İHD ve TİHV: İşkence Türkiye’de hâlâ sistematik bir uygulama

İSTANBUL – İşkence merkezlerinden biri olan eski Gayrettepe İl Emniyet Müdürlüğü önünde yapılan basın açıklamasında İHD ve TİHV, “Polis merkezlerinde işkenceye uğranılan 19 Mart 2025 protestoları süreci, geçmişten bu yana işkencenin inkâr edilemez tarihsel ve zihinsel sürekliliğinin varlığını bir kez daha bize göstermiştir” dedi.

Türkiye İnsan Hakları Vakfı (TİHV) ve İnsan Hakları Derneği (İHD), 26 Haziran İşkenceye Karşı Mücadele ve İşkence Görenlerle Dayanışma Günü dolayısıyla hazırlanan 3 günlük programın ilk gününde, İstanbul’un Beşiktaş ilçesinde bulunan eski Gayrettepe İl Emniyet Müdürlüğü önünde açıklama yaptı.

Çokça işkencenin yaşandığı bu binanın önünde yapılan açıklamada, “Çıplak arama, ters kelepçe insanlık suçudur”, “İşkence suçunda zamanaşımı yoktur” ve “İnsanlık onuru işkenceyi yenecek” yazılı dövizler ile “İşkencesiz bir dünya mümkün” yazılı pankart taşındı. Basın açıklamasını, 12 Eylül döneminde Gayrettepe İl Emniyet Müdürlüğü’nde işkencede kaybedilen Hayrettin Eren’in kız kardeşi İkbal Eren okudu.

İkbal Eren açıklamasında, “1970’li, 80’li hatta 90’lı yılların işkence merkezlerinden biri olan, içine girenin işkence izleriyle çıktığı ya da girip bir daha çıkamadığı, ‘Birinci Şube’ olarak bilinen ve 1994 yılı sonlarına kadar kullanılan, 2023 yılında da yıkılan Gayrettepe’deki İl Emniyet Müdürlüğü binasının bulunduğu yerdeyiz. Buradan tüm kamuoyuna sormak istiyoruz: Bu bina gerçekten yıkıldı mı? Açıkça görüyoruz ki bu binayı yapan, belli amaç ve işlevler için kullanan zihniyet hâlâ varlığını koruyor” ifadelerini kullandı.

‘19 MART, İŞKENCENİN VARLIĞINI GÖSTERMİŞTİR’

İkbal Eren, işkence raporlarına değinerek, “Yapılan çalışmalar, 12 Eylül’de bu ve benzeri işkence merkezlerinde aylarca tutulan yaklaşık 650 bin kişiye tam 45 farklı işkence yönteminin uygulandığını, belgelenen 171 işkencede ölüm olayının önemli bir bölümünün bu mekânda gerçekleştiğini gösteriyor. Yüzlerce insanın emniyet müdürlüklerinde, polis merkezlerinde işkenceye uğradığı 19 Mart 2025 protestoları süreci, geçmişten bu yana işkencenin inkâr edilemez tarihsel ve zihinsel sürekliliğinin varlığını bir kez daha bize göstermiştir” dedi.

İŞKENCE MEKÂNLARI

2024 yılı içerisinde emniyet müdürlüklerinde işkence gördüklerini belirterek. TİHV’ye başvuran 697 kişi olduğunu aktaran İkbal Eren oranları şöyle sıraladı; “Resmi olarak gözaltına alınanların işkence uygulamalarına maruz kaldıkları yerler arasında İstanbul Emniyet Müdürlüğü yüzde 23,1 ile ilk sırada, Van Emniyet Müdürlüğü yüzde 10,7 ile ikinci sırada, Diyarbakır Emniyet Müdürlüğü yüzde 5,1 ile üçüncü sırada, Ankara Emniyet Müdürlüğü ise yüzde 3,1 ile dördüncü sırada yer alıyor. Aynı şekilde 2024 yılında İstanbul, Van ve Diyarbakır emniyet müdürlükleri ile ilgili işkence iddialarının arttığı görülüyor.”