‘Gazze’ blöfü tutmadı!

CUMALİ ÖNAL | HABER ANALİZ

ABD Başkanı Donald Trump’ın ‘etnik temizlik’ amaçlı Gazze planını, zayıf halka Ürdün’e dahi kabul ettiremedi. Planı görüşmek üzere Beyaz Saray’da Trump’la bir araya gelen Ürdün Kralı II. Abdullah, gazetecilerin ısrarlı sorularına rağmen iki milyon Filistinli’yi kabul etme konusunda herhangi bir ifade kullanmazken, ancak kanser ve diğer ağır hastalıklarla mücadele eden 2 bin Filistinli çocuğa kapılarını açabileceğini belirtti.

Trump geçtiğimiz hafta İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ile görüşmesi sırasında Gazze’de yaşayan 2 milyondan fazla Filistinli’nin Mısır ve Ürdün’e yerleştirilebileceğini söylemiş, bu sözleri Arap dünyasında büyük bir infial meydana getirmişti.

Kral Abdullah ile görüşmesinde de aynı görüşlerini tekrarlayan Trump, Gazze’nin tüm sakinlerinden arındırılabileceğini, ABD kontrolü altında turistik bir bölgeye dönüştürülebileceğini ve bunun ancak Arap ülkelerinin daha fazla mülteci kabul etmesi durumunda mümkün olabileceğini yineledi.

Gazze’yi satın almayacaklarını, buraya sahip olacaklarını söyleyen Trump, Gazze’de yeni oteller, ofis binaları ve konutların inşa edileceğini ve “buranın heyecan verici bir yer haline getirileceğini” söyledi. Trump, “Ben emlak işinden anlarım. İnsanlar buraya bayılacak.” ifadelerini de kullandı.

Görüşme sırasında Trump’ın Ürdün ve Mısır’ın Filistinlileri kabul etmemesi durumunda yardımların askıya alınacağı yönündeki tehdidinden geri adım attığı da görüldü. Trump, Ürdün veya Mısır gibi Arap ülkelerinin Gazze’den daha fazla insan kabul etmemesi halinde ABD yardımını kesme tehdidinde bulunmadığını söyledi.

Daha önce Dışişleri Bakanı Marco Rubio ve Beyaz Saray Basın Sekreteri Karoline Leavitt, Trump’ın açıklamaları ile ilgili olarak Filistinlilerin “geçici” olarak Gazze’den tahliye edilmesinin öngörüldüğünü ve bunun “ara dönem” olarak planlandığını söylemişti. Bu süreçte, Gazze’de enkaz kaldırma, patlamamış mühimmatların temizlenmesi ve yeniden inşa çalışmalarının yapılacağını belirttiler. Ortamı yumuşatma amacı güden bu açıklamalardan sonra Trump Fox News’e yaptığı açıklamada bakanlarını yalanlamış ve Filistinlilerin bölgeye geri dönemeyeceklerini söylemişti

Konuyu görüşmek üzere Arap Birliği’nin 27 Ocak’ta Kahire’de olağanüstü bir toplantı yapacağı belirtiliyor. Mısır, Arap Birliği Zirvesi’nden sonra İslam Konferansı Örgütü toplantısının da gerçekleştirileceğini duyurdu. Her iki toplantıdan da Trump’ın planını reddeden sert bir bildirinin çıkması bekleniyor.

Başta Mısır olmak Arap ülkeleri Trump’ın sansasyonel planına sert tepkiler vermis, Netanyahu’nun Suudi Arabistan’ın da Filistinlileri alabileceği yönündeki açıklamalarından sonra bazı Suudi yetkililer ise tepkilerini ABD’nin İsraillileri Alaska’ya yerleştirebileceğini belirterek dile getirmişti.

Ekonomisi başta Suudi Arabistan ve Körfez ülkeleri olmak üzere dış yardımlara bağlı olan Ürdün’e ABD de 2023’ten itibaren her yıl 1.45 milyar dolarlık ekonomik yardımda bulunuyor. 2022 yılında imzalanan Stratejik Ortaklık Mutabakatı Muhtırası’na göre bu yardımlar 2029 yılına kadar devam edecek.

ABD aynı şekilde Arap ülkeleri ve İsrail arasında 1979 yılında imzalanan Camp David Anlaşması’ndan itibaren Mısır’a her yıl düzenli olarak 1.3 milyar dolarlık askeri yardımda da bulunuyor.

Her iki ülkeye yapılan yardımlar İsrail’in güvenliğini sağlamayı amaçlıyor. Ancak ABD’nin bu yardımları askıya alması durumunda özellikle Ürdün ekonomisinin büyük bir darbe alabileceği belirtiliyor. Ürdün’ün Filistinlileri kabul etmesi durumunda da ülkedeki iç dengelerin büyük bir sarsıntı yaşayacağı ve Kral 2. Abdullah’ın koltuğunu koruyabilmesinin zorlaşabileceği ifade ediliyor.