Türkiye, “çok pahalı ülke” konumuna yükseldi

Türkiye, yeme içme sektöründeki fiyatlar ile dünyanın en pahalı ülkesi olma yolunda ilerliyor. Yapılan tüm araştırmalarda, işletmelerin yüksek kârları dikkati çekiyor. İşletme sahipleri giderlerinden şikâyet etse de yeme içme sektörüne yapılan yatırımların sayısı hızla artıyor.

Türkiye gazetesinde yer alan habere göre; dışarıda yemek yemenin maliyeti her geçen gün artıyor. Türkiye’deki menü fiyatları, Avrupa’nın birçok ülkesinden daha pahalı. Bu durum küresel Big Mac Endeksi’nde de açık bir şekilde görülüyor. Tüm dünyada yeme içme fiyatları ve enflasyon mukayesesi için baz alınan Big Mac fiyatları, ülkemizde son 4 yılda 9 kat birden artmış durumda. Dünyada en pahalı Big Mac’i İsviçre’den sonra ülkemizde yiyoruz.

The Economist’in verilerini yorumlayan ekonomist Prof. Dr. Hakan Kara, “Türkiye, ucuz ülke pozisyonundan çıkarak çok pahalı ülke konumuna yükseldi. Dünyada yemek fiyatlarının en fazla arttığı ülke olduk” diyor. Big Mac fiyatlarının Avrupa ülkelerinde ortalama 5 dolar, Avustralya’da 5 dolar, Norveç’te 6 dolar, Hindistan ve Tayvan’da 2-2.5 dolar, Türkiye’de 6.12 dolar ve İsviçre’de 6.5 dolar olduğu görülüyor. 

Tavuk ile et menüsü aynı fiyat

Özellikle restoranlarda et, tavuk ve balık fiyatları arasındaki farkın daraldığı ifade ediliyor. Örneğin ünlü bir restoran zincirinde bir bonfilenin fiyatı 750 lira iken, bir tavuk şnitzelin fiyat 670 lira. Biri et diğeri tavuk ama fiyatlar birbirine çok yakın… Sadece 80 lira fark var. Aynı durum balık fiyatları ve menüdeki diğer ürünler için de geçerli. Bir patates kızartması 250 liraya satılıyor. Bu durum tepkilere sebep oluyor.

Tüketici fahiş fiyatın farkında

Kafe ve Restoran Fiyatları Algı Araştırması’na katılanların yüzde 88,3’ü kafe ve restoran fiyatlarını oldukça yüksek bulurken, yüzde 82,1’i işletmecilerinin enflasyonu bahane ederek fiyat yükselttiklerini ve bunu fırsatçılığa çevirdiklerini düşünüyor. Araştırmalarda tek başına en fazla ödenen hesap ortalamasının 553 lira olduğu görülüyor. Ortalama rakam ise 350-400 lira… Öte yandan yüzde 8’lik kesim ise tek seferde kişi başı 2 bin lira ödediğini açıkladı. 

Masraflar yüzde 200 arttı

İşletmeler, giderlerin arttığından şikâyet ediyor. İşletme sahipleri, “Gıda ve içecek maliyetleri, personel ve kira giderleri, faturalar, temizlik maliyetleri, pazarlama ve reklam giderleri ile online yemek şirketlerinin komisyon oranları ciddi şekilde arttı. 2022 yılı ile şimdiki giderlerimiz arasında yüzde 200’ü aşkın fark var. Tüm bunlara rağmen istihdam oluşturmaya ve devletimize vergi ödemeye devam ediyoruz. Çoğu işletme eskisi kadar kâr elde edemiyor. Sektörde para kazanan işletme sayısı azaldı” diyor. 

Her yıl 5-6 bin işletme açılıyor

İşletme sahipleri eskisi kadar kâr edemediklerini söylese de yapılan araştırmalarda, yeme içme sektörüne yatırımcı akını olduğu görülüyor. Ülkemizde her yıl, 5 ila 6 bin civarında restoran, kafe ve lokanta açılıyor. Bu sınıfta açılan işletme sayısı, son yılların en yüksek rakamlarını buldu. Bu gruptaki işletmelerin, toplam açılan şirketlerin içindeki payı her geçen gün artıyor. 2020 yılında bu oran yüzde 4 iken, bugün yüzde 8’e kadar yükseldi.