Türkiye’de 2024 yılında 2 milyon 682 bin 673 kişi iller arasında göç etti. Bu nüfusun yüzde 47,6’sını erkekler, yüzde 52,4’ünü ise kadınlar oluşturdu.
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), 2024 yılına ait iç göç istatistiklerini açıkladı. Verilere göre, geçtiğimiz yıl Türkiye genelinde 2 milyon 682 bin 673 kişi yaşadığı ilden başka bir ile göç etti. Bu sayı, toplam nüfusun yüzde 3,13’ünü oluştururken, 2008 yılında yüzde 3,18 olan göç oranına kıyasla hafif bir düşüş yaşandı.
Cinsiyet dağılımında ise göç edenlerin yüzde 52,4’ünü kadınlar, yüzde 47,6’sını ise erkekler oluşturdu. Bu durum, kadınların iç göç hareketliliğinde erkeklerden daha etkin rol oynadığını bir kez daha ortaya koydu.
En hareketli il İstanbul
İstanbul, 2024 yılında iç göç açısından en hareketli il olarak kayıtlara geçti. Kent, 395 bin 485 kişi ile en çok göç alan il olurken aynı zamanda 369 bin 453 kişi ile en fazla göç veren il de oldu. Bu durum, İstanbul’un halen birçok kişi için cazip bir yaşam alanı olmaya devam ettiğini, ancak aynı zamanda bir o kadar kişinin de şehirden ayrıldığını gösterdi.
Göç alan iller sıralamasında İstanbul’un ardından 202 bin 402 kişi ile Ankara ve 117 bin 889 kişi ile İzmir geldi. En az göç alan iller ise nüfus yoğunluğu düşük olan şehirler oldu. Ardahan (4 bin 570 kişi), Bayburt (5 bin 644 kişi) ve Tunceli (6 bin 739 kişi), listenin son üç sırasında yer aldı.
İstanbul’un ardından Ankara geliyor
Göç veren iller arasında da benzer bir tablo gözlendi. İstanbul’dan sonra en fazla göç veren il 150 bin 373 kişi ile Ankara, ardından da 102 bin 40 kişi ile İzmir oldu. En az göç veren iller ise Ardahan (6 bin 441 kişi), Kilis (8 bin 41 kişi) ve Bayburt (8 bin 639 kişi) olarak açıklandı.
En fazla hareketlilik 20-24 yaş aralığında
İç göç verilerine yaş grubu bazında bakıldığında, en fazla hareketliliğin 20-24 yaş aralığında olduğu tespit edildi. Bu yaş grubundaki 549 bin 43 kişi il değiştirerek dikkat çekici bir yoğunluk oluşturdu. Göç eden gençlerin yüzde 58,1’i kadın, yüzde 41,9’u ise erkekti.
Bu yaş grubunda göç etme nedenlerine bakıldığında, birinci sırada eğitim yer aldı. 209 bin 40 kişi öğrenim amacıyla il değiştirdi. Bu grubu 84 bin 328 kişiyle işe başlama veya iş bulma amacıyla yapılan göçler ve 44 bin 319 kişiyle daha iyi konut ve yaşam koşulları izledi. Söz konusu yaş grubunda eğitim, iş ve yaşam kalitesi gibi nedenler gençlerin göç kararlarında belirleyici oldu.
Göç etme nedenlerine bakıldığında, ilk sırada bağımlı göç yer aldı
Türkiye genelinde göç edenlerin göç etme nedenlerine bakıldığında, ilk sırada “hanedeki fertlerden birine bağımlı göç” yer aldı. 2024’te bu gerekçeyle 579 bin 507 kişi il değiştirdi. İkinci sırada 512 bin 370 kişiyle “daha iyi konut ve yaşam koşulları” yer alırken, üçüncü sırada ise 479 bin 622 kişiyle “eğitim” yer aldı. Bu tablo, bireysel değil, aile temelli kararların göç süreçlerinde hâlâ güçlü bir etkiye sahip olduğunu gösteriyor.
Cinsiyet temelinde göç nedenleri incelendiğinde erkeklerde ilk sırada “daha iyi yaşam koşulları” yer aldı. 255 bin 846 erkek, bu nedenle göç etti. Onları sırasıyla “hanedeki fertlerden birine bağımlı göç” ve “tayin/iş değişikliği” izledi. Kadınlarda ise ilk sırada 343 bin 342 kişiyle “bağımlı göç” yer aldı. Kadınlar için ayrıca eğitim ve daha iyi yaşam koşulları da öne çıkan göç gerekçeleri arasında yer aldı.
Deprem sonrası geri dönüşler
TÜİK, 6 Şubat 2023 tarihinde yaşanan Kahramanmaraş merkezli depremlerin ardından başka illere göç eden ve sonradan kendi illerine dönen kişilerin “aile yanına/memlekete geri dönme” başlığı altında değerlendirildiğini de not düştü. Bu, afet sonrası yer değiştirme hareketliliğinin de kalıcı nüfus değişimlerinden farklı şekilde sınıflandırıldığını gösteriyor.
