İlber Hoca 2024’ün kelimesini beğenmedi: Kullanmayın

Türk Dil Kurumu (TDK) ve Ankara Üniversitesi İletişim Araştırmaları ve Uygulama Merkezi (İLAUM) işbirliğiyle yılın kelimesi seçilmesi için anket yapılmış ve yılın kelimesi olarak ‘kalabalık yalnızlık’ seçilmişti.

Ünlü tarihçi Prof. Dr. İlber Ortaylı’nın bu kelimeye itirazı var. Ortaylı Hürriyet’teki yazısında kelimeye itiraz ederek, “Yılın kelimesi olarak ‘Kalabalık yalnızlık’ gibi, iki sıfattan isme çevrilmiş bir kelime seçildi. Kullanımında kafiyeden başka hiçbir özellik yok” eleştirisini yaptı. Kelimenin anlam olarak da çok kafa karıştırıcı olduğunu vurgulayan Ortaylı, şunları yazdı:

“Soyut, sentetik bir kavram olmakla birlikte basit bir tasviri birleştiren, gramer bakımından da adeta “hanedanlık” kelimesine benzer kaba bir kafiye. Bu terimi bizim nesil duydu. 1950’lerde “The Lonely Crowd” başlığıyla çıkan, Yale profesörlerinden David Riesman’ın eseriydi. Refah düzeyi ve organizasyon bakımından kendisiyle çok övünen ABD ve Batı Avrupa toplumlarındaki geleceğin krizini haber veriyordu. Problem, dikkat çekildiği kadar da büyüktü. Bu kelime, sosyolojimizde ‘yalnız toplum’ diye çevrildi ve doğru da kullanıldı.”

KELİMEYİ SAKINCALI BULUYORUM

Böyle bir kelimenin hiçbir akademik kontrole başvurmadan kabul edilmesini sakıncalı gördüğünü kaydeden Ortaylı, “Dil çok önemlidir. Maalesef TDK, 1940’lardan beri kimin idaresinde ve kimin hâkimiyetinde olursa olsun şuursuzca, bazen doğru dürüst deyimleri ortaya koysa da, geniş bir tarama ve değerlendirme ile fonetik laboratuvar çalışması yapmadığı için çok yanlış kelimeler (sözlükler) belirliyor. Kurumun bu huyu devam ediyor” dedi.

Bu haberler de ilginizi çekebilir:

sTürk Dil Kurumu 2024 yılının kelimesini açıkladı: Oylamaya 1 milyon kişi katıldı

sTDK yazısı mahkeme kararına girdi: ‘Züppe’ hakaret midir?

“Kullanmamanızı tavsiye ediyorum” diyen Ortaylı, “Bunun adı ‘yalnız kalabalık’tır, ‘münzevi kalabalık’da olabilir. Önce bu kelimeyi seçime sunanlar, kavramı anlatan ve ele alan sosyolojik eseri okusalardı” yorumunu yaptı.