Madde bağımlılığı tedavisinde kullanılan ilaç karaborsada

RIHA – Madde bağımlılığı tedavisinde kullanılan Suboxone adlı ilaç karaborsaya düştü. Tedavi süreci devam eden N. P.’nin kardeşi, “Ağabeyimi yardımcı olamıyorum. Bu sorun çözülmeli” dedi. 

Uyuşturucu bağımlılarının tedavisinde günlük kullanılan ve kırmızı reçete ile satılan Suboxone adlı ilaç 2 Ağustos tarihinden buyana ilaç depolarında bulunmuyor. Muadili olmayan ilaç Türkiye’de sadece Liba Laboratuarları A.Ş. tarafından ithal ediliyor. İlaca ulaşamayan hastalar, ilacı kara borsadan temin etme yolunu seçiyor. İlacı bulamayan ve yeniden madde bağımlığının dönme kıyısında olanlardan biri de N. P. (30). Yaklaşık 13 yıldır madde bağımlısı olan N. P., yaklaşık 2 yıldır Alkol ve Madde Bağımlılığı Tedavi ve Eğitim Merkezi’nde (AMATEM) düzenli tedavi görüyor. Ancak, ilacın bitmesi üzerine yaklaşık 2 ay önce kardeşiyle B. P.’yle Riha’da bulunan AMATEM’e başvuran N.P.’ye “İlaç yok” yanıtı verildi.

‘YA İLAÇ KULLANACAK YA DA MADDE’

N. P.’nin kardeşi B. P, yaptıkları araştırmalar sonucu ilacı Meletî’de bir ecza deposunda bulduklarını bunun üzerine ilaç için kırmızı reçete yazılmasının istenmesi üzerine AMATEM’e başvurduklarını, ancak doktorların “Kanda her hangi bir maddeye rastlanmadı, bu nedenle ilaç yazamayız” dediğini aktardı. Ağabeyinin kanında uyuşturucu maddeye rastlanmamasının nedeninin, tedavi sürecinde madde kullanmamasından kaynaklandığını ifade eden B. P., “Ağabeyim, 13 yıldır madde kullanıyor. Son iki yıldır tedavi olması için ona büyük destek veriyoruz, yardımcı oluyoruz. Birçok kez AMATEM’e yatırdık, ancak her taburcu olduktan sonra ilaçlara ulaşamadığı için yeniden maddeye yöneliyor. Ağabeyim ya ilaç kullanacak ya da madde. Doktor dolaylı yollardan ‘madde kullasın ki kanında çıksın ve ilacı yazabilelim’ diyor. Ellerinde az miktarda ilaç varmış, onu da yatıştaki hastalar için ayırmışlar. Yatış yapılsın istedik, ancak bize ‘yerimiz yok’ denildi. Bu ilacın her hangi bir muadili yok. Ağabeyim Suboxone kullandığından vücudu olumlu yanıt veriyor ve kendisini iyi hissediyor. Farklı bir ilaç kullandığı zaman ruhsal olarak olumsuz etkileniyor” ifadelerini kullandı. 

‘MADDEYE YÖNELECEKLER’

Daha önce tedavi sürecinde sorun yaşamadıklarını dile getiren B. P., ilacın Türkiye’ye ithalini sadece bir firmanın gerçekleştirdiğini belirterek, söz konusu firmanın ekonomik sorunlar yaşadığını ve bundan dolayı ithal sürecinde sorunlar yaşadığını duyumunu aldıkları ifade etti. Binlerce kişinin bu ilaçla tedavi edildiğini dile getiren B. P., “Bu gençler ilaca ulaşmadığında maddeye yönelecek. Biz ağabeyimi zor zahmetler ile bir yere getirdik, ancak şuan bütün çabamız geriye sarıyor. Biz bunun olmasını istemiyoruz. Bu önemli bir konu, sadece bir ilaç tedavide kullanılıyor ve bu piyasada yok. Ağabeyim bana ilacı temim etmem için yalvarıyor, bu çok zor bir durum. Yeniden madde kullanmak istemediğini söylüyor, ama ben ona yardımcı olamıyorum. Ağabeyimin acı çektiğini hissediyorum ama yardımcı olamıyorum” diye konuştu. 

‘KARABORSADAN EDİYORUZ’ 

İlacın tedariki için sorunun biran önce çözülmesinin önemli olduğunu dile getiren B.P., “Sadece bir firmaya ruhsat verilmesi düşündürüyor. Söz konusu olan gençlerin hayatı ise çözüm için her yol denenmeli. Biz ilacı bulamadığımız için farklı yollara başvurmak zorunda bırakılıyoruz. Eczanede bulamadığımız ilacı karaborsada torbacılardan (uyuşturucu satan kişiler) temin etmek zorunda kalıyoruz. Ben torbacılar ile muhatap olmak zorunda kalıyorum ilacı bulmak için. Karaborsada yüksek fiyatlara ilaç satılıyor. Ağabeyim madde kullanmasın diye ciddi para vererek ilacı bulmaya çalışıyoruz. Biran önce bu sorun çözülmeli. Sağlık Bakanlığı’nın ilacı biran önce temin etmesi gerek. Hastaların rahat bir şekilde ulaşması için gerekli düzenlemelerin yapılması gerek. Bölge illerinde son dönemde madde kullanımı arttı. Buna dur demek gerek. Bu ilaç bulunmaz ise bu kullanım durumu katlanacağından eminim” şeklinde konuştu. 

‘AMATEM’DE ÇOK SIRA VAR’

İsminin açıklanmasını istemeyen bir AMATEM görevlisi de ilacın temini noktasında sorun yaşadıklarını doğrulayarak, sorunun çözümü noktasında birçok kez kendilerine tarih verildiğini, ancak henüz çözülmediğini belirtti. Yetkili, hastaların ilacın temini için sürekli eczaneleri yoklaması gerektiğini önererek, AMATEM’de çok sıra olduğu için yeni yatış yapmakta zorlandıklarını söyledi. Yetkili, ilacın temin edilmemesi nedeniyle zor durumda kaldıklarını sözlerine ekledi.

Konu ile ilgili aradığımız söz konusu ithalat firması Liba Laboratuarları A.Ş. yetkilisi ise, ilacın yurt dışında üretildiğini, üretiminde kimi sorunların yaşandığını, Ağustos ayı sonunda sorunların çözülmesini beklediklerini ifade etti.

MA / Emrullah Acar