Prof. Dr. Eser Karakaş: Çayırhan Termik Santrali’nde ATEX standartlarına uyuluyor mu?

İktisatçı Prof. Dr. Eser Karakaş, özelleştirme adı altında ‘yandaşlara peşkeş’ çekildiği iddia edilen Çayırhan Termik Santrali’yle ilgili değerlendirmelerde bulundu. Meselenin sadece ‘ekonomik’ yanına bakılmaması gerektiğini anlatan Karakaş, Avrupa Birliği’nin ATEX standartlarını hatırlattı. Eser Karakaş, “Tamam Çayırhan’da bir sürü mesele var; ben işin işçi sağlığı ve iş güvenliği konusu bakıyorum: Çayırhan’daki santralde bugün ATEX yönetmeliği uygulanıyor mu uygulanmıyor mu? Uygulama mecburiyeti var şu anda.” ifadelerini kullandı.

TR724 Youtube kanalı ‘Ajans’ programında gazeteci Mehmet Şahin’in sorularını cevaplayan Eser Karakaş, ATEX standatları ve Türkiye’nin geçmişteki tavrıyla ilgili de önemli değerlendirmelerde bulundu.

Çayırhan Termik Santrali, 20 milyar TL bedelle özelleştirildi

Ankara’nın Nallıhan ilçesinde bulunan Çayırhan Termik Santrali ve maden sahaları, bugün Özelleştirme İdaresi Başkanlığı tarafından yapılan ihaleyle özelleştirildi. İhaleyi, 20 milyar TL’lik teklif veren Akçadağ İnşaat Enerji Madencilik Anonim Şirketi kazandı. Şirket, santrali ve maden sahalarını 2059’a kadar işletecek. Süreç, işçi eylemleri ve kamuoyu tepkilerine rağmen tamamlandı.

Muhalefete göre tesisin varlıklarının değeri 164 milyar lira. Dolayısıyla kamu 144 milyar TL zarara uğratıldı. CHP’li Deniz Yavuzyılmaz, santralin değerinin 164 milyar TL olduğunu, buna rağmen 20 milyar TL’ye satıldığını savundu. İhalenin “adrese teslim” olduğunu ve iptal edilmesi gerektiğini belirtti.

İşçiler ise lojmanlardan çıkarılma ve hak kayıpları konusunda endişeli. Akçadağ İnşaat Enerji Madencilik Anonim Şirketi Yönetim Kurulu Başkanı Furkan Akçadağ, ihalenin ardından Özelleştirme İdaresi Başkanlığından ayrılırken gazetecilere açıklamalarda bulundu. Akçadağ, “İşçinin ve emekçinin mutlu olduğu bir süreç yaşayacağız. Bölgenin bugüne kadar gördüğü daha avantajsal bir durum yaşanacak.” ifadelerini kullandı.

ATEX nedir?

Çayırhan Termik Santrali’nin özelleştirme sürecinde ATEX (Atmosphères Explosibles – Patlayıcı Ortamlar) kurallarının uygulanıp uygulanmadığına dair kesin bir bilgi yok. Çünkü bu konuda resmi bir belge veya açık bir rapor kamuoyuyla paylaşılmadı.

ATEX, Avrupa Birliği tarafından patlayıcı ortamlarda güvenliği sağlamak için geliştirilmiş iki temel yönetmelikten oluşuyor. Kısaca madenlerde, termik santrallerde vs. işçi sağlığı ve iş güvenliğiyle ilgili standatları belirliyor. Bu kurallar, kömür madenleri ve termik santraller gibi patlama riski taşıyan tesislerde ekipmanların sertifikalandırılmasını ve işçi güvenliği önlemlerinin alınmasını zorunlu kılıyor.

Çayırhan Termik Santrali ve bağlı maden sahaları, linyit kömürüyle çalıştığı için toz patlaması ve gaz birikimi gibi riskler barındırıyor. Normalde böyle bir tesiste ATEX kurallarına uyum, işletme ruhsatı ve iş güvenliği denetimleri kapsamında zaten zorunlu.

Özelleştirme öncesi EÜAŞ tarafından yönetilen santralin, bu standartlara uygun şekilde işletilip işletilmediğini de bilmiyoruz. Ancak, ihaleyi kazanan Akçadağ İnşaat Enerji Madencilik’in, santrali 2059’a kadar işletebilmesi için mevcut iş güvenliği ve çevre yönetmeliklerine uyması gerekiyor.