Ekonomistlerden faiz yorumları: Teşhis de yanlış tedavi de

28 Mayıs 2023’te yapılan cumhurbaşkanlığı seçimleri sonrası 4 bin 150 baz puan artışa giden MB, nisan, mayıs, haziran, temmuz, ağustos ve eylülde politika faizine dokunmamıştı.

MB Para Politikası Kurulu (PPK) ekimde de politika faizini yüzde 50’de sabit tutarak değiştirmedi.

Karar metninde şu ifadeler çekti: “Temel mal enflasyonu düşük seyretmeye devam ederken, hizmet enflasyonundaki iyileşmenin son çeyrekte gerçekleşmesi beklenmektedir. Enflasyondaki iyileşmenin hızına dair belirsizlik ise son dönemdeki veri akışı ile artmıştır.”

Ekonomistler kararı metin üzerinden değerlendirdi.

‘Nasıl bu kadar emin olunabiliyor?‘

İris Cibre, X’ten şöyle yazdı:

“Merkez metne ‘Enflasyondaki iyileşmenin hızına dair belirsizlikse son dönemdeki veri akışıyla artmıştır’ cümlesini ekledi. Bunun dışında herhangi bir değişiklik yapılmamış. ‘Yani faiz artırımı bitti ama indirime de gitmeyeceğim, son gelen data iyileşme hızında belirsizliği artırdı’ diyor fakat bu cümlenin tam üzerinde ‘Hizmetlerdeki iyileşme üçüncü çeyrekte gerçekleşecek diye bekliyoruz’ diyor. Madem iyileşme hızında belirsizlik arttı, üçüncü çeyrek konusunda nasıl bu kadar emin olunabiliyor?”

‘İşler sarpa sarıyor’

Mustafa Sönmez de karar metnine dikkat çekerek, Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek’i etiketledi:

“Yazıp konuştuğumuz gibi yüzde 50 politika faizi değişmedi. Şu cümle önemli: ‘Enflasyondaki iyileşmenin hızına dair belirsizlikse son dönemdeki veri akışıyla artmıştır.’ İşler sarpa sarıyor. Teşhis yanlış, tedavi de.”

‘Beklediğimiz gibi’

MB’nin eski başekonomisti Hakan Kara’ysa şu değerlendirmeyi yaptı: “Merkez Bankasının faiz kararı ve metni tam olarak beklediğimiz gibi oldu. Özetle deniyor ki, enflasyon tahminimizden yüksek geldi, kasımda faiz indirimi beklemeyin, aralıkta bakarız, ama o da zor gibi.”

‘Umduğum kadar şahin değil‘

Atilla Yeşilada’ysa şunu yazdı:

“TCMB PPK metni: Umduğum kadar şahin değil. Prof Akçay’ın the Economist söyleşisi sonrası zehir gibi metin bekliyordum. Yıl sonunda faiz indirim beklentisi hayatta.”

Banu Kıvcı Tokalı: “Politika faizinde beklendiği gibi değişiklik yok. Ancak notta, enflasyondaki düşüşün hızına dair belirsizliğin arttığını belirterek, kısa vadede faiz indirimi beklentisini azaltıyor. Enflasyonla mücadelede kararlılığın sürdüğünü düşünebiliriz.”

Erhan Aslanoğlu: “TCMB enflasyon beklentileri ve fiyatlama davranışlarının dezenflasyon süreci açısından risk unsuru olmaya devam ettiğini söylüyor ve faiz indiriminin yakın olduğuna dair bir sinyal vermiyor.”

Hayri Kozanoğlu: “Merkez Bankası sonunda enflasyonun ana eğiliminde yükselme olduğunu kabul etti. Bu durumda OVP’deki 2025 %17,5 enflasyon hedefini yukarı çekmesi gerekir. Dolayısıyla yakın bir dönemde faiz indirimi de beklenemez. Gidişat enflasyon içinde durgunluğa doğru…”

Para Politikası Kurulu açıklamasında nelere dikkat çekildi?

TCMB’ye göre:

Eylül ayında enflasyonun ana eğilimi bir miktar yükseldiği, üçüncü çeyreğe ilişkin göstergeler yurt içi talebin yavaşlamaya devam ederek enflasyondaki düşüşü destekleyici seviyelere yaklaştığını ima ediyor.

Temel mal enflasyonu düşük seyretmeye devam ederken, hizmet enflasyonundaki iyileşmenin son çeyrekte gerçekleşmesi bekleniyor.

Enflasyondaki iyileşmenin hızına dair belirsizlik ise son dönemdeki veri akışı ile arttı; enflasyon beklentileri ve fiyatlama davranışları dezenflasyon süreci açısından risk unsuru olmaya devam ediyor.

TCMB enflasyon üzerindeki yukarı yönlü risklere karşı ihtiyatlı duruşunu yineledi.

Aylık enflasyonun ana eğiliminde belirgin ve kalıcı bir düşüş sağlanana ve enflasyon beklentileri öngörülen tahmin aralığına yaklaşana kadar sıkı para politikası duruşu sürdürülecek; enflasyonda belirgin ve kalıcı bir bozulma öngörülmesi durumunda ise para politikası araçları etkili şekilde kullanılacak.

Likidite koşulları muhtemel gelişmeler göz önünde bulundurularak yakından izleniyor.

Anketler ne öngörmüştü?

Anketler de faiz oranlarında herhangi bir değişiklik öngörmüyordu.

AA Finans’ın beklenti anketine katılan ekonomistler, Ekim ayında faizin yüzde 50’de sabit kalmasını bekliyordu.

Ayrıca ekonomistlerden 5’i yıl sonunda politika faizinin yüzde 50, 7’si yüzde 47,5 olacağını öngördü.

Reuters anketine katılan 10 ekonomistin 6’sı da politika faizinin ilk kez Aralık ayında indirileceğini, diğerleri bu indirimin Ocak ayında gerçekleşmesini beklediklerini ifade etmişti.

Reuters anketlerinde, 2025 yılı sonuna kadar politika faizinde en az 20 tam puan indirime gidilmesi öngörülüyor.