Serbest Görüş Haber Merkezi
Uluslararası Af Örgütü, ABD’nin aniden gerçekleştirdiği insani yardım fon kesintilerinin Suriye’de keyfi şekilde gözaltında tutulan kişiler için tehlikeli bir belirsizlik yarattığını belirtti.
Yeni Suriye hükümeti ve özerk yetkililerin, insanlık dışı gözaltı sistemini acilen sonlandırması gerektiği vurgulanan açıklamada, görüşülen kişilerin kötüleşen şartlar nedeniyle “Kamplarda IŞİD militan toplayabilir” şeklindeki endişelerini dile getirdiklerine yer verildi.
Uluslararası Af Örgütü, ABD’nin yakın zamandaki plansız fon kesintilerinden kaynaklanan kargaşanın, kuzeydoğu Suriye’de İslam Devleti (IŞİD) silahlı grubuyla bağlantılı oldukları varsayımıyla süresiz olarak gözaltında tutulan kişilerin sayısının hızla azaltılmasını zorunlu kıldığını belirtti.
“IŞİD, ABD koalisyonu desteği ile on binlerce çocuğu gözaltı merkezlerinde tutuyor”
IŞİD’in bölgesel yenilgisinden altı yılı aşkın süre sonra, Kuzey ve Doğu Suriye Bölgesi Özerk Yetkililerinin, IŞİD’i yenmek için ABD öncülüğündeki koalisyonun da desteğiyle, on binlerce erkek, kadın ve çocuğu IŞİD ile bağlantılı oldukları varsayımıyla yirmiden fazla gözaltı merkezinde ve El Hol ile Roj kamplarında alıkoymaya devam ettikleri kaydedildi. Aynı zamanda pek çok kişiye de herhangi bir suç isnat edilmediği veya alıkonulmalarına itiraz etme fırsatı tanınmadığı belirtildi.
“Bazı tutuklular işkence ve kötü muameleye maruz bırakılıyorlar”
Belirli tutukluların işkence ve diğer türde kötü muameleye maruz bırakıldıkları söylendi. Gözaltı kamplarında ve merkezlerinde yaklaşık 46 bin 500 Suriyeli, Iraklı ve diğer uyruklu kişi kalırken, bunların çoğunluğunu kadın ve çocukların oluşturduğu belirtildi.
Af Örgütü, bu yıl içinde yayımladığı “Kuzeydoğu Suriye’de Gözaltında Adaletsizlik, İşkence ve Ölümler” raporunda bölgedeki pek çok insanın halihazırda insanlık dışı ve yaşamı tehdit eden koşullarla karşı karşıya kaldığını, beslenme ve sağlık hizmetine yeterince erişemediğini söylemişti.
Mart 2025’te Uluslararası Af Örgütü, aralarında insani yardım ve sivil toplum örgütleri, özerk yetkililerin temsilcileri ve El Hol ile Roj kamplarında yaşayanların da bulunduğu 27 kişiyle gözaltı sisteminin geleceği hakkında görüşmeler yaptı. Uluslararası Af Örgütü Genel Sekreteri Agnès Callamard, “Trump yönetiminin temel hizmetlere yönelik fonları aniden sonlandırarak dünyanın en istikrarsız kamplarından birini daha da zayıflatması ve özerk yetkililer ile insani yardım aktörleri üzerine aşırı yük bırakması akıl dışı” diyerek, şunları söyledi:
“Artık bu hukuksuz gözaltı sistemine son vermenin zamanı geldi”
“Artık bu hukuksuz gözaltı sistemine son vermenin zamanı geldi. ABD Suriye’deki askeri varlığını azaltmaya hazırlanırken, hâlâ bu kamplarda yaşayanlar kaderlerine terk edilmemeli. Kuzeydoğu Suriye’de vatandaşları bulunan devletler, çocuk vatandaşlarını, onlara bakım verenleri ve olası insan ticareti mağdurlarını ülkelerine geri getirmek için acilen uçak seferleri düzenlemeli. Kimlerin uluslararası veya yerel hukuk kapsamındaki ciddi suçlardan soruşturulacağının ve yargılanacağının belirlenmesi için kalan yetişkinler taranmalı. Diğer herkes serbest bırakılmalı. Suriye hükümeti ve diğer ülkeler yurtlarına geri dönemeyenlerin yerinden yerleştirilmesine yardımcı olmalı.”
