Council of Europe
Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) Başkanı Mattias Guyomar, bu sabah Avrupa Konseyi Parlamenter Meclisi’nde (AKPM) yaptığı konuşmasında, mahkemenin en karmaşık davaları bile daha hızlı sonuçlandırması gerektiğini vurguladı. Görev süresi boyunca bu hedef doğrultusunda çalışacağını belirten Guyomar, “Daire önündeki başvuruların ortalama yargılama süresini 2 ila 3 yıla indirmeye kararlıyım,” dedi.
Konuşmasının merkezine “verimlilik, görünürlük ve hesap verebilirlik” ilkelerini yerleştiren AİHM Başkanı, mahkemenin yavaş işleyişinin adaleti geciktirdiğini söyledi. Son yıllarda yapılan reformlarla bekleyen dosya sayısının 60 bine düşürüldüğünü, ancak karmaşık davaların hala uzun sürdüğünü belirtti. Guyomar, önceliklendirme sisteminin başarısına dikkat çekerek, yargılama sürelerini düşürmenin kurumsal kararlılıkla mümkün olacağını vurguladı.
Başkanlık görevine üç yıllık süreyle seçilen Guyomar, selefleri Robert Spano, Síofra O’Leary ve Marko Bošnjak’ın izinden gideceğini söyledi. Üç yıllık görev süresinin Mahkeme için kurumsal istikrar anlamına geldiğini belirten Guyomar, bu sürenin süreklilik ve tutarlılık için kritik olduğunu ifade etti. Mahkeme’nin 46 yargıcıyla, 700’ü aşkın kayıt memuruyla ve Yazı İşleri Müdürü Marialena Tsirli liderliğindeki güçlü yapısıyla kurumsal dayanıklılığa sahip olduğunu dile getirdi.
Konuşmasında, 75’inci yılını kutlayan Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin önemine dikkat çeken Guyomar, sözleşmenin Roma’da devletlerin egemen iradesiyle imzalandığını hatırlattı. Reykjavik Zirvesi’nde devlet liderlerinin AİHM’e verdiği güçlü desteğin de altını çizen Fransız Başkan, Mahkeme’nin Rusya’nın Avrupa Konseyi’nden ihraç edilmesine rağmen bu ülkeye dair kalan başvuruları incelemeye devam etme kararının tarihi bir adım olduğunu vurguladı.
Üç öncelik: Verimlilik, görünürlük ve sorumluluk
Mahkeme başkanı olarak önceliklerini “verimlilik, görünürlük ve sorumluluk” şeklinde sıraladı.
Guyomar, verimlilik açısından mahkeme önünde bekleyen başvuruların ortalama yargılama sürelerini azaltmada kararlı olduğunun altını çizdi. Son yıllarda Mahkemenin çok sayıda reform gerçekleştirdiğini ve bekleyen başvuru sayısını 60 bine kadar indirdiğini belirten Başkan, daha fazla ilerleme kaydedilmesi gerektiğini söyledi. Guyomar, “daire önündeki başvuruların ortalama yargılama süresini 2 ila 3 yıla indirmeye kararlıyım,” dedi.
Görünürlük konusunda ise Mahkemeye yönelik güvenin sağlanması için şeffaflık ve hesap verilebilirliğin kritik olduğuna dikkat çekti. Uyuşmazlık tarafları, ulusal mahkemeler, avukatlar, sivil toplum, medya ve kamuoyu ile sağlıklı iletişim kurmasının, kararlarının daha iyi anlaşılması için şart olduğunu söyledi.
Sorumluluk ilkesini anlatırken, yargı bağımsızlığına özel bir vurgu yapan Guyomar, “Bağımsızlık, ancak sorumlulukla birlikte anlam kazanır,” dedi. Yargıçların demokrasiyi koruma sorumluluğu olduğunu dile getirdi.
Başkan, “korkusuzca ve boşluk bırakmadan yargı sorumluluklarını üstlenmek, hesap verebilir olmayı bilmek anlamına gelir. (…) Karşı karşıya olduğu zorluklar ve yöneltilen eleştiriler karşısında, Mahkemenin meşruiyeti, etkinliği, görünürlüğü ve sorumluluğuna bağlıdır.” dedi.
Mahkeme sınırlarını bilerek karar veriyor
Yargıçların mutlak hakları koruyan birer güvence olduğuna dikkat çeken Guyomar, “İnsan onuru gibi bazı haklar hiçbir koşulda sınırlandırılamaz ve çoğunluklar tarafından gaspedilemez,” dedi. Ayrıca azınlıkların, temsil edilmeyenlerin ve hatta gelecek nesillerin haklarının da yargı kararlarıyla korunması gerektiğini savundu.
Yargının zamansal ritminin siyasi karar süreçlerinden farklı olduğunu kaydeden Guyomar, “Yargıçlar uzun vadeli genel kuralları belirler ama yasama yetkisini kullanmaz,” dedi. Bu kapsamda, AİHM’in takdir marjı kavramını ulusal parlamentolara saygı temelinde yorumladığını ifade etti.
AİHM siyasi tartışmaların aktörü değil, konusu
Konuşmasının sonunda Meclis üyelerine hitaben AİHM’in kararlarıyla kendini ifade ettiğini ve siyasi tartışmaların aktörü olmadığını belirten Guyomar, meşruiyetin temelinin, Mahkeme’nin sınırlarını bilerek görev yapması olduğunu söyledi. Parlamento tarafından seçilen 46 yargıcın demokrasi içindeki konumuna işaret eden Başkan, “Sizler bu yapının siyasi motorusunuz; Mahkeme’nin meşruiyeti sizin iradenize dayanıyor,” dedi.
Guyomar konuşmasını, “Mahkeme, Sözleşme’nin değerlerini korurken yargı rolünün sınırlarını aşmamaya azami özen gösterecektir. Barış ve adaletin sağlanması ancak bu şekilde mümkündür,” sözleriyle tamamladı.
Kaynak: Tr724
***Mutluluk, adalet, özgürlük, hukuk, insanlık ve sevgi paylaştıkça artar***
