İran, İsrail ve ABD’nin nükleer tesislerine düzenlediği eşi benzeri görülmemiş saldırıların ardından, Birleşmiş Milletler’in nükleer gözlem kurumu olan Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA) ile olan iş birliğini resmen askıya aldı.
Tahran ile Tel Aviv arasında 13 Haziran’da başlayan ve 12 gün süren çatışmaların ardından İran Meclisi 25 Haziran’da, UAEA ile iş birliğinin askıya alınmasına yönelik yasa tasarısını büyük çoğunlukla kabul etti. Tasarı, Anayasayı Koruyucular Konseyi tarafından onaylandı ve Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan tarafından bugün resmen yürürlüğe kondu.
Yasa, İran’ın Nükleer Silahların Yayılmasının Önlenmesi Antlaşması (NPT) kapsamındaki “doğal haklarını” savunmayı hedefliyor. Bu hakların başında uranyum zenginleştirme programı geliyor.
Denetçilere erişim durduruldu
İran’ın BM Daimi Temsilcisi Emir Said İrevani, UAEA denetçilerinin İran’da güvende olduğunu belirtti ancak “artık tesislere erişimlerinin ve faaliyetlerinin durdurulduğunu” söyledi.
Ancak İran’daki bazı radikal medya kuruluşları, UAEA Başkanı Rafael Grossi’yi hedef alarak “İsrail ajanı” olmakla suçladı ve infaz çağrısında bulundu. İranlı yetkililer, Grossi’nin bombalanan tesisleri ziyaret etme talebini de “kötü niyetli” bularak reddetti.
İsrail’den misilleme çağrısı
İsrail Dışişleri Bakanı Gideon Saar, 2015 tarihli nükleer anlaşmanın Avrupa’daki imzacılarına çağrıda bulunarak, anlaşmadaki “snapback” (otomatik yaptırım) mekanizmasını devreye sokmalarını istedi. Bu mekanizma sayesinde, İran’a yönelik tüm BM yaptırımları otomatik olarak geri getirilebiliyor. Ancak bu yetki, Ekim ayında sona erecek.
İranlı yetkililer, snapback sürecinin devreye alınmasının ülkenin NPT’den tamamen çekilmesine neden olabileceği uyarısında bulundu. Öte yandan, İsrail’in NPT’ye taraf değil ve uzun süredir nükleer silah sahibi olduğu kabul ediliyor.
Nükleer program ağır darbe aldı
İsrail’in başlattığı saldırılarda İranlı üst düzey askeri yetkililer ve nükleer bilim insanları hedef alınmıştı. İran da füze ve İHA saldırılarıyla karşılık vermişti. ABD, 22 Haziran’da Fordo, İsfahan ve Natanz’daki nükleer tesisleri hedef alarak çatışmaya doğrudan dahil oldu.
İran yargısına göre bu saldırılarda 900’den fazla kişi yaşamını yitirdi. İsrail ise İran’ın misillemelerinde 28 vatandaşının öldüğünü açıkladı.
ABD Başkanı Donald Trump, düzenlenen saldırıların İran’ın nükleer programını “yerle bir ettiğini” söyledi. İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi ise tesislerde ciddi hasar olduğunu kabul etti ancak “bir ülkenin teknolojisini bombalayarak ortadan kaldıramazsınız” dedi.
Kaynak: Tr724
***Mutluluk, adalet, özgürlük, hukuk, insanlık ve sevgi paylaştıkça artar***
