Türkiye Esnaf ve Sanatkarları Konfederasyonu (TESK) Genel Başkanı Bendevi Palandöken, enerji fiyatlarında yapılan son zamların özellikle gelir-gider dengesi hassas olan küçük esnaf üzerinde ciddi baskı oluşturduğunu belirtti.
Doğalgazda yapılan yüzde 25 oranındaki fiyat artışının, maliyetlerin doğrudan yükselmesine neden olacağını vurgulayan Palandöken, bu durumun kaçınılmaz olarak mal ve hizmet fiyatlarına yansıyacağını ifade etti.
”Zamlar enflasyonu yükseltecek”
Palandöken konuya ilişkin, şunları söyledi:
“Son yapılan zamlarla birlikte doğalgaza gelen artışla esnafın mağduriyeti de artacak. Tabii bu durum fiyatlara yansıyacak. Enflasyonun yükselmesine, maliyetlerin artmasına sebep olacak. Bununla ilgili esnaf için özel bir tarife yapılması lazım. Enerji sektörü, esnafın en büyük girdi maliyetleri içerisinde yer alıyor. Artık birçok müessesede ya elektrikli ya da doğalgazlı fırınlar kullanılıyor. Üretimin en büyük kalemi olan enerji maliyetleri, esnafı mağdur ediyor. Elektrikte sanayiciye ayrı, konuta ayrı tarife uygulanırken esnaf ise ticarethane kapsamında kullandığı elektrik bedellerini en yüksek tarifeden ödüyor. Konutlarda elektrik tasarrufu yapılması için çeşitli tedbirler alınırken, esnafın da dükkânının aydınlatılması hem can güvenliği hem de mal güvenliği açısından önemli. Sokaklar aydınlık olursa insanlar o caddede, sokakta, mahallede güvenli bir şekilde gezebilir.”
Palandöken, enerji fiyatlarına yapılan artışların hem üreticiyi hem de tüketiciyi etkilediğine işaret ederek, bu yaklaşımın ekonomide iyileşme sağlamak yerine tahribat yaratabileceğini belirtti.
”Zamlar çare değil”
Palandöken, şu ifadeleri kullandı:
“3 girdi çok önemli: birincisi elektrik, ikincisi doğalgaz, üçüncüsü su. Dördüncüsü de işçi maliyetleri. Ayrıca bilindiği üzere iş yeri kiralarıyla ilgili sıkıntılar da devam ediyor. Artık mal sahipleri, ’10 yılı doldurdun, iş yerimi boşalt’ demeye başlıyor. Esnaf ise ancak 10 yıl içinde müşteri potansiyelini oluşturabiliyor. Bu durumda dükkânını boşaltmak zorunda kalması, işsiz kalmasına neden oluyor. Hem Maliye Bakanlığı hem Enerji Bakanlığı hem de Ticaret Bakanlığı bir araya gelip, esnafın bu mağduriyetini gidermeli. Diğer taraftan biliyorsunuz, esnaf artık kamu hizmeti gören bir kurum hâline geldi. Ticarethanelerin tasarruf yapma gibi bir lüksü yok. Mecburen bu enerjiyi kullanmak zorundalar. Teknoloji gelişiyor. Herkes artık işini elektrik ya da doğalgazla yapıyor. Eskisi gibi odun, kömür kullanılmıyor artık. Gaz lambası da kalmadı. Bu gelen maliyetler dar gelirli esnafı mağdur ediyor. Bununla ilgili bir an evvel tedbirlerin alınması elzem oldu. Dolaylı vergilendirme de aynı şekilde, ÖTV’de KDV’de fiyatların yükselmesi yine vatandaşa yansıyor, küçük esnaf ayakta kalamıyor. Bu zamlar ekonomideki düzelme yerine zarar getirecek. Ekonomik tedbirler başarılı bir şekilde düşüş eğilimine girmeli; mevsimsel de olsa herkesin mustarip olduğu bir konu. Her artış, devletin gelirini artırması gereken bir kalem olarak görülse bile, bu zamların hem tüketiciye hem de bu ticareti yapan insanlara önemli bir yük getirdiği, dolayısıyla maliyetin yine dar gelirliye yansıdığı herkes tarafından biliniyor. Bu zamlardan kaçınmak lazım. Zam çare değil.”
