23 Nisan’da Marmara Denizi’nde meydana gelen 6,2 büyüklüğündeki depremin ardından; Çatalca, Silivri, Arnavutköy, Tekirdağ, Çorlu, Marmara Ereğlisi gibi bölgelerdeki arsa ve tarla fiyatları uçuşa geçti. Ancak uzmanlar, satışlarda ciddi suistimaller olduğunu belirterek, “İmara kapalı olan yerleri imar varmış gibi satıyorlar ya da kendilerini belediye çalışanı gibi gösterip ‘Yakında imar gelecek, 1 yatırımınız 10 olacak’ diyorlar” ifadelerini kullandı.
Türkiye gazetesinde yer alan habere göre; İstanbul ve çevresinde 23 Nisan’da meydana gelen 6,2’lik deprem sonrası arsa ve tarla fiyatlarında dikkat çekici bir artış yaşanıyor. Özellikle Çatalca, Silivri, Arnavutköy, Tekirdağ, Marmara Ereğlisi, Çorlu ve Saray gibi bölgelerdeki gayrimenkullere ilginin arttığı görülüyor.
Depremden önce Silivri’de 450 metrekarelik imarlı bir arsa 2,5 milyon TL seviyesindeyken, şu anda bu rakam 4 milyon TL’ye çıktı. Benzer şekilde Tekirdağ Çorlu’da 1.000 metrekarelik imarsız bir arazi de kısa sürede 1,5 milyondan 2,5 milyona yükseldi.
Depremin merkez üssü konumunda bulunan il ve ilçeler, fiyat artışlarının da üssü oldu. Bölgedeki emlakçılar ise yoğunluktan memnun ama aynı zamanda endişeli. Silivri’de faaliyet gösteren gayrimenkul danışmanı Ahmet Göyneli “Arayıp soran çok fazla. İmarlı arsa alıp müstakil ev yapmak isteyen de var, tarla alıp ‘tiny house’ yerleştirmek isteyen de… Ama herkesin dikkatli olması gerekiyor. Her toprak parçası sanıldığı gibi değerlendirilemez” dedi.
Şikâyetler artıyor
Gayrimenkul hukukçusu avukat Ebru Yılmaz da “Deprem sonrası oluşan yatırım ilgisi anlaşılabilir, ancak tüketiciler plansız hareket etmemeli. İmara kapalı bölgelerde yapılaşma kesinlikle yasak. Ayrıca yerleşime uygun olmayan alanlarda yapılan satışlarda dolandırıcılık riski çok yüksek, size imar değil, vaat satıyorlar. Belediyeler resmî açıklama yapmadan, imar geleceğine dair hiçbir söz güvenilir değildir. İmar planları yıllarca bekleyebilir, hatta hiç çıkmayabilir” dedi.
Tekirdağ Çeşmeli gibi yerleşime kapalı bölgelerde, dolandırıcıların “burası imara açıldı” diyerek yüksek fiyattan satış yaptığına dair şikâyetler artıyor.
Gayrimenkul değerleme uzmanı Burak Taban ise “Bu tür sahte ilanlarla vatandaş kandırılıyor. Mutlaka tapu ve imar durumları resmî kurumlardan kontrol edilmeli. 2005 yılında Marmara Ereğlisi’nde 2 dönümlük bir araziyi ‘yakında imar gelir’ diyerek bir vatandaşa satmışlar. Aradan 20 yıl geçmiş ama hâlâ imar yok. Bu insanların umutlarıyla oynanıyor” ifadelerini kullandı. Bu tür satışları yapan kişilerin kendilerini belediyede çalışan ya da ‘belediye ile bağlantılı’ gibi tanıttıkları, hatta imar planlarını gördüklerini iddia ettikleri ifade ediliyor.
“Tiny house her yere konulmaz”
Tiny house modası da hız kesmeden devam ediyor. Ancak bu alanda da pek çok kişi yönetmeliklerden habersiz. Şehir planlayıcıları “Tiny house’un sabitlenmesi yasak. Kanuni olarak tekerlekli ve taşınabilir olması gerekiyor. Ayrıca altyapı hizmeti olmayan yerlere konulması da mümkün değil. Bu nedenle alıcılar her detayı araştırmalı” uyarılarında bulunuyor.
Arsa alırken dikkat edilmesi gerekenler
1. Tapu Kaydı Kontrolü: Almak istediğiniz taşınmazın tapusu var mı, hisseli mi yoksa tek kişiye mi ait, mutlaka kontrol edin. Tapu senedinde taşınmazın niteliği (arsa, tarla, bağ, bahçe, vs.) belirtilmiş olmalı.
2. İmar Durumu Sorgulaması: Belediyeden veya ilgili kurumlardan arsanın imar durum belgesini mutlaka alın. Alacağınız yerin imar izni var mı, konut yapılabilir mi, tarım arazisi mi, öğrenin.
3. Kadastro ve Parsel Bilgileri: Kadastro müdürlüğünden parselin konumu ve sınırları hakkında bilgi alın. Harita veya kroki üzerinden yerin uygunluğu ve çevresi incelenmeli.
4. Yolu ve Altyapısı Var mı?: Arsanın ulaşımı kolay mı, yolu var mı, elektrik, su, kanalizasyon gibi altyapı hizmetlerine yakın mı araştırın.
5. Zemin Etüdü ve Doğal Afet Riski: Deprem, heyelan gibi doğal afet riski taşıyan bölgelerden uzak olup olmadığı kontrol edilmeli. Zemin sağlamlığı ve jeolojik yapı önemlidir.
6. Tarla Alımlarında Tarım Kanunu: Tarla alımlarında 5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu’na göre bazı kısıtlamalar olabilir. Bu sebeple tarımsal arazi bölünemezliği gibi detaylara dikkat edin.
7. Satıcıyla Yapılan Sözleşme: Satıcıyla yapılan noter tasdikli sözleşme veya tapu devri resmî olarak yapılmalı. El yazısı senetlere güvenmeyin.
8. Vergi Borcu ve Haciz Durumu: Arsanın üzerinde vergi borcu, ipotek veya haciz olup olmadığını tapu müdürlüğünden kontrol edin.
9. Çevredeki Projeler ve Gelişmeler: Bölgenin gelecekteki kentsel gelişim planları ve altyapı projeleri değer artışını etkileyebilir.
