Erdoğan’ın eleştirdiği Kürtçe konuşma yasağı nedeniyle 2012’ye kadar ceza verildi, düzenlemeyi AYM iptal etti

Serbest Görüş Ankara

Cumhurbaşkanı ve AKP Genel Başkanı Recep Tayyip Erdoğan “Sırf anasının dilini konuştuğu için milyonlarca vatandaşımız ötekileştirildi” dedi. Ancak Anayasa Mahkemesi’nin 2012 yılında Siyasi Partiler Kanunu’nun 117. maddesini iptal etmesine kadar çok sayıda siyasetçi Kürtçe konuşma yaptığı gerekçesiyle hapis cezalarına çarptırılmış, AYM’nin bu kararına kadar AKP hükümeti söz konusu maddeye ilişkin yeni bir düzenleme yapmamıştı. Yüksek Mahkeme 2014 yılında da dönemin Diyarbakır Lice İlçe Başkanı Fikriye Aytin, DTP Diyarbakır İl Başkanı Ali Şimşek ve DTP Kadın Meclisi üyesi Sevi Demir’in 2009 yerel seçimleri öncesinde DTP’nin Lice aday tanıtım toplantısında Kürtçe konuşmalar yaptıkları gerekçesiyle 5 ay hapse çarptırılmalarını hak ihlali saymıştı.

“Partiler için yapılan düzenleme kişiler hakkında yaptırıma dönüştü”

Erdoğan, Cumhurbaşkanlığı Külliyesi’nde 109. Dönem Kaymakamlık Kursu Kura Töreni’nde yaptığı konuşmada anadil tartışmalarına atıfta bulunarak, “Sırf anasının dilini konuştuğu için milyonlarca vatandaşımız ötekileştirildi” ifadelerini kullandı. “Benim vatandaşıma hiçbir zaman devlet nerede dedirtmeyeceksiniz” diyen Erdoğan’ın bu sözleri akıllara Kürtçe konuşma nedeniyle hapis cezasına çarptırılan siyasileri getirdi. Anayasa Mahkemesi 2012 yılında Van Özalp 1. Asliye Ceza Mahkemesi’nin başvurusu üzerine 2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu’nda “siyasi partilerin faaliyetlerinde Türkçeden başka dil kullanmalarına” yasak getiren 117. Maddedeki düzenlemeyi “Doğrudan siyasi parti tüzel kişiliğini muhatap alan yasakların, itiraz konusu kuralla, kişiler hakkında yaptırım öngören düzenlemelere dönüştürüldüğü ve siyasi faaliyette bulunan geniş bir kitleyi hiçbir ayrım gözetmeksizin ceza tehdidi altında bıraktığı” gerekçesiyle iptal etmişti. AKP hükümeti, Yüksek Mahkeme’nin bu kararına kadar kanunun ilgili maddesine ilişkin bir düzenleme yapmamıştı.

“Kanunsuz ceza olmaz”

Yüksek Mahkeme, 2014 yılında da Diyarbakır eski Lice İlçe Başkanı Fikriye Aytin, DTP Diyarbakır İl Başkanı Ali Şimşek ve DTP Kadın Meclisi üyesi Sevi Demir’in 2009 yerel seçimleri öncesinde DTP’nin Lice aday tanıtım toplantısında Kürtçe konuşmalar yaptıkları gerekçesiyle 5 ay hapse çarptırılmalarını hak ihlali saymıştı. AYM kararında, Siyasi Partiler Kanunu’nun yasaklı fiilleri düzenleyen hükmünün 2012 yılında iptal edildiğini anımsattığı kararında, başvurucuların hem ifade özgürlüklerinin hem de Anaysa ile güvence altına alınan “kanunsuz ceza olmaz” ilkesinin ihlal edildiğine karar vermişti.