bu işlerle ilgilenmiyor. Çünkü gelir gider dengesi bozuldukça çiftçi diyor ki ‘git oğlum büyükşehirde bir iş bul çalış. Sigortayı bile ben yatıramıyorum. Güvencemiz yok.’ Böylesi bir sürecin doğru yönetilmemesinin yarattığı sorunlar her alanda görünüyor. Yalnızca ürün para etmiyor değil, yaşamları da daralıyor. Çiftçi refahını sağlamak zorundayız. Çiftçi mutlu olmalı ki üretimdeki sorunlarımız azalsın.” (ANKA)