ABD Adalet Bakanlığı, 2018 ve 2019 yıllarında toplam 346 kişinin hayatını kaybettiği iki ölümcül 737 MAX uçak kazasıyla ilgili olarak Boeing ile cezai kovuşturmadan kaçınmasını sağlayacak bir anlaşma yaptı. Anlaşma kapsamında Boeing, toplamda 1,1 milyar dolar ödeme yapmayı kabul etti. Bu miktarın 243,6 milyon doları para cezası, 444,5 milyon doları ise kurban ailelerine tazminat olarak ayrıldı. Kalan 455 milyon dolar ise şirketin uyumluluk, güvenlik ve kalite programlarını iyileştirmek için kullanılacak.
Anlaşma, Boeing’in “ABD’yi dolandırmak için komplo kurma” suçlamasıyla ilgili cezai kovuşturmadan kaçınmasını sağlıyor. Ancak, bu durum, kazalarda hayatını kaybedenlerin aileleri ve bazı yasa koyucular tarafından sert bir şekilde eleştirildi. Yakınlarını kaybedenler bu anlaşmanın, ABD tarihindeki en ölümcül kurumsal suçlardan biri olarak nitelendirilen olayda gerçek bir hesap verme sürecini engellediğini savunuyor.
Kaza geçmişi ve MCAS sistemi
İlk kaza, 29 Ekim 2018’de Endonezya’da Lion Air Flight 610’un Java Denizi’ne düşmesiyle meydana geldi ve 189 kişi hayatını kaybetti. İkinci kaza ise 10 Mart 2019’da Etiyopya’da Ethiopian Airlines Flight 302’nin düşmesiyle gerçekleşti ve 157 kişi yaşamını yitirdi.
Her iki kazada da, Boeing 737 MAX uçaklarında bulunan “Maneuvering Characteristics Augmentation System” (MCAS) adlı otomatik uçuş kontrol sisteminin hatalı çalışması önemli bir rol oynadı. MCAS, yanlış sensör verileri nedeniyle uçağın burnunu aşağıya doğru yönlendirdi ve pilotların uçağın kontrolünü sağlamasını engelledi. Boeing, finansal kaygılarla MCAS sisteminin varlığını ve işleyişini pilotlara ve düzenleyici kurumlara tam olarak açıklamamıştı. Yeni sisteme dair yeterince bilgisi bulunmayan pilotlar uçakların beklenmedik tepkileri karşısında kontrolü sağlayamamıştı.
Boeing CEO David Calhoun is being raked over the coals by the Senate right now.
He’s making $32.8 million this year. Josh Hawley asks him “What is it you get paid to do exactly?”
The CEO struggles to answer. pic.twitter.com/OhIb0EpXpZ
— More Perfect Union (@MorePerfectUS) June 18, 2024
Önceki anlaşmalar ve eleştiriler
Boeing, 2021 yılında da benzer bir anlaşma yaparak 2,5 milyar dolar ödemeyi kabul etmişti. Ancak, şirketin bu anlaşma kapsamındaki uyumluluk yükümlülüklerini yerine getirmediği ve 2024 yılında yaşanan bir başka olayın ardından bu anlaşmanın geçersiz sayıldığı belirtildi.
Son anlaşma, Boeing’in federal yüklenici statüsünü korumasına ve suçlu olarak damgalanmaktan kaçınmasına olanak tanıyor. Ancak, bazı kurban aileleri ve yasa koyucular, bu durumun şirketin gerçek sorumluluğunu üstlenmesini engellediğini ve adaletin tam olarak sağlanmadığını savunuyor. Bazı aileler, anlaşmaya itiraz ederek daha ağır cezalar ve kamuya açık bir yargılama talep ediyor.
Adalet Bakanlığı ise, bu anlaşmanın Boeing’in mali olarak sorumlu tutulmasını ve gelecekteki yolcu güvenliği üzerinde olumlu bir etki oluşturmasını sağladığını belirtiyor. Anlaşma kapsamında, Boeing’in uyumluluk ve güvenlik programlarını iyileştirmek için bağımsız bir danışman tarafından denetleneceği de ifade ediliyor.
Bu gelişmeler, havacılık endüstrisinde güvenlik, şeffaflık ve hesap verebilirlik konularında devam eden tartışmaları yeniden gündeme getirdi. Boeing’in gelecekteki adımları ve bu anlaşmanın uygulanması, hem şirketin itibarı hem de yolcu güvenliği açısından yakından izlenecek.
David Calhoun bırakıyor; skandalların merkezindeki Boeing’e yeni CEO
Kaynak: Tr724
***Mutluluk, adalet, özgürlük, hukuk, insanlık ve sevgi paylaştıkça artar***
