“İktidarın sadece 2024 yılı için çiftçilere 320 milyar TL borcu var!”

Devletin çiftçiye ne kadar destek ödemesi yapması gerektiği kanunla düzenlenmiş. 2006 yılında çıkarılan kanuna göre GSYH’nın en az yüzde 1’i tarıma destek için ayrılmak zorunda. Ancak bugüne kadar bu oran hiç tutturulamadı; dolayısıyla çiftçinin alacağı her geçen yıl katlanarak arttı.

CHP Adana Milletvekili, TBMM Tarım, Orman ve Köyişleri Komisyonu üyesi Ayhan Barut, Cumhuriyet’e konuyla ilgili kısa bir açıklama yaptı. İktidarın kendi çıkardığı Tarım Kanunu’na bile uymadığına dikkat çeken Barut, “Tarımda ocaklar sönerken, ürünler para etmezken ve girdi maliyetleri katlanarak artıp üretici feryat ederken iktidar anayasal görevini bile yapmıyor. Anayasaya uymayarak suç işliyorlar.” dedi.

2006’da çıkarılan Tarım Kanunu’nun 21. maddesine göre milli gelirin en az yüzde 1’inin tarımsal destek olarak üreticilere verilmek zorunda olduğunu belirten Barut, “2024 yılı için tarım bütçesindeki desteklemelerin tutarı 91.5 milyar lira olarak açıklandı. Kanuna göre 412 milyar lira tarıma destek verilmesi gerekiyordu. Başka bir ifadeyle (sadece 2024 yılı için-TR724) çiftçiye 320 milyar lira borçları var.” ifadelerini kullandı.

Peki çiftçinin toplam alacağı ne kadar?

Bu konuyla ilgili bugüne kadar defalarca haber yaptık.

TR724 olarak 30 Mart 2021’de konuyla ilgili yayınladığımız haberde 2021 yılı dahil çiftçinin devletten ‘yasal’ alacağının 210 milyar civarında olduğunu yazmıştık. Aylar sonra Eylül 2021’de dönemin CHP lideri Kemal Kılıçdaroğlu, bizi teyit etmiş ve çiftçinin devletten 211 milyar TL alacağı olduğunu duyurmuştu.

Peki bugün durum ne?

Çiftçiye ne kadar destek ödemesi yapılması gerektiği kanunla düzenlenmiş. 2006 yılında çıkarılan kanuna göre GSYH’nın en az yüzde 1’i tarıma destek için ayrılmak zorunda.

2022 yılında GSYH 15 trilyon 6 milyar TL olarak açıklanmıştı. Yani kanunen çiftçiye ödenmesi gereken destek miktarı 150 milyar TL! Ancak açıklanan rakamlara göre devletin 2022’de ödediği destek miktarı 29 milyar TL civarında!

2023’e de bakalım; GSYH 26 trilyon 276 milyar TL olmuş… Dolayısıyla çiftçilere ödenecek destek miktarının da bu oranda (yüzde 75) artması lazım. Yüzde 1’ini alırsak çiftçilere geçtiğimiz yıl ödenmesi gereken yasal destek miktarı 262 milyar TL’nin bile üzerinde oluyor…

Ancak ödenen miktar yıl içindeki küçük bir artışla 63 milyar TL olmuş.

Özetlersek, çiftçiye 2022 ve 2023’de yasal olarak ödenmesi gereken destek miktarı toplam 412 milyar TL iken; ödendiği iddia edilen miktar ise 92 milyar TL! (Velev ki 100 milyar TL ödenmiş olsun!)

Sonuç olarak son iki yılda çiftçinin alacağı katlanarak artmış görünüyor. 2021 yılı itibariyle 211 milyar TL olan alacağı, 320 milyar TL’lik bir artışla 531 milyar liraya çıkmış…

Bu rakamlara 2024 yılında yapılması gereken ‘yasal’ destek ödemesi miktarı dahil değil! Çiftçilere kanunda verilmesi belirtilen destek tutarı 2024 yılı için 411 milyar TL! Verileceği açıklanan rakam ise 91 milyar TL! 320 milyar TL eksik! Bu rakamı 531 milyar TL olan eski alacağa eklediğinizde 851 milyar TL’lik bir rakama ulaşıyorsunuz…

Özetle; çiftçilerin kanuni olarak devletten toplam alacağı 2024 yılı dahil 851 milyar lira! Türkiye’deki çiftçi sayısı 600 bin. Yani her çiftçinin devletten ortalama 1,4 milyon TL alacağı var!

Bu arada çiftçilerin toplam kredi borcu 637 milyar TL. Yani devletten yasal alacaklarını alsalar, hiç borçları kalmıyor!