Profesör Sözbilir: Türkiye’de ‘deprem üretme zamanı gelmiş’ 30 fay tespit ettik

Dokuz Eylül Üniversitesi (DEÜ) Deprem Araştırma ve Uygulama Merkezi Müdürü Prof. Dr. Hasan Sözbilir, Türkiye’de ‘deprem üretme zamanı gelmiş’ 30 fay tespit ettiklerini duyurdu.

1996’da ilgili bakanlığın bilimsel çalışmasında 15’e yakın deprem üretmemiş fayın tespit edildiğini belirten Sözbilir, bugüne kadar bunların altısının kırıldığını söyledi.

Kahramanmaraş merkezli 2023’teki depremlerin ardından ülkedeki fayların durumunu belirlemek için çalışma başlattıklarını belirten Sözbilir şunları söyledi:

”Türkiye’de 2011’den bu yana tanımlanan 485 fay var. Bunların içinde ‘sismik boşluk’ dediğimiz bir fay tipi var. Bunlar, deprem üretme zamanı gelmiş fay sınıfında değerlendiriliyor.

Depremler yoksa bu, fayların deprem üretmeden stres biriktirdiği anlamına geliyor. Bu birinci çıkış noktamız. İkinci çıkış noktamız da özellikle son 20 yılda Türkiye’de fayları kesip inceleme yöntemini uygulamaya başladık.

‘Paleosismoloji’ denilen bu yöntem de uygulanınca fayların geçmiş dönemde ürettikleri depremleri ortaya çıkarmış olduk ve ona göre fayın deprem tekrarlama aralığını bulduk.

Bir de fayın en son depremin ardından geçen süresi var. Bu süreyle deprem tekrarlama aralığı birbirine ne kadar yakınsa ya da üst üste çakışıyorsa fayın deprem üretmesi çok yakında olacak anlamına geliyor.

Bütün bu kıstaslara göre değerlendirdiğimizde, Türkiye ölçeğinde 30 sismik boşluk sınıfında, yani her an deprem üretebilecek fayların olduğunu ortaya çıkarmış olduk.

‘Kumburgaz, Adalar ve Avcılar segmetindeki fay hattında yıkıcı deprem bekleniyor’

İstanbul’un güneyindeki Kumburgaz, Adalar ve Avcılar segmentinin oluşturduğu fay hattında yıkıcı deprem beklendiğini öne süren Sözbilir şöyle devam etti:

“Akdeniz ve Ege Denizi’nde de aslında denizin içinde belirli faylar var. Ama onların dışında karada 30’a yakın fay var. Batı Anadolu’da İzmir’de Tuzla, Gökçeyazı segmentli Balıkesir, Eskişehir faylarını sayabiliriz.

Orta Anadolu’da Tuz Gölü, Kayseri-Erciyes ve Erkilet fayları bu sınıfın içine giriyor. Kuzey Anadolu Fayı üzerinde çoğu kırılmış durumda ama bir kısmı da Erzincan, Bingöl tarafındaki Yedisu fayı gibi parçalar, sismik boşluk sınıfında değerlendiriliyor.

Doğuya doğru gittiğimizde Malatya, Ovacık gibi faylar sismik boşluk sınıfında değerlendiriliyor. 3 bin, 4 bin yıldır deprem üretmemiş faylar. Sürekli stres biriktiriyor.

Güneydoğu Anadolu bindirme kuşağı var. Bu da çok büyük ölçekli bir fay hattı. Burada da Şirvan, Cizre ve Yüksekova fayları sismik boşluk sınıfında değerlendirilen faylar sınıfına giriyor.”