İmralı Adası’nda ömür boyu hapis cezasını çeken PKK lideri Abdullah Öcalan’la 28 Aralık’ta görüşen DEM Parti heyeti, görüşmenin ardından yürüttükleri temaslara ilişkin açıklama yaptı.
Görüşmelerin olumlu geçtiği vurgulanan açıklamada, “Bu sürece dair herkesin, her toplumsal kesimin beklentileri ve ümitleri olduğu kadar kaygıları, hassasiyetleri ve soru işaretleri de vardır” denildi.
Sırrı Süreyya Önder ve Pervin Buldan’dan oluşan DEM Parti heyeti, 28 Aralık’ta İmralı Adası’na yapılan ziyaretin ardından TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş, siyasi partiler ve eski HDP Eş Genel Başkanları Selahattin Demirtaş ve Figen Yüksekdağ ile biraya gelmişti. Heyet, Abdullah Öcalan ile yapılan görüşmenin ardından gerçekleştirilen ziyaretlere ilişkin yazılı açıklama yaptı.
Açıklamada, görüşmelerin DEM Parti bileşeni siyasi parti ve oluşumlar, ittifaktaki siyasi partiler ve sivil toplum kuruluşlarıyla süreceği belirtildi.
Temaslarda Öcalan ile yapılan görüşmenin sonuçlarının taraflara aktarıldığı belirtilen açıklamada, “Kürt sorununa ve bundan kaynaklı çatışmalı sürece kalıcı çözüm bulmak için pozitif katkı sunma istek ve iradesine, Türk-Kürt kardeşliğinin güçlendirilmesinin tarihsel sorumluluğuna, Ortadoğu’da yaşanan köklü ve geri döndürülemez gelişmelerin yüklediği sorumluluğa, TBMM ve demokratik siyasetin sorunun en önemli çözüm zeminini oluşturduğuna odaklanmıştır” ifadesine yer verildi.
“Tüm görüşmeler umut verici düzeyde olumlu geçti”
Heyet açıklamasında “Hemen tüm görüşmeler samimi ve umut verici düzeyde olumlu geçmiştir” yorumunu yaptı. Açıklamada, liderlerin sürece desteklerini bildirmeleriyle birlikte bazı öneri ve kaygıların da gündeme geldiği vurgulandı.
Heyetin dile getirdiği kaygılar konusunda, “Bunlar da temelde sürecin şeffaflığı ve TBMM bünyesinde yürümesi/yürütülmesi hususlarında toplanmaktadır. Bu görüşmeler süresince heyetimizin, kaygıları ve soru işaretlerini gidermeye dönük açıklamaları ve sunumları olmuştur” denildi.
“Kürt sorunundan kaynaklı çatışmalı ve gerilimli sürecin geride bırakılması” yönünde ortak bir arzu ve irade bulunduğu ifade edilen açıklamada, “Bunu aşarak ülkemizdeki tüm etnik, dini ve mezhebi unsurların birlik ve kardeşliğini geliştirmenin herkesin yararına ve hayrına olduğu ise ortak fikirdir. Buna paralel bir husus da barış sürecinin genel demokratikleşmeye ve demokratik siyaset alanının genişlemesine vesile olması gerektiğidir” ifadesi kullanıldı.
Heyetten uyarı: “Beklentiler ve ümitler kadar kaygılar ve hassasiyetler de var”
Açıklamada, heyetin cezaevindeki siyasetçilerle yaptığı görüşmelere de dikkat çekildi. Cezaevlerinde bulunan siyasetçilerin Öcalan’ın ve DEM Parti’nin bu süreçte üstleneceği role açık destek verdikleri belirtilen açıklamada, bazı uyarılar da yer aldı. Toplumun beklentileri kadar kaygıları da olduğuna dikkati çeken heyet, şu görüşlere yer verdi:
“Türkiye ve bölge için barış, demokrasi ve kardeşliğe odaklandığımız bu dönemde, yazılı ve görsel basında zaman zaman karşılaştığımız ayrıştırıcı ve önyargılı üslup ve bunun yarattığı spekülasyon alanı işimizi güçleştirmektedir. Bu sürece dair herkesin, her toplumsal kesimin beklentileri ve ümitleri olduğu kadar kaygıları, hassasiyetleri ve soru işaretleri de vardır. Bunun bilincindeyiz. Hal böyle iken, kulaktan dolma dahi denilemeyecek uydurma söylemleri üreterek dolaşıma sokmak ve yer yer ahlaki sınırları dahi zorlayıcı gündemler oluşturmaya çalışmak, olsa olsa sonucu itibariyle savaş çığırtkanlığına bağlanmaktır.”
Heyet, Öcalan’ı yeniden ziyaret ederek izlenimlerini aktaracağını belirterek, kamuoyunun desteğinin sürmesi çağrısında bulundu. Heyetin İmralı’ya yapacağı ikinci ziyarete bu kez Ahmet Türk de katılacak.
Süreç nasıl ilerlemişti?
Bahçeli’nin Ekim ayındaki çağrısının ardından 26 Kasım’da “İmralı’yla DEM Grubu arasında yüz yüze temasın gecikmeksizin yapılmasını bekliyor, çağrımızı kararlılıkla tekrarlıyoruz” demesiyle, heyetin İmralı’ya gitmesi söz konusu olmuştu. DEM Parti görüşme için Adalet Bakanlığı’na başvurmuş ve yılın son haftasında görüşme izni çıkmıştı.
İmralı’daki görüşmenin ardından yapılan açıklamada, Öcalan’ın pozitif adımı atmaya ve çağrıyı yapmaya hazır olduğu belirtilerek “yaklaşımının genel çerçevesi” olarak adlandırılan bölümde önerileri şu şekilde sıralanmıştı:
“Türk-Kürt kardeşliğini yeniden güçlendirmek tarihi bir sorumluluk olduğu kadar tüm halklar için de kader belirleyici bir önem ve aciliyet kazanmıştır.”
“Sürecin başarısı için Türkiye’deki tüm siyasi çevrelerin dar ve dönemsel hesaplara takılmadan inisiyatif alması, yapıcı davranması ve pozitif katkı sunması elzemdir. Bu katkıların en önemli zeminlerinden biri de şüphesiz TBMM olacaktır.”
“Gazze ve Suriye’de yaşanan hadiseler göstermiştir ki, dışarıdan müdahalelerle kangrenleştirilmeye çalışılan bu sorunun çözümü artık ertelenemez bir hal almıştır. Bunun ciddiyetiyle doğru orantılı bir çalışmayı başarıya ulaştırmak için muhalefetin de katkı ve önerileri değerlidir.”
“Sayın Bahçeli’nin ve Sayın Erdoğan’ın güç verdiği yeni paradigmaya, ben de pozitif anlamda gerekli katkıyı sunacak ehil ve kararlılığa sahibim.”
“Heyet bu yaklaşımımı gerek devletle gerekse siyasi çevrelerle paylaşacaktır. Bunlar ışığında gereken pozitif adımı atmaya ve çağrıyı yapmaya hazırım.”
“Bütün bu çabalarımız, ülkeyi hak ettiği düzeye taşıyacak ve aynı zamanda demokratik bir dönüşüm için de çok kıymetli bir kılavuz olacaktır.”
“Devir Türkiye ve bölge için barış, demokrasi ve kardeşlik devridir.”
İmralı ziyaretinin ardından heyet görüşmelerinin detaylarını siyasi partilere anlatmak üzere görüşmelere başladı. Bir süre önce görevden alınan ve yerine kayyum atanan Mardin Büyükşehir Belediyesi Eş Başkanı Ahmet Türk’ün de katıldığı heyet önce TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş’u ziyaret etti.
Heyet daha sonra Milliyetçi Hareket Partisi (MHP), Gelecek Partisi, Adalet ve Kalkınma Partisi (AK Parti), Saadet Partisi, Cumhuriyet Halk Partisi (CHP), DEVA Partisi ve Yeniden Refah Partisi başkan ve temsilcileriyle görüştükten sonra cezaevlerinde bulunan Selahattin Demirtaş, Figen Yüksekdağ, Leyla Güven ve Selçuk Mızraklı ile görüştü.
Gelişmelerle ilgili tavrı en çok merak edilen kişi Selahattin Demirtaş’tı. Görüşmenin ardından avukatları aracılığıyla bir açıklama yapan Demirtaş, “heyete, DEM Parti’ye ve İmralı adasında demokratik çözüm ve barış için çaba sarf eden Abdullah Öcalan’a desteğinin tam” olduğunu ifade etti.
Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) ise “sadece Abdullah Öcalan’ın mesajlarıyla ilerleme olmaz” şeklindeki itirazını heyete aktarırken, CHP Genel Başkanı Özgür Özel, şu kaygıları dile getirdi:
“Türkiye’nin 50 yıldır süren bir sorununu ortadan kaldırmak, annelerin gözünün yaşını dindirmek, yeni şehitlerimizle sarsılmamak, daha fazla kayıplar vermemek adına atılacak her türlü adıma CHP olarak katkı sağlayacağız. Özellikle şehit aileleri ve gazilerin de bu süreçte rencide edilmeden, dışlanmadan, endişeleri, korkuları, duyguları göz önüne alınarak ve onların da sürecin içinde sözlerini söyleyebilecekleri mekanizmaların oluşturulmasına yönelik önerilerimizi de ifade ettik.”
İYİ Parti ise heyet randevu vermedi. Genel Başkan Müsavat Dervişoğlu, “yeni paradigma” olarak da adlandırılan yeni süreçte kesinlikle İYİ Parti’nin rol almayacağını açıkladı. Dervişoğlu, “Yeni paradigmanın hedefinde Cumhuriyet var” iddiasında bulundu.
İmralı’ya son ziyaret yaklaşık 10 yıl önce yapılmıştı
Kürt siyasetçilerin son İmralı ziyareti 2015’te gerçekleşmişti. DEM Parti heyetinin geçen ay İmralı’ya gitmesiyle Kürt siyaseti yaklaşık 9 yıl sonra Öcalan’ı parti olarak ilk kez ziyaret etmiş oldu.
Nisan 2015’ten sonra siyasetçilerin adaya gitmesine izin verilmemişti. HDP’nin sık sık yaptığı çağrı ve başvurulara da olumlu yanıt çıkmamıştı.
