Eski Filipinler Devlet Başkanı Rodrigo Duterte, Uluslararası Ceza Mahkemesi talebiyle tutuklandı

Filipinler’in eski Devlet başkanı Rodrigo Duterte Uluslararası Ceza Mahkemesi’nin (UCM) talebi üzerine Manila’da tutuklandı. Popülist lider Duterte, uyuşturucuya karşı yürüttüğü savaş sırasında binlerce yargısız infazla suçlanıyor.

Hükümetin bildirdiğine göre, insanlığa karşı suç işlemek ve uyuşturucuyla savaşı sırasında binlerce kişiyi yargısız infaz etmekle suçlanan 79 yaşındaki eski Filipin Devlet Başkanı Rodrigo Duterte, Uluslararası Ceza Mahkemesi tarafından çıkarılan yakalama emri uyarınca Salı günü Manila’da tutuklandı.

Eski bir avukatken popülist bir lidere dönüşen Duterte, 2016-2022 yılları arasında Devlet başkanlığı yaptı. Duterte bu süreçte, suçlu olduğu iddia edilen kişilerin idam edilmesini açıkça savundu ve uyuşturucuyla ilgili vakalarda binlerce kişinin yargısız infaz edilmesinde büyük rol oynadı.

Duterte seçim kampanyasında ve görevdeyken kendisini Filipinler’in sözde bir narko-devlete dönüşmesini engelleyecek bir diktatör olarak tanımıştı. 2016 yılında, ülkesi için uyuşturucu bağımlılarını “katletmekten mutluluk duyacağını” söyleyen Duterte, kendisini Hitler’e benzetmişti.

Uyuşturucuya karşı savaşı sırasında kaç kişinin öldürüldüğü net olmasa da İnsan Hakları İzleme Örgütü 2016 ile 2018 arasında 12 bin Filipinli’nin öldüğünü ve bunlardan 2 bin 500 civarının Filipin Polisi tarafından gerçekleştirilen cinayetler olduğunu açıklamıştı.

Bazı örgütler, Duterte’nin 6 yıllık başkanlık dönemindeki bu politika sonucunda 20 bin ile 30 bin arasında kişinin öldüğünü tahmin ediyor. Ülke hükümeti ise Haziran 2022’de Temmuz 2016’dan bu yana en az 6 bin 252 kişinin “uyuşturucuyla mücadele operasyonları sırasında” öldüğünü bildirmişti.

Duterte’nin yargısız infazları sonucu yakınlarını kaybeden bazı aileler, başkent Manila’da bir kilisede bir araya geldi. 11 Mart 2025.

Duterte’nin uyuşturucuya karşı açtığı savaş insan hakları grupları, dünya liderleri ve çeşitli BM kuruluşları tarafından şiddetle kınandı. Duterte hakkında 2017 yılında Uluslararası Ceza Mahkemesi’nde toplu katliam ve insanlığa karşı suç işlediği iddiasıyla bir dava açıldı.

Suçlamaları defalarca reddeden Duterte, Filipinler’i UCM’den çekme sözü vererek karşılık verdi ve bu sözünü 2019’da yerine getirdi. UCM, 2021’de uyuşturucu baskısına yönelik bir soruşturmaya resmen izin verdi.

Reuters’a göre bu hafta Hong Kong’da bulunan Duterte, tutuklanmasını kabul edeceğini söyledi ve eylemlerini Filipinler’e barış getirmenin bir yolu olarak tasvir etti.

Duterte’nin halefi olan Filipinler Devlet Başkanı Ferdinand Marcos Jr. geçen yıl yaptığı açıklamada, hükümetin “UCM’nin yürüttüğü herhangi bir soruşturmaya yardımcı olmak için parmağını bile kıpırdatmayacağını” söylemiş ve UCM’nin ülke üzerinde yargı yetkisi olmadığını iddia etmişti.

Ancak Filipin hükümeti, UCM soruşturmasıyla ilgili olanlar da dahil olmak üzere Interpol’ün taleplerine uyacağını söyledi.

Rodrigo Duterte’nin kızı Sara Duterte şu anda Filipinler’in Başkan Yardımcısı olarak görev yapıyor.