AİHM’den beklenen haber geldi: Beş kişilik AİHM heyeti, ‘Şaban Yasak’ kararının Büyük Daire’ye sevkine karar verdi

YASAK KARARININ BÜYÜK DAİREYE SEVKİ NE ANLAMA GELMEKTEDİR?

İnsan hakları aktivisti Dr. Gökhan Güneş, sosyal medya hesabından yayınladığı mesajda verilen yasak kararının Büyük Daire’ye sevkinin ne anlama geldiğini açıkladı.

Mesaj şu şekilde:

”AİHM 2. Dairesinin 27/8/2024’te verdiği Yasak/Türkiye kararının başvurucu tarafından Büyük Daire’ye götürülme talebi, bugün beş kişilik Panel tarafından kabul edilmiştir. Panel, aldığı kararla AIHM’i düşürülmeye çalışıldığı hukuksuzluk uçurumundan kurtarmıştır.

Daire tarafından verilen kararlar Büyük Daire’ye ancak istisnai hallerde götürülmektedir ve bunun için kararın AİHM’in mevcut içtihadı ile çelişki arz ettiği ve kararın büyük öneme sahip olduğu gibi bir takım istisnai koşulların varlığı konusunda Panelin ikna olması gerekmektedir.

Yasak kararı özellikle daha önce Büyük Daire tarafından verilmiş Yüksel Yalçınkaya kararı ile büyük çelişkiler arz etmiş ve Türkiye’de devam eden yargılamalar ya da kesinleşmiş kararlarda insan hakları standartlarına yönelik sonuçlar alınmasının önüne en büyük engel olarak çıkarılmıştı. Bu kararın verilmesiyle birlikte Türk Hükümeti, yargıya Yalçınkaya kararını bir tarafa bırakmalarını ve ellerindeki dosyaları henüz kesinleşmemiş Yasak kararına uygun olarak sonuçlandırmaları telkininde bulunmuştu.

Yeniden yargılandığı davada Yüksel Yalçınkaya’nın kendisi dahi AİHM Büyük Dairesinin ortaya koyduğu güvencelerden faydalanamamış ve Kayseri Ağır Ceza Mahkemesi Yalçınkaya kararını bir tarafa bırakarak Yasak kararında ortaya konan argümanlara dayanarak ilk yargılamadaki aynı delillerle Yalçınkaya hakkında tekrar mahkumiyet kararı vermişti. Türk Hükümeti, BM mekanizmaları önündeki derdest dosyalara ek savunma göndererek Yasak kararı ile AİHM’in Türk mahkemelerinin uygulamalarını nasıl da yerinde (!) bulduğunu anlatmaya başlamış ve ilave görüşler sunmuştu.

Bugün alınan karar tarihi önemdedir. Yasak kararının hukuki anlamda varlığı sona ermiştir. O kararda yazılan hiçbir cümlenin Mahkeme nezdinde bir anlamı kalmamıştır. Bundan sonra, Yasak kararı 17 kişilik Büyük Daire tarafından sil baştan görülecek ve bu kapsamda; Büyük Daire taraflara dosyayı yeniden tebliğ edecek ve başvuranın cezaevi koşulları ve suç ve cezaların kanuniliği hakkının ihlali iddiaları yeniden ele alınacaktır. Tarafların karşılıklı görüşleri alındıktan sonra Büyük Daire duruşma yapacak ve yeniden bir karar verecektir. Ortalama 1 yıl içerisinde duruşma yapılması ve müteakip 1 yıl içerisinde de karar yazılması beklenmektedir. Bu arada Büyük Dairenin Yalçınkaya kararı tek otorite karar olarak var olmaya ve mahkemenin kararını şekillendirmeye devam edecektir!”

İtirafçı beyanlarına dayanarak ceza verilmişti

2020 yılında Çorum L Tipi cezaevinde bulunduğu sırada AİHM’e başvuran Yasak, 2011 ve 2014 yılları arasında öğrencilerle ilgilendiği için Şubat 2018’de Çorum Ağır Ceza Mahkemesi tarafından 7 yıl 6 ay cezaya çarptırılmıştı.

Suçlamalarda Yasak’ın “Büyük Bölge Talebe Mesulü” olarak öğrencilerle ilgilendiği ve onlara sohbetler yaptığı, kod ad kullandığı ve emniyet ve askeriyeye öğrenci hazırladığı ifade ediliyordu. Suçlamalara delil olarak ise, etkinlik pişmanlıktan faydalanan kişilerin itirafları ve HTS kayıtları gösterilmişti.

AİHM, Türk mahkemelerinin sunduğu kanıtlara ve başvuranın yaptığı şikayetlerin içeriğine dayanarak, Yasak’ın dahil olduğu faaliyetlerin bir gün ceza yargılamasına neden olabileceğinin öngörülebilir olduğunu ve “Kanunsuz ceza olmaz” ilkesinin ihlal edilmediğini söylemişti.