Hak arama özgürlüğüne 2911 engeli

19 Mart’ta İstanbul Büyükşehir Belediyesi (İBB) Başkanı Ekrem İmamoğlu ile belediye bürokratlarına yapılan ve muhalefet tarafından, “darbe” olarak nitelendirilen operasyonlar, Türkiye’de tepkiyle karşılandı. İmamoğlu’na yönelik operasyonlara tepki gösteren vatandaşlar, Türkiye’nin dört bir yanında eylemler düzenledi. Gençlerin ağırlıklı olduğu eylemlere polis, sert müdahale etti.

Müdahalelerin ardından çok sayıda vatandaş gözaltına alındı. Üniversite öğrencileri bayramı cezaevinde geçirmek zorunda bırakıldı. Sabahın köründe evlerinden alınan gençler hakkında, şablon kararlarla tutuklamalar çıkarıldı.

Binlerce mahkumiyet

Anayasa Mahkemesi (AYM) ve Adalet Bakanlığı’nın verileri ise “2911 Sayılı Toplantı ve Gösteri Yürüyüşleri Kanunu’na muhalefet” suçunun, “AKP’ye muhalefet suçu” haline getirildiği yönündeki eleştirilerin haklılığını ortaya koydu. Adalet Bakanlığı’nın verilerine göre, 2022 ve 2024 yıllarını da kapsayan üç yıllık dönemde, 2911 Sayılı Kanun’a muhalefet ettiği gerekçesiyle toplam 2 bin 642 vatandaşa ceza verildi. Bu kapsamda verilen cezaların bin 435’ini mahkumiyet kararları oluşturdu. Toplam bin 207 kişi hakkında verilen cezayla ilgili ise Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması’na (HAGB) hükmedildi.

Ceza mahkemelerinde, 2911 Sayılı Kanun kapsamında verilen mahkumiyet kararları, yıllara göre şöyle sıralandı:

• 2022: 601 

• 2023: 426 

• 2024: 408

Katlanan hak ihlalleri

Yargının, “Anayasal haklara karşı sopa olarak kullanıldığı” eleştirilerini ortaya koyan bir diğer veri ise AYM’nin bireysel başvuru istatistiklerine yansıdı. Toplantı ve gösteri yürüyüşü düzenleme hakkının ihlal edildiği gerekçesiyle AYM’ye yapılan bireysel başvuruların sonuçları, çarpıcı tabloyu gözler önüne serdi.

AYM’nin verilerine göre, 2019’da 53 olan toplantı ve gösteri yürüyüşü ihlal kararı sayısı, 2022-2024 döneminde yıllara göre şöyle kaydedildi:

• 2022: 602

• 2023: Bin 403

• 2024: Bin 486

Baskı giderek artıyor

İktidarın gündemindeki 10’uncu Yargı paketinde yer alan düzenlemelerin de “Gazeteciler ve toplumsal muhalefet üzerindeki baskıyı artıracağı” belirtiliyor. Yeni paket, hukuksuzluklara karşı gerçekleştirilen eylemlere katılanlara, “Kamu düzenini bozma tehlikesi” adı altında tutuklanma öngörüyor. Toplam 40 maddeden oluşacağı belirtilen 10’uncu Yargı Paketi’nde öte yandan, iki yılın altında ceza alan herkesin, yatarın beşte birini cezaevinde geçmesine yönelik düzenleme yer alıyor.

Yeni Yargı Paketi ile muhalefet üzerindeki baskıyı artıracak iktidar, öte yandan AYM kararları ile iptal edilen KHK düzenlemelerini torba yasa yöntemiyle Meclis’ten geçiriyor. AKP’nin 25 Nisan’da TBMM’ye sunduğu kanun teklifi kapsamında TRT Genel Müdürü’ne, AYM’nin iptal kararına karşın en yüksek devlet memuru aylığı ödenmesi planlanıyor. AYM’nin, “Yolsuzluğa sebebiyet verebileceği” iddiasıyla iptal ettiği, “TRT şirketlerinin Kamu İhale Kanunu’na tabi olmamasını” içeren KHK hükmü de teklif ile yasalaşacağı ifade ediliyor.

Haberin kaynağına buradan ulaşabilirsiniz