Maliyeciler lokantalarda kasaya oturdu: Günlük hâsılatı tespit ediyorlar

Gelir İdaresi Başkanlığı 81 ilin defterdarına yazı göndererek toplu hâsılat ve toplu denetim çalışması yapılmasını istedi. Bu kapsamda lokantalar başta olmak üzere çeşitli sektörlerde Maliye elemanlarının hâsılat denetimine başladıkları öğrenildi.

Hazine ve Maliye Bakanlığı, kayıt dışılığı önleyerek vergi gelirlerini artırma çalışmaları kapsamında hayata geçirdiği önlemlere bir yenisini daha ekledi. Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, işletmelerin kasasına oturarak günlük hâsılatı tespit edeceklerini, hâsılat ile beyan arasındaki farkın yüzde 20’yi aşması halinde mükellefi izaha davet edeceklerini belirtmişti. Buna ilişkin yasal düzenleme de 1 Ocak 2025’te yürürlüğe girmek üzere 2 Ağustos 2024’te Resmi Gazete’de yayımlanmıştı. Yasal düzenlemede öngörülen amaç doğrultusunda; Gelir İdaresi Başkanlığı 81 ilin defterdarlığına yazı göndererek 3 Şubat-31 Temmuz arasında mükellefler nezdinde toplu hâsılat ve toplu denetim çalışması yapılmasını istedi.

Maliye Bakanlığı, başta hiç beyanname düzenlemeyenler dahil olmak üzere, vergi mükellefi olup da hasılat beyanını düzgün vermeyen mükelleflere yönelik denetim çalışmalarını hızlandırdı. Bu kapsamda ilk olarak kira geliri elde edenlere yönelik saha denetimi yapan Bakanlık, ardından büyük mükelleflere yönelik incelemeler yaptı. Son olarak elde ettiği geliri beyan etmeyen veya eksik beyan eden sanatçıları incelemeye alan Maliye, sorun gördüklerini izaha davet etmeye başladı. Hatta Bakan Mehmet Şimşek yaptığı bir açıklamada, sadece bir sanatçının 100 milyon liralık gelirini beyan etmediğinin tespit edildiğini söyledi.

İLK DENETİM LOKANTALARDA BAŞLADI

Bu kapsamadaki denetimlerin sonuncusu ise geçtiğimiz yıl çok tartışılan ‘hasılat denetimi’ oldu. Gelir İdaresi Başkanlığı 81 ilin defterdarlığına bir yazı göndererek, işletmelerde hasılat denetimi çalışmalarına başlanması ve buna uygun personelin görevlendirilmesini istedi.

Ekonomim’den Hüseyin Gökçe’nin haberine göre, Maliye elemanları, ilk etapta yeme içme yerlerinde denetime başladılar. İşletmelerin kasasına oturan denetim elemanları, bir yandan Z raporlarını talep ederken, diğer yandan da günlük hâsılatları tespit ediyorlar.

Maliye Bakanlığı denetim elemanlarının lokantalarla işe başlamış olmasına rağmen, denetimlerin hangi sektörlerde devam edeceği çok net değil. Ancak 27 Eylül 2024’te yayımlanan 326 seri numaralı Gelir Vergisi Genel Tebliği’nde aralarında restoran işletmeciliği, kuyumculuk ve diş hekimliği dahil 10 sektöre ilişkin örnekler yer alıyor. Tebliğde yer alan mesleki faaliyetler restoran işletmeciliği, kuyumculuk, güzellik salonu işletmeciliği, plastik cerrahi, kuaförlük, turizm amaçlı su sporları faaliyeti, plaj işletmesi, diş hekimi, araç bakım servisleri, adi ortaklık.

YÜZDE 20 FARK NASIL HESAPLANACAK?

Hâsılat tespiti, 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu’nun 69’uncu maddesinde yapılan düzenlemeyle mevzuata girdi. Değişikliğe göre, mükelleflerin günlük hâsılatının tespiti için bir ayda üç kez olmak üzere bir takvim yılında 12 kez yoklama yapılacak.

Yoklamada tespit edilen günlük hâsılatlardan aylık hâsılat hesaplanacak. Aylık hâsılatların toplamı, tespit yapılan ay sayısına bölünerek aylık ortalama hâsılat tutarı belirlenecek. Aylık ortalama hâsılat da faaliyette bulunulan ay sayısıyla çarpılarak, toplam yıllık hasılat tespit edilecek. Bu şekilde ulaşılan rakam ile beyan edilen miktar arasındaki fark yüzde 20’den fazla olursa mükellef izaha davet edilecek.

ŞİMŞEK, ‘KASAYA OTURUP SABAHTAN AKŞAMA HÂSILAT TESPİTİ YAPACAĞIZ’ DEMİŞTİ

Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, geçen yıl Habertürk’te katıldığı bir programda hâsılat tespitine gideceklerini, kasaya oturup sabahtan akşama hâsılat tespiti yapacaklarını söylemişti. Bakan Şimşek şu ifadeleri kullanmıştı: “Biz işletmelerde artık hâsılat tespitine gideceğiz. Kasaya oturacağız, sabahtan kapanışa kadar hâsılat tespiti yapacağız. Bunu değişik günlerde, değişik aylarda tekrarlayacağız. Beyan bununla uyumlu değilse ‘izah’a davet edeceğiz. Bunun için de yetki talep edeceğiz. 2023’te 454 bin firma zarar beyan etmiş. Sembolik kâr beyan edenleri de eklerseniz, kurumlar vergisine tabi şirketlerin yarısından fazlası vergiden kaçmaya, kaçınmaya çalışıyor.”