ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth, Brüksel’de yaptığı açıklamada, bu ay yapılacak NATO zirvesinde ittifak üyelerinin savunma harcamalarını artırma konusunda anlaşmaya varmaları için baskı yaptı. Hedef, ABD Başkanı Donald Trump’ı memnun edecek bir uzlaşının sağlanması.
Trump, 24-25 Haziran tarihlerinde Hollanda’da düzenlenecek zirve öncesinde NATO üyelerinden savunma harcamalarını GSYH’nin yüzde 5’ine çıkarmalarını talep etti. Bu oran, mevcut NATO hedefi olan yüzde 2’nin çok üzerinde.
ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth, NATO Genel Sekreteri Mark Rutte ile Brüksel’de düzenlediği ortak basın toplantısında, “Mesajımız net olmaya devam edecek: Caydırıcılık ve barış, güç yoluyla sağlanır. Ama bu bir bağımlılık olamaz. Amerika’ya bir bağımlılık olamaz ve olmayacak,” dedi. Hegseth bu açıklamayı, NATO savunma bakanlarıyla yapılacak toplantı öncesinde yaptı.
NATO Genel Sekreteri Mark Rutte ise bir uzlaşma teklifi sundu. Buna göre, üyeler 2032’ye kadar savunma bütçelerini GSYH’nin yüzde 3,5’ine çıkarmayı, ayrıca altyapı gibi güvenlikle bağlantılı alanlara da yüzde 1,5’lik ek harcama yapmayı taahhüt edecek. Rutte’nin planı, özellikle Rusya tehdidine karşı NATO’nun caydırıcılığını güçlendirme hedefiyle şekillendi.
Bazı ülkeler temkinli yaklaşıyor
Rutte’nin planı büyük ölçüde destek görse de, bazı üyeler hala taahhütte bulunmakta tereddüt ediyor. En dikkat çekici muhalefet ise yalnızca bu yıl yüzde 2 hedefini tutturabilecek olan İspanya’dan geliyor.
Diplomatik kaynaklara göre, bazı ülkeler hedefin uygulanma süresinin uzatılmasını ve her yıl savunma bütçesinin 0,2 puan artırılması şartının kaldırılmasını istiyor.
Ancak çoğu ülke Rutte’nin önerisini, Trump’ın kamuoyu önünde kazanım elde etmesini sağlayacak ama Avrupa’daki savunma kapasitesini daha gerçekçi bir seviyede tutacak bir “orta yol” olarak görüyor. Washington da planı destekliyor fakat her ülkenin bu hedeflere ulaşmak için “inandırıcı bir yol haritası” sunmasını istiyor.
Almanya 60 bin asker eklemeli
Savunma harcamalarının yanı sıra NATO, Rusya’yı caydırmak için ihtiyaç duyulan yeni askeri kapasite hedeflerini de görüşüyor. Almanya Savunma Bakanı Boris Pistorius, yeni hedeflere ulaşmak için Almanya’nın ordusuna 50 ila 60 bin yeni asker eklemesi gerektiğini açıkladı. Hollandalı mevkidaşı Ruben Brekelmans ise ülkesinin bu seviyeye ulaşmak için GSYH’nin en az yüzde 3,5’ini harcaması gerekeceğini söyledi.
NATO üyelerinin artan harcama taahhütleri yalnızca Moskova tehdidine karşı değil, aynı zamanda Trump yönetimindeki ABD’nin Avrupa’ya olan bağlılığı konusundaki belirsizlikten de kaynaklanıyor. Şubat ayında NATO’yu sert şekilde eleştiren Hegseth, ABD’nin Avrupa’daki asker varlığını azaltabileceği sinyalini vermişti.
Ukrayna gölgesi
NATO’nun savunma harcamaları konusunda anlaşmaya yakın olmasına karşın, yaklaşan zirvenin en tartışmalı başlıklarından biri Ukrayna’nın geleceği olmaya devam ediyor.
Trump’ın Beyaz Saray’a dönüşüyle birlikte Washington’un Kiev’e desteği azalmış, Batı’nın üç yılı aşkın süredir sürdürdüğü Ukrayna stratejisi sekteye uğramıştı. Bu yaklaşımın bir göstergesi olarak, Hegseth bu hafta Brüksel’de düzenlenen Ukrayna destekçileri toplantısına katılmadı.
Avrupalı müttefikler, Zelenskiy’in zirveye davet edilmesi için baskı yapıyor. Ancak NATO şu ana kadar yalnızca Ukrayna’nın zirvede “temsil edileceğini” açıkladı, Zelenskiy’in şahsen katılıp katılmayacağı ise henüz netleşmedi.
Kaynak: Tr724
***Mutluluk, adalet, özgürlük, hukuk, insanlık ve sevgi paylaştıkça artar***
