Yeni Yol’dan Manisa’daki Don Felaketiyle İlgili Bakan Yumaklı’ya 10 Soru

Selçuk Özdağ, 11 Nisan 2025 günü başta Manisa-Gediz ovası olmak üzere il genelinden bir çok kenti vuran don felaketi nedeniyle bölge tarımının büyük yıkıma uğradığını belirterek, çekirdeksiz sofralık üzüm bağlarında yüzde 80 ila yüzde 100 arasında değişen oranlarda ürün kaybı yaşandığını belirtti.

Üzümün yanı sıra erik, kayısı, şeftali ve badem gibi birçok meyve türünde de benzer zararların yaşandığını ifade ederek, üreticilerin yaşanan don felaketini “Tarihin en büyük rekolte kaybı” olarak tanımladığını dile getirdi.

‘DON YALNIZCA TARIMI DEĞİL KENTİ VURDU’

Don felaketinin yalnızca tarımsal üretimi vurmadığını; tarımla birlikte başta Manisa olmak üzere bölge ekonomisini, ihracatını, iş gücünü ve kırsal hayatı da doğrudan etkilediğini belirten Özdağ, bölgede üretilen üzümün Türkiye’nin üzüm ihracatındaki büyük bir kısmını karşıladığını ve burada üretimin durmasının ulusal ihracat dengesinde ve tarım gelirlerinde ciddi etkisi olacağını belirtti.

‘KAYIP EN AZ 500 MİLYON DOLAR’

Bölgede yapılan ilk incelemelerin ardından yapılan tahminlere göre yalnızca üzümde yaşanan kaybın maliyetinin 500 milyon dolar civarında olduğunu dile getirerek, bu denli büyük bir afet yaşanmasına rağmen Tarım Orman Bakanlığı’nın ya da herhangi ilgili bir kurumun etkin bir müdahalede bulunmadığına dikkat çekti.

‘ÜRETİCİ YALNIZ BIRAKILDI’

Özdağ, felaketin ardından bölgenin ‘doğal afet bölgesi’ ilan edilmemesi, çiftçilerin borçlarının henüz ertelenmemiş olması ve sahada yeterli kamu gücünün yer almaması gibi eylemlerle birlikte üreticilerin yalnız bırakıldığını belirtti.

‘TARSİM ÇİFTÇİYİ MAĞDUR ETTİ’

Özdağ bununla birlikte, TARSİM’in geçmiş dönemdeki hasar tespit uygulamalarının çiftçilere ciddi mağduriyet yaşattığını hatırlatarak; düşük oranlı ve keyfi zarar raporlarıyla üreticilerin sigorta desteğinden yeterince yararlanamadığını dile getirdi. Böylesi süreçlerde İl Tarım Müdürlüklerinin ‘bağımsız kontrol mekanizması’ olarak sürecin dışarısında bırakılmasının, çiftçiyi tek taraflı ekspertiz raporlarına mahkum edilmek anlamına geldiğini ifade etti.

Özdağ, bunun birlikte Tarım Bakanı İbrahim Yumaklı’nın yanıtlaması istemiyle aşağıdaki 10 soruyu sordu:

1. 11 Nisan tarihinde yaşanan don afetine ilişkin Bakanlığınız tarafından hasar tespit çalışması yapılmış mıdır? Yapıldıysa, hangi ilçelerde ne kadarlık zarar tespit edilmiştir?

2. Manisa ili ve bağcılık yapılan bölgelerin “doğal afet bölgesi” ilan edilmesi için bir girişiminiz olacak mıdır?

3. Çiftçilerin Ziraat Bankası, Tarım Kredi Kooperatifleri ve özel bankalara olan borçlarının faizsiz olarak ertelenmesi veya yeniden yapılandırılması planlanmakta mıdır?

4. Don afeti nedeniyle ürününü tamamen kaybeden çiftçilere doğrudan gelir desteği veya hibe verilmesi düşünülmekte midir?

5. Üreticilere düşük faizli, 3 ila 5 yıl geri ödemesiz tarım kredileri verilmesi için Hazine destekli bir fon oluşturulacak mıdır?

6. Mazot, gübre, ilaç ve tohum gibi temel üretim girdilerinde sübvansiyon artışı yapılacak mıdır?

7. TARSİM’in zarar tespit süreçlerinde bağımsız gözlemciler, üniversiteler veya il tarım müdürlüklerinin denetim mekanizmasına dahil edilmesi planlanmakta mıdır?

8. TARSİM eksperlerinin yaptığı zarar tespitleri hangi kriterlere göre değerlendirilmektedir? Geçmişte yaşanan keyfi tespitlerle ilgili denetim veya ceza süreçleri başlatılmış mıdır? Bu anlamda, çiftçilerimizin görüşü alınmakta mıdır?

9. Don afeti nedeniyle zarar gören üzüm dışında kalan ürünlerde (erik, kayısı, şeftali, badem vb.) ne kadar rekolte kaybı yaşanmıştır? Bu ürünler için destek planınız var mıdır?

10. İklim kriziyle birlikte artan meteorolojik afetler karşısında çiftçiyi daha etkin koruyacak ulusal bir “Tarımsal Afetle Mücadele Stratejisi” çalışmanız bulunmakta mıdır?

Çiftçiler Harekete Geçti: Hasat İçin Nöbet Dönemi BaşladıEkonomi

Çiftçi-Sen’den Bakanlıklara ‘Manisa’ Çıkışı: ‘Bu Konuda Ses Çıkmıyor’Güncel